قرآن د نورو له انده (دوهمه برخه)

عزیر اسدخیل

لورا ويسيا فاغلير (L. Veccica Vaglier) يوه ايټالوي څېړونکې او ليکواله ده، د اسلام په هکله ډېره مطالعه لري او عربي ژبه او د ژبې آداب يې ښه زده کړي دي، د عربي ژبې په قواعدو کې يې دوه ټوکه کتاب ليکلی دی، چې (قواعد العربية) نومېږي. (الاسلام)، (دفاع عن الاسلام) او نور کتابونه يې ليکلي دي. او استشراقي ګڼو مجلو کې يې ليکنې او څېړنې خپرې شوې دي .
نوموړې د قرآن په هکله وايي :
” د اسلام ستره معجزه هغه قرآن دی، چې په پاخه پرله پسې روايت مونږ ته را نقل شوی دی، د قرآن له مطالعې مونږ ته په بشپړ باور دا جوتېږي: دا داسې يو کتاب دی، چې هيڅ سيالي ورسره نه شي کېدی. ددې ټول تعبيرونه جامع او شامل دي، مناسب حجم لري، چې نه ډېر اوږد او نه ډېر لنډ دی، يوه ځانګړې اصيله کړ نلاره لري…. څرنګه کېدی شي، چې دا معجز کتاب دې د هغه امي عربي محمد صلی الله عليه وسلم د خپل لاس کار وي، چې د خپل ژوند په اوږدو کې يې يواځې دوه يا درې بيته داسې شعر ويلی دی، چې له معمولي شعري استعداد سره هم سمون نه خوري… د الهی قرآن په حقانيت باندې بل دليل دا دی، چې د نزول له وخته تر ننه په دې اوږدو پېړيو کې د قرآن نص پاک او بې له کوم بدلون سوچه ساتل شوی دی. تر څو چې دا نړۍ وي د الله په حکم به دا قرآن همداسې له لاسوهنې پاک و ساتل شي.
قرآن هغه کتاب دی، چې په ټولې اسلامي نړۍ کې هره ورځ لوستل کېږي او د مؤمن په زړه کې هيڅ ستړيا نه پنځوي، بلکې د بيا بيا تلاوت له کبله له يوې ورځې تر بلې خپل ځان لا زيات په مؤمنانو ګرانوي، څوک چې قرآن لولي يا يې اوري؛ د هغه په زړه کې د الله د وېرې يو ژور احساس پيدا کوي، بې له کومې سختۍ يې خلک يادولی شي، سره له دې چې د ايمان د څپو مخنيوی کېږي؛ خو مونږ نن بې شمېره خلک مومو، چې د زړه له کومي يې يادوي، يواځې په مصر کې د قرآن د حافظانو شمېر د ټولې اروپا د هغوټولوخلکو نه زيات دی، چې انجيلونه لولي…”

بشير احمدشاد (Basheer. A. Shad) په (۱۹۲۸) م کې د هندوستان په يوې نصراني کورنۍ کې زېږېدلی دی .
پلار يې نصراني مبشر ؤ. په (۱۹۴۷) م يې زده کړې پای ته ورسولې او په لاهور کې يې د يو مبشر په توګه کار پيل کړ.
خو د نورو ډېرو په څېر شاد په نصرانيت قانع نه ؤ او شل کاله وروسته ورته د مطالعې او پلټنې په پايلې کې د اسلام حقانيت معلوم او په (۱۹۶۸)م کې مسلمان شو.
نوموړی د قرآن په هکله وايي :
” کله چې ما په توحيد ايمان راوړ، د هغو دليلونو په لټه کې شوم، چې دا ثابتوي، چې قرآن د الله تعالی کتاب او د اسماني کتابونو وروستنی کتاب دی . زه د الله تعالی ډېر حمد وايم، چې دا ستونزه يې راته حل کړه . قرآن يواځينی هغه کتاب دی، چې په نورو اسماني کتابونو اعتراف کوي . خو دا نور يو د بل رد کوي…. په حقيقت کې دا د اسماني کتابونود آخري کتاب قرآن د ځانګړتياو څخه يوه ځانګړتيا ده “.
او وايي: ” قرآن يواځينې اسماني کتاب دی، چې د ځمکې په ګڼو برخو کې يې په زرونو او بې شمېره وګړي په ډېرې مينې په خپلو سينو کې ياد ساتي، خو نور سپېڅلي کتابونه مونږ مومو، چې يواځې په چاپ شوي کتابي شکل کې ساتل شوي دي. له همدې ځايه که چېرته د کوم لامل له کبله دا چاپ شوي کتابونه له منځه لاړ شي، نو يواځې قرآن به د الله تعالی هغه کتاب وي، چې په سينو کې به ساتل شوی وي. له همدې کبله قرآن دا حق لري، چې په دې و وياړي: له هغه وخته چې په رسول الله صلی الله عليه وسلم د وحې په توګه نازل شوی دی، تر اوسه له لاسوهنې او بدلون څخه ژغورل شوی دی، نه ترې کوم توری کم شوی او نه پکې کوم توری زيات شوی دی. نو ځکه په قرآن کې هيڅ کوم ډول تناقضات او غلطۍ تر اوسه نشته .
خو د نورو اسماني کتابونو په موجودو نسخو کې ډېر زيات تغير او تبديل شته . دا هم له هغو لاملونو څخه دی، چې زه يې دې ته اړ کړم، چې په اسلام ايمان راوړم “.

