دلمونځ مسائل (۶۷مه برخه) – د سجدې تلاوت بيان –

 لیکوال : م، نجم الرحمن فضلي

 

سجده تلاوت څه ته وايي

پوښتنه : سجده تلاوت څه ته وايي؟

ځواب : د تلاوت معنا ده لوستل، په قرآن مجيد کې څو ځايونه داسې دي چې په وئيلو او له بل څخه په آوريدلو يې سجده کول واجبيږي، ديته سجده تلاوت ويل کيږي ([1]).

د سجدې تلاوت قضائي راوړلو حکم

پوښتنه : که يو قاري صاحب له اتو لسو کلونو راهيسې د قرآنکريم تلاوت کوي، په رمضان المبارک کې تراويح ورکوي، په لومړنيو دوو دريو کلونو کې يې سجده تلاوت کوله، وروسته يې د سستيا له امله پريښوده، اوس د هغو د قضائي راوړلو صورت څه دى؟ واضحه دې وي چې پاتې سجدې له لمانځه پرته دي؟.

ځواب : په مذکوره صورت کې په قاري صاحب چې څومره سجدې پاتې دي د هغو اندازه دې وکړي او اداء دې کړي، او که چيرته بيخي زياتې وي نو د هرې ورځې لپاره دې اندازه مقرره کړي او اداء دې کړي، ډير ځنډ دې پکې نکوي، ځکه چې دا د ده په ذمه باندې واجب دي ([2]).

په لوډ سپيکر باندې د سجدې تلاوت آيت آوريدل

پوښتنه : په مجلس کې په تيز آواز لرونکي مائيکروفون کې که د سجد آيت ولوستل شي او له مجلس څخه د باندې او په کورنو کې يې خلک واوري نو په هغوى باندې سجده تلاوت واجبيژي او که نه؟ او که چيرته هماغه خلک سجده تلاوت ونکړي نو د تيز تلاوت کونکي يا د مجلس جوړونکي لپاره ګناه شته او که نه؟.

ځواب : واجبيژي، او که چيرته هغوى سجده تلاوت ونکړي نو له هغوى سره د لوډ سپيکر د تيز آواز لګوونکى هم له ګناه څخه خالي نه دى ([3]).

په قرآن مجيد کې د څو ځايونو په ويلو او آوريدلو سجده تلاوت واجبيژي

پوښتنه : هغه څو ځايونه دي چې ويلو او آوريدلو سره يې سجده تلاوت واجبيږي؟

ځواب : په ټول قرآن مجيد کې څوارلس ځايونه دي چې څوارلس سجدې هم ورته ويل کيږي ([4]).

له اوداسه پرته سجده تلاوت روا نه دى

پوښتنه : له اودسه پرته د سجدې تلاوت کول روا دي او که نه؟.

ځواب : له اوداسه پرته د سجدې تلاوت کول روا نه دي ([5]).

د سجدې تلاوت د ساقطيدو يو صورت

پوښتنه : (١) يوې ښځې د لمانځه کولو پر مهال د سجدې تلاوت آيت ولوست، مګر تر دا وخته يې سجده نه وه کړې چې حيض ورته راغى، آيا دا سجده په هغې باندې واجب دى؟ (٢) يا يوه کس په لمانځه کې د سجدې تلاوت آيت ولوست او هغه سجده هم وکړه، بيا د کوم لامل له امله د هغه لمونځ فاسد شو، آيا په هغه باندې سجده تلاوت پاتې دى؟.

ځواب : (١) په مذکوره صورت کې له همداسې ښځې څخه سجده تلاوت ساقط دى، دا وخت د هغې په ذمه د هغې قضاء نشته.

(٢) په دې صورت کې هغه سجده تلاوت اداء کړې د بيا کولو ته يې ضرورت نشته، البته د لمانځه قضائي د هغه په ذمه باندې شته دى ([6]).

په رکوع کې سجده تلاوت

پوښتنه : په تراويح کې د سجدې آيت راغى، په همدغه آيت باندې يا له دوو دريو آيتونو وروسته رکوع وکړى شوه او په هغې کې د سجدې نيت هم وکړى شو آيا بيا د سجدې تلاوت کولو ضرورت شته او که نه؟.

ځواب : په دې سره سجده تلاوت اداء کړى شوه، مګر کومو مقتديانو چې په دغه رکوع کې د سجدې نيت نه دى کړى د هغوى سجده اداء نشوه، له همدې امله امام ته پکار دي چې په رکوع کې د سجدې نيت ونکړي، بلکې له رکوع وروسته د لمانځه په سجدې کولو سره بهر صورت سجده تلاوت اداء کيژي، که د سجدې تلاوت نيت وکړى شي او که نه ([7]).

د راديو او تلويزيون له لارې د ايت سجدې د اوريدلو حکم

پوښتنه : که چيرته يو کس د راديو يا تلويزيون له لارې د سجدې آيت واوري نو په هغه باندې سجده تلاوت واجبيژي او که نه؟.

ځواب : دا چې د راديو او نورو په ذريعه عکس آوريدل کيژي، لهذا د راديو او نورو شيانو په ذريعه ذ آيت سجدې په آوريدلو سره سجده تلاوت نه واجبيژي ([8]).

