د اروپا فيوډالي نظام

ليکوال: غورځنګ

په اروپا کې له اوسني وخت څخه په توپیر فيوډالي نظام شتون درلود، فيوډالي نظام په اروپا کې داسې نظام وو چې هرې سیمې به يو یو ځانګړی جاګيردار درلود چې دغه جاګيردار ته به يې فيوډال وايه، جاګيردار به په خپله ولکه کې يو څه سیمه درلوده چې د هغې سیمې ټول عائدات او قوانين به د فيوډال په خوښه تر سره کېدل، فيوډال به کرنيزې ځمکې داسې اشخاصو ته سپارلې چې د نوموړي د کورنۍ نژدې خلک به وو، يعنې د فيوډال خپلوان به وو.

د اروپا به فیوډالي نظام کې اروپايي ټولنه په پنځو طبقو وېشلې وه:

۱ـــ پادشاه:

په فيوډالي نظام کې به پاچا داسې ټاکل کېده چې د مختلفو سیمو فيوډالان به سره په منځ کې په مشوره کېناستل او بیا به يې په خپله خوښه هغه شخص د پاچا په توګه وټاکه چې د فيوډالانو ګټو ته به ژمن وو، د فيوډالانو د خوښې وړ پاچا به هغه سړی وو، چې د کليسا کلکه ساتنه به يې کوله، همداشان به يې پر خپل ولس بې درېغه سختي او ظلمونه کول او يوازې او يوازې د کليساګانو او فيوډالانو ګټو ته به ژمن وو، که به پادشاه په خپل ولس باندې څومره ظلم تر سره کولو نو د فيوډالانو به نزد يې باک نه درلودلو.

۲ــ فيډال: له پادشاه څخه په دويم پوړ کې فيوډال شتون درلود، فيوډال په اروپا کې ميراثي حيثيت درلودلو، يعنې که به فيوډال مړ شو نو زوی به يې د ده پر ځای کېناست او که به يې زوی ومړ نو بیا به يې لمسی به تخت کېناسته، يعنې د فیوډال له کورنۍ څخه به فيوډالي واک بل چا ته نشو انتقالېدلی، همداشان کومه سيمه به چې د فیوډال تر واک لاندې وه، دهغې سیمې بشپړ واک به له فيوډال سره وو، کله به چې فيوډال تر خپلې ولکې لاندې سيمې چا ته په واک کې ورکړې تر څو يې وکري، له دغو خلکو څخه به فيوډال د حاصلاتو تر اخيستلو وروسته په خپله خوښه زياته برخه اخيستله. په لنده توګه بايد ووایو چې فيوډال په اروپايي ټولنه کې د ټولې د ټولو وګړو د هر څه واک په خپل لاس کې درلود، ان تر دې پورې چې د اروپايي ټولنې يوه فرد هم نشو کولی تر څو واده بغير د فيوډال له خوښې څخه وکړي، همداشان فيوډال حق درلودلو چې په ټولنه کې په خپل سر هر څه ترسره کړي.

۳ــ شواليان (جګړه ماران): جګړه ماران هغه خلک وو چې په خپلو سرونو يې د کليسا، پاپ، پاچا او فيوډالانو ساتنه کوله، شواليانو به چې به ټولنه کې هر څه وغوښتل په ازاده توګه يې کولی شول چې وې کړي، يعنې په ټولو مواردو کې خپلواک وو، د دې لپاره چې د فيوډال تطبيق کړی نظام بقا او دوام وکړي نو هڅه به يې کوله چې د ژوند په هره برخه کې شواليان يا جګړه ماران خوشحاله وساتي، يعنې د جنسي غرايزو د بشپړېدلو لپاره به په اروپايي ټولنه کې شواليان ازاد خلک وو، که به يې زړه هر څه زړه غوښتل هغه به يې کول او د هغو کارونو په کولو کې به خپواک وو.

۴ــ سرف (ځمکه لرونکي خلک): مخکې مو هم يادونه وکړه چې د فيوډال تر واک لاندې سيمو ځمکې به فيوډالانو خپلو او خپلوانو او داسې خلکو ته د اجارې په شکل ورکولې چې د دوی به پرې بشپړ باور وو،  همداشان به ځمکه لرونکو هم هڅه کوله تر څوپاچا، فيوډالان، پاپان او شوالیان خفه نه کړي نو ځکه به يې له جاروي ځمکې څخه لاسته راوړي حاصلات په پنځو برخو وېشلې، داسې چې لومړۍ برخه به يې پاچا ته سپارله، دويمه برخه به يې کليسا ته وقف کوله، دريمه برخه به يې فيوډال ته ورکوله، څلورمه برخه به يې شواليانو يا جګړه مارانو ته ورکوله او پنځمه برخه يعنې پاتې برخه به يې بيا په دوو برخو باندې وېشله، چې یوه برخه به يې د خپل ځان، اولاد او کورنۍ د نفقې لپاره پرېښودله او دويمه برخه به يې هغو خلکو ته ورکوله چې يوازې د يوې مړۍ ډوډۍ لپاره سيمه په سيمه ګرځېدل تر څو له لوږې څخه د بچ کېدلو په خاطر يو څه پيدا کړي او وې خوري.

۵ــ بې ځمکو خلک: د څېړونکو په وينا دا ډول خلک په اروپايي ټولنه کې تر ټولو ټيټ خلک وو، يعنې پورتنيو ټولو طبقو به ورته د ذلت په سترګه کتل، بلکې به هېڅ حق ورکولو ورته قائل نه وو، دې خلکو ته به بې ځمکو او غريب خلک ويل کېدل او يوازې د دې په ارمان به وو چې يوه ګوله ډوډۍ پيدا کړي تر څو له مرګه وژغورل شي. دا طبقه خلک به له بله هره وخته له ځمکې څخه د حاصلاتو د اخيستلو په وخت کې ډېر خوشحاله وو، ځکه چې به دې وخت کې به دوی ته د نورو وختونو په نسبت په ماړه نس ډوډۍ او خواړه رسېدل. بايد ووايو چې په اروپايي ټولنه کې دې طبقې خلکو ته به ټيټه او خواره سترګه کتل کېدل يعنې دوی ته د اروپايي ټولنې د فيوډالي نظام سربراه خلک په هيڅ انسانيت او حق قائل نه وو.

لنډه دا چې په دې نظامونو کې د اروپايي ټولنې د ټولو وګړو عزت په کُلي ډول هيڅ ډول خوندي نه وو، ځکه نو هر اروپايي وګړی په دې هڅه کې وو چې په هر ډول وي له دې نظام څخه ځان او خپله کورنۍ وژغوري.

کله چې په 1096 ميلادي کال کې د اروپا لوی پاپ (اوربان) پر اسلامي نړۍ باندې د يرغل امر وکړ نو ځکه يې ټولو اروپايي وګړو غږ ته هر کلی ووايه او د نوموړي په امر يې پر اسلامي نړۍ باندې خونړی بريد تر سره کړو.

ټېګونه

اړوند مطالب

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Close