ابراهيم خليل احمد د مصر يو مشهور نصراني عالم ؤ، چې اسکندريې کې زېږېدلی دی، د امريکا دبرنسټون له پوهنتون نه يې د لاهوت په پوهنځي کې لوړې زده کړې کړې دي . په اسيوط کې د لاهوت د پوهنځي استاذ پاتې شوی دی او د اسلام په خلاف يې په تنصيري حلقو کې ډېر کار کړی دی .
خو کله يې چې د اسلام ژوره مطالعه وکړه، نو حقيقت ورته څرګند او په اسلام مشرف شو. په ۱۹۵۹ م کال يې د اسلام د قبلولو اعلان وکړ.
ډېر کتابونه يې ليکلي دي لکه : (محمد صلی الله عليه وسلم په تورات،انجيل او قرآن کې)، (د بني اسرائيلو تاريخ)، (په عربي او اسلامي نړۍ کې مستشرقين او مبشرين) او داسې نور….
ابراهيم خليل احمد د قرآن کريم په هکله وايي :
” د مسيح عليه السلام دا وينا، چې د محمد صلی الله عليه وسلم په هکله وايي :
” د راتلونکيو پېښو په هکله به مو خبروي ” دا پېغمبر د تل پاتې اعجاز پورې تړي . او هغه اعجاز قرآن کريم دی، چې د پېغمبر صلی الله عليه وسلم داسې معجزه ده، چې تل به پاتې وي . قرآن کريم له نوي علم نه له هره پلوه وړاندې دی. لکه طب، فلکيات، جغرافيه، جيالوجي، قانون، ټولنه، تاريخ او داسې نور…. زمونږ په دې اوسني عصر کې علم وکولی شو؛ هغه څه وويني، چې قرآن يې مخکې وړاندوينه کړې او راپېژندلي يې دي….”.
همدارنګه وايي: ” زه باور لرم، چې که چېرته زه يو داسې انسان وای، چې په هيڅ اسماني دين ايمان نه لري او څوک ماته راغلی وای او هغه څه يې راته ويلي وای، چې له نوي علم نه وړاندې قرآن ويلي دي، نو ما به د عزت او پياوړتيا په رب او د اسمانونو او ځمکې په خالق ايمان راوړی وای او هيڅوک به مې ور سره شريک کړی نه ؤ…”.
همدارنګه ابراهيم خليل احمد زياتوي: ” ای مسيحيانو! په دې تپې تيارې کې قرآن د الله په پېغمبر ددې لپاره نازلېږي، چې تاسو ته د الله تعالی له پلوه حقيقتونه څرګند کړي….”.
او وايي: ” هر مسلمان ته په کار دي، چې په خپل قرآن ووياړي، ځکه؛ دا قرآن د اوبو په څېر دی، چې هر چا وڅښلې؛ هغه ته پکې ژوند دی “

