تازه مطالب
کور / اسلام پوهنه / د حضرت موسی علیه السلام په قصه کې سبقونه او درسونه
موسی ع کیسه قصه

د حضرت موسی علیه السلام په قصه کې سبقونه او درسونه

لیکوال: مولوي محمد عطاءالحق “الموسوي”
نشر او ترتیب: رائد

پرلپسې دریمه برخه- څلورم درس:
د حق داعی بايد د هغو ستونزو او موانعو مخه ونيسي چې د دعوت مخې ته يې خنډ جوړيږي.
کله چې حضرت موسی ؑ  ته  د رسالت دروند مکلفيت ور په سر شو نو د څلورو خبرو فکر ورسره پيدا شو چې هسې نه دا مې د رسالت او دعوت مخې ته خنډ شي :
۱-  له فرعونيانو څخه د تکذيب وېره .
زه ويريژم چې هغوي به ما درواغژن وګڼي، ځکه فرعون او د هغه ملګري ظالم، متکبر او  جابر خلک دي او دا ډول خلک کبر کوي په اسانه د چا خبره نه مني، رښتوني خلک درواغژن ګڼي .
۲- د ژبې بندېدل .
۳- ناروا ته زر زړه تنګيدل .
۴- د قتل هغه دعوه چې فرعونيانو په ده لرله .
دغه څلور واړه مشکلات يې الله ﷻ ته وړاندې کړل الله ﷻ يې په اړه فرمايي : ﴿قَالَ رَبِّ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ (12) وَيَضِيقُ صَدْرِي وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِي فَأَرْسِلْ إِلَى هَارُونَ (13) وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ فَأَخَافُ أَنْ يَقْتُلُونِ ) (الشعراء، 14).
ترجمه :  هغه (موسی ؑ) وويل : ای زما ربه! بې شکه زه ويرېږم چې هغوی به مې درواغژن وګڼي. او زما زړه تنګيږي، ژبه مې (پوره) نه څرخي، نو ته (جبرئيل ؑ ) هارون ؑ  ته وروليږه (چې هغه له ما سره ملګری شي او زما تصديق کوي) او د هغوی په ما باندې يوه ګناه ( د قتل دعوه) ده، نو ويرېږم چې ما به ( له دعوت نه مخته) ووژني .
د دې څلورو واړو خنډونو د لرې کولو له پاره يې الله ته عرض وکړ .
د لومړي خنډ د لرې کولو له پاره يې الله ته وويل چې : زما ورور هارون ؑ همکار راسره وليږه چې هغه مې تصديق کوي . لکه اللهﷻ  فرمايي :
﴿وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِسَانًا فَأَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُصَدِّقُنِي إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ )  (القصص، 34)
ترجمه : او زما ورور چې هارون دی هغه له ما نه په ژبه کې ډير فصيح دی نو هغه له ما سره کومکي وليږه چې زما تصديق کوی، بې شکه زه وېرېږم چې هغوي (فرعونيان) به ما درواغژن وګڼي .
د موسی ؑ  دوهم مشکل دا وو چې ژبې يې لکنت درلود (ژبه يې بندېده) دی ووېرېد چې هسې نه د دې ستونزې له امله د دعوت په سلسله کې له ستونزو سره مخ شم او دا مې درسالت مخې ته خنډ شي . نو الله ﷻ نه يې وغوښتل چې له زما له ژبې غوټه لرې کړه . لکه الله ﷻ فرمايي : ﴿وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي (27) يَفْقَهُوا قَوْلِي )  (طه، 28)
ترجمه : زما له ژبې غوټه لرې کړه چې هغوي مې په خبره پوه شي .
د موسی ؑ  درېيم مشکل دا وو چې : نوموړي د فرعون زور، لښکر، کبر، جبر او ظلم هم له نږدې ليدلی او ورته معلوم وو. نو دی په دې وېره کې شو چې د فرعون په څېر ظالم سړي سره به زه څنګه مخ کيږم؟ زه به دعوت ورکوم، هغه به يې نه مني، په نتيجه کې به زما زړه تنګيږي، نو هسې نه د دعوت په کار کې تقصير را څخه وشي . ( لکه الله ﷻ  ته يې خپل دا مشکل په دې ټکو کې وړاندې کړی وو : الله ﷻ فرمايي: ﴿وَيَضِيقُ صَدْرِي) ( الشعراء 13)

نو د دې مشکل د حل له پاره يې اللهﷻ  ته سوال وکړ چې ماته شرح صد نصيب کړه او دا کار راته آسانه کړه . لکه الله ﷻ فرمايي :
﴿ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي (25) وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي ) (طه، 26).
ترجمه :  ای ځما ربه! سينه مې پراخه کړه . او ماته دا زما کار آسانه کړه. يعنی د سترې سينې اولويي حوصلې څښتن مې وګرځوه چې د مصائبو او خلاف الطبع شيانو په ليدلو ژر خفه نشم . دا کار راته اسان کړه . يعنی داسې وسائل او اسباب راغونډ کړه چې په هغو سره دا عظيم الشان او دروند کار راته آسان شي .
همداراز د موسی ؑ  څلورم مشکل (د قتل د دعوې) له امله په دې فکر کې شو چې هلته د فرعون په دربار کې خو زه مطلوب او متهم يم، هغوي په ما د قتل دعوه لري، هسې نه چې فرعونيانو ته د دعوت له رسولو مخته هغوي ما ووژني او دعوت مې نيمګړی پاته شي. الله ﷻته يې په دې اړه عرض وکړ چې :
﴿ وَلَهُمْ عَليَّ ذَنْبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنَ )  (الشعراء ۱۴)
ترجمه : او د هغوی پرما د يوې ګناه دعوه نو زه ويريږم چې هغوی به مې ( له دعوت مخته ) قتل کړي .
الله ﷻ  د موسیؑ  ټولې عريضې ومنلې، د ژبې، ضيق صدر او تکذيب د مشکلاتو د آساني له پاره يې د ده په غوښتنه حضرت هارون ؑ  ورسره ملګری او معين کړ، او د قتل د مشکل په اړه يې هم ډاډ ورکړ، ورته ويې ويل چې : هغوی به تا هېڅکله ونشي وژلای. تاسې دواړه په اطمنان د فرعون په لور ورشئ. زما احکام وروړئ ، زه له تاسې سره يم ستاسې هرڅه وينم او څارم . لکه الله ﷻ فرمايي :
﴿ قَالَ كَلَّا فَاذْهَبَا بِآيَاتِنَا إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ )  (طه، 15).
ترجمه :  الله ﷻ وفرمايل: هېڅکله نه (تانشي وژلی) تاسې دواړه زموږ له آيتونو سره ولاړ شئ، موږ تاسې سره يو (ستاسې د هرڅه) اوريدونکي يو .
همداراز ورته فرمايي : ﴿ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطَانًا )  [القصص: 35].
ترجمه :  او تاسې دواړو ته به موږ برلاسی در په برخه کړو .
کله چې موسی ؑ  د دې څلورو موانعو څخه مطمئن شو بيا د دعوت له پاره د فرعون په لور روان شو. نو د حق داعی بايد له دعوت وړاندې او يا د دعوت په دوران کې پخپل ځان او  ماحول کې فکر وکړي چې زما د دعوت مخه په څه شی ډب کيږي او څه شی يې مخې ته خنډ کيږي لومړی هغه موانع او خنډونه بايد لرې او بيا خپل دعوت په مخ بوځي .

تبصره پريږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتل شوي تش ځايونه ډک کړئ، *

*