که له لمانځه وروسته د سجدې آيت وويل شي سجده به څه وخت کوي

پوښتنه : که له لمانځه وروسته د سجدې آيت وويل شي نو کوم وخت او څرنګه به سجده کوي؟

ځواب : بهتره دا ده چې کوم وخت د سجدې آيت وويل شي په هغه وخت کې سجده وکړل شي، ليکن که په هغه وخت کې ونکړل شي هم ګناه نلري، ها ! ډير وروسته والی يې مکروه دی!

له لمانځه څخه د باندې د سجدې کولو ښه طريقه دا ده چې په ولاړه تکبير ووايي او سجده وکړي، بيا تکبير ووايي او ودريږي، که چيرته په ناسته سجده وکړي او د سجدې له کولو وروسته بيرته کيني نو هم سجده کيږي ([9]).

د سجدې تلاوت قضاء

پوښتنه : د يوه کس په ذمه باندې په سلګونو سجدې پاتې دي هغه په څه ډول اداء کړي؟ او له تلاوت کولو وروسته سمدستي وروسته سجده نکول ګناه دى او که نه؟.

ځواب : له تلاوت کولو سمدستي وروسته سجده کول مستحب دي، وروسته والى هم ګناه نه دى، د چا په ذمه چې زياتې سجدې وي هغه دې له تعين پرته سجدې وکړي، تر دې چې د هغه زړه ګواهي ورکړي چې اوس نو د هغه په ذمه کومه سجده باقي پاتې نه ده، له همدې امله فقهاؤ ليکلي دي چې له تلاوت وروسته دې سمدستي سجده وکړى شي که نه نو د هيريدو احتمال يې شته دى د کوم له امله چې بيا واجب په ذمه باندې باقي پاتې کيژي او ګنهګار کيژي ([10]).

په لوډ سپيکر باندې د ايت سجدې آوريدل

پوښتنه : که د لوډ سپيکر په ذريعه د سجدې آيت واوريدل شي سجده تلاوت واجبيژي او که نه؟.

ځواب : په ټولو آوريدونکو باندې سجده تلاوت واجبيژي، ځکه چې دا په ظاهره د متکلم آواز دى، لکه چې د اذان په آوريدو سره اجابت واجب دى ([11]).

 

د لمانځه کولو پر مهال که د سجدې تلاوت آيت واوريدل شي

پوښتنه : که يو کس د سنتو پر اداء کولو مشغول وو او په دې وخت کې امام د سجدې تلاوت آيت ولولي او هغه کس له سنتو څخه له فارغيدو وروسته سجده تلاوت وکړي نو سجده تلاوت اداء کيژي او که نه؟.

ځواب : د لمانځه کولو پر مهال له خپل امام پرته که له بل کس څخه د سجدې تلاوت آيت واوريدل شي نو له لمانځه څخه له فارغيدو وروسته د سجدې کولو حکم دى، لهذا دغه کس صحي طريقه غوره کړې ([12]).

له سهار او مازديګر وروسته سجده تلاوت کول روا دي

پوښتنه : د سهار او مازديګر له لمانځه وروسته د سجدې تلاوت کول روا دي او که نه؟.

ځواب : روا دي ([13]).

([1]) تعليم الاسلام، څلورمه برخه : ٤٧.

([2]) فتاوى عباد الرحمن، ٢ : ٢٦٠، بحواله : الدرالمختار، ج : ٢، ص : ١٠٩، مراقي الفلاح، ص : ١٨٣.

([3]) فتاوى عثماني، ١ : ٤٩٧.

([4]) تعليم الاسلام، څلورمه برخه : ٤٧.

([5]) فتاوى فريديه، ٢ : ٦٤٨، بحواله : بدائع الصنائع، ج : ١، ص : ١٨٦، فصل في شرائط جواز السجدات.

([6]) فتاوى عباد الرحمن، ٢ : ٢٦٢، بحواله : الهندية، ج : ١، ص : ١٣٢.

([7]) فتاوى محموديه، ٧ : ٤٦٤، بحواله : تنوير الابصار مع الدرالمختار، ج : ٢، ص : ١١١ – ١١٢، باب سجود التلاوة.

([8]) فتاوى فريديه، ٢ : ٦٤٨، بحواله : الدرالمختار علي عامش ردالمحتار، ج :١، ص : ٥٦٩، باب سجود التلاوة.

([9]) تعليم الاسلام، څلورمه برخه : ٤٨.

([10]) فتاوى محموديه، ٧ : ٤٧٠، بحواله : مراقي الفلاح، کتاب الصلوة، باب سجود التلاوة، ص : ٤٨٠، وکذا في ردالمحتار، باب سجود السهو، ج : ٢، ص : ١٠٩.

([11]) فتاوى فريديه، ٢ : ٦٥٠.

([12]) فتاوى عباد الرحمن، ٢ : ٢٦٨، بحواله : الهندية، ج : ١، ص : ١٣٢، الشامية، ج : ٢، ص : ١١٢.

([13]) فتاوى فريديه، ٢ :٦٥١، بحواله : الدرالمختار علي هامش ردالمحتار، ج : ١، ص : ٢٧٦، مطلب يشترط العلم بدخول الوقت.

اړوند مطالب

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Close