ډاکټر سيډني فيشر (Sydney Fisher) د امريکا د ” اوهايو ” په پوهنتون کې د تاريخ استاذ پاتې شوی دی. يو ليکوال او مفکر دی. د اسلام او شرقي شئونو په هکله مطالعه لري…
نوموړی د قرآن په هکله وايي :
” قرآن د الله (تعالی) خبرې دي، چې د مسلمان زړه راټولوي، کله چې په لوړ غږ لوستل کېږي؛ پياوړتيا يې زياتېږي… قرآن د روزنې او پوهې کتاب دی، قرآن چې مسلمانان کومو ښو کارونو ته هڅوي؛ هغه د ښو خويونو په تلو کې ډېر ښکلي کارونه دي. لکه څرنګه چې د قرآن لارښوونې په اوامرو کې ځلېږي؛ په نواهيو کې هم هماغسې ځلېږي… “

عامر علي داود (A.Ali. David) د هندوستان د برهمي هندوانو يو مفکر دی، د اديانو پراخه مطالعه لري، کله يې چې د قرآن مطالعه وکړه، نو ورته راستون شو.
نوموړی د قرآن کريم په هکله وايي :
” زه پوهېدم، چې د مسلمانانو سپېڅلی کتاب قرآن دی، نو ځکه مې په انګلېسي ژبه ژباړل شوی يو قرآن راواخيست، په لوستلو او په معناؤ کې په سوچ کولو مې پيل وکړ او زياته پاملرنه مې ورته وکړه .
زه هغه وخت ډېر حيران شوم، چې د قرآن کريم په لومړيو پاڼو کې مې ددې پوښتنې ځواب وموند، چې : د پيداوښت موخه څه ده؟.
د بقرې د سورت (۳۰ – ۳۹) آياتونه مې ولوستل… دا هغه آياتونه دي، چې هر منصف پلټونکي ته په ښه توګه حقيقت څرګندوي… د قرآن کريم لوستلو زما په مخکې ډېرې فکري ستونزې حل کړې او ډېر هغه تناقضات يې راته سم کړل، چې په مخکنيو اسماني کتابونو کې مې مطالعه کړي وو “

رامډاول (Ramdaul) يو انګرېزي ليکوال او کره کتونکی دی . په سان فرانسسکو کې استاذ پاتې شوی دی، د امريکا په ګڼو پوهنتونونو کې يې محاضرې ور کړې دي او ګڼ کتابونه يې ليکلي دي .
نوموړی د قرآن په هکله وايي :
” له دې امله چې بلې ژبې ته د قرآن بشپړه ژباړه دې ته اړتيا لري، چې يو سړی دې هم شاعر وي او هم عالم، نو مونږ تر دې نږدې وخت پورې داسې کره ژباړه ونه موندله، چې د محمدي وحې د روح څه ناڅه خواږه را څرګند کړي . حقيقت دا دی، چې لومړني ډېر ژباړونکي يواځې دا نه، چې د قرآن د اصلي ښکلا له ژغورلو بې وسه شوي دي، بلکه په دې سربېره يې له اسلام سره داسې ژوره کينه لرله، چې له کبله يې په ژباړو کې خپل ناوړه غرضونه برېښي… حقه خبره دا ده، چې په عربي بنسټ د قرآن د سورتونو اورېدل د انسان په زړه کې ژور اغېز پرېږدي . قرآن چې کله په لوړ غږ لوستل کېږي، نو اورېدل يې اړين دي .
او دا ددې لپاره، چې په هکله يې د عدل پرېکړه وکړي او هغه درناوی يې وکړي، چې کوم يې حق دی… له دې امله، چې قرآن د الله حقيقي خبرې دي؛ دا يو معجز کتاب دی، هيڅوک يې پېښې نه شي کولی او ددې ساری هيڅ نه ليدل کېږي ” .

ډاکټر ګوسټاف ليبون (Dr.G.Lebon) يو فرانسوي طبي ډاکټر او تاريخپوه ليکوال دی . نوموړی د قرآن په هکله وايي :
“… ډېره مهمه پايله، چې مونږ يې لاس ته راوړی شو؛ داده چې کومو ولسونو قرآن ته غاړه ايښې ده؛ په هغو کې د قرآن عظيم اغېز ډېر زيات دی . د اسلام چې څومره اغېز په خلکو دی؛ هغومره د نورو دينونو نشته. داسې دين به بيا نه مومې، چې د اسلام په څېر تلپاتې اغېز ولري…. “

ډاکټره ايلس ليکټنسټاډټر (llse Lictenstadter) يوه الماني ډاکټره ده، د فرانکفورت په پوهنتون کې يې اسلامي او عربي علوم لوستي او د لندن په پوهنتون کې يې هم زده کړې کړې دي. ځينې ليکنې يې هم کړې دي .
نوموړې د قرآن په هکله وايي :
” دا چې قرآن يو ديني او ټولنيز کتاب دی، ددې د عمل د پېژندلو لپاره بايد د مسلمان ريښتينولي وپېژنې، چې هغه په ټينګار وايي او ريښتيا وايي، چې قرآن د نوي عصر د ستونزو د حل بنسټ دی… “

فنسای مونټايګو (F.Montague) يو فرانسوي څېړونکی او پلټونکی دی، د پراخې مطالعې په پايلو کې په (۱۹۷۷)م مسلمان شو او خپل نوم يې (منصور بالله) ته واړاوه. ډېر کتابونه او بحثونه يې ليکلي دي . نوموړی د قرآن په هکله وايي :
” زه يوه شېبه هم د محمد صلی الله عليه وسلم په پېغمبرۍ کې شک نه کوم او په دې ګروهمن يم، چې هغه خاتم الانبياء والمرسلين دی، ټولو خلکو ته رالېږل شوی دی او د هغه پېغمبري د هغې وحې د پای ته رسولو لپاره راغلې ده، چې په تورات او انجيل کې نازله شوې ده او په دې تر ټولو پياوړی دليل د قرآن معجزه ده ” .

جمال د يوګنډا په يوې نصراني کورنۍ کې زېږېدلی او د لندن په پوهنتون کې يې لوړې زده کړې کړې دي. نوموړی د اسلام د مطالعې په پايلو کې مسلمان شوی ؤ او بيا د طالبانو د حکومت په آخري ورځو کې د افغانستان د ليدلو اوپکې د اسلامي ژوند د تېرولو لپاره پاکستان ته راغلی ؤ، په دغو ورځو کې په افغانستان امريکايې بريدونه پيل شول، مخکې له دې، چې جمال يوګنډي افغانستان ته داخل شي، د امریکایانو لخوا د القاعدې په تور ونیول شو. حال دا چې جمال له القاعدې سره هيڅ اړيکې نه لرلو، امريکايانو ګوانټنامو ته ورساوه. نوموړي هلته قرآن کريم په يادو ياد کړ. نوموړي د اسلام او قرآن په هکله داسې وایي :
ما د لندن په پوهنتون کې لوړې زده کړې کړې وې او د لوړو رتبو ماموريتونه مې هم کړي دي، د ژوند ټولې اسانتياوې زما په واک کې وې او هيڅ کمی مې نه محسوساوه، خو په ژوند کې خوشحاله نه وم او زما ځانګړې اړتيا ډاډمن ژوند ؤ. ما د اسلام په هکله مطالعه پيل کړه او په پای کې د اسلام حقانيت راته جوت شو، نو ځکه مسلمان شوم.

 جمال زياتوي:

کله چې زه مسلمان شوم او قرآن مې ولوست، نو داسې يو ډاډ او خوشحالي مې محسوسه کړه، چې تعبير يې نه شم کولی، لکه چې له اوږو مې د غرونو په څېر درانه بارونه لرې شول، لکه چې داسې يوه ورکه مې موندلې وي چې ټول عمر ورپسې ګرځېدم. ما په خپل ټول ژوند کې داسې خوشحالي او ډاډ نه دی محسوس کړی، لکه په اسلام کې مې چې محسوس کړ. زه وپوهېدم، چې قرآن د الله تعالی ريښتينی سپېڅلی او له ګوتوهنې ژغورل شوی کتاب دی. ما دا ګڼله، چې د نړۍ نامسلمانه وګړي د اسلام له لوی نعمت نه ځکه محروم دي، چې د اسلام او قرآن په هکله معلومات يا نه لري او يا يې معلومات نيمګړي دي؛ اوس چې زه د اسلام او قرآن له حقيقته خبر شوم، نو زما په لاس به ډېر نصرانيان او نورخلک مسلمانان شي .
خو عناد او ضد د شيطان هغه وسلې دي، چې د حق د منلو مخکې لوی خنډونه دي .

اړوند مطالب

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Close