متفرق مسا‌‌ئل

دپیدا کړې شي(لقطې) حکم او ورباندې مصرف کول!

دفتو ې شمېره(۴۴۰)

پوښتنه:
جناب مفتي صیب محترم السلام علیکم ورحمة الله وبرکاته!
زه یوه پوښتنه لرم: یو نفر یوه مېږه پیدا کړې ده او د مېږې سره وړوکی وری هم دی څه د پاسه شل ورځې وشوې چې د مالک معلومات یې نه کیږي، او په دې مېږه باندې زه هم مصرف کوم او دا مېږه شیدې هم کوي؛ نو ماته د دې شیدو خوړل شرعا جواز لري او کنه؟
او که چېرته د دې مالک پیدا شي نو زه هغه مصرف ورنه غوښتلی شم او کنه؟ او که مالک یې پیدا نشي نو ماته څه کول پکار دي؟
پوښتونکی: ابومحمد حقاني
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
الجواب والله التوفیق:
پیدا شوي شي ته په شریعت کې لقطه ویلی کیږي، د لقطې حکم دا دی، چې ترهغه به یې تشهیر(اعلانات) کیږي، ترڅو یې مالک پیدا شي.
په دې باندې د مصرف کولو حکم دا دی چې د وخت حاکم په امر باندې که مصرف پرې وشي نو د لقطې له مالک څخه خپل مصرف اخیستلی شي. او که د حاکم له امر پرته پرې مصرف وشي؛ نو له مالک څخه یې نشي اخیستلی، بلکې د ده لخوا تبرع حسابیږي.
لهذا تاسو باید لومړی د دغې مېږې تشهیر وکړئ!
بیا به وګورئ كه شيىدې کوي؛ نو شیدې یې خرڅوئ اوپیسې یې په مېږه باندې مصرفوئ. او که دغه روپۍ ورته نه کافي کیږي یا شیدې نه کوي؛ نو د وخت واکمن یا د کلي د ملک په اجازه پرې مصرف وکړئ! کله یې چې مالک پیدا شي نو مېږه وروسپارئ او خپل مصرف ترې واخلئ.
که سره له اعلاناتو یې مالک پیدا نشي او ستاسو دا یقین شي چې له دې وروسته یې مالک نه پیدا کیږي؛نو که خپله فقیر یئ پخپله یې مصرف کړئ او که خپله یې مستحق نه یئ بیا یې بل مستحق ته صدقه کړئ خو ثواب یې په مالک پسې وبخښئ!
او که بالفرض له خیرات کولو وروسته یې مالک پیدا شي، نو له تاسو څخه یې تاوان غوښتلی شي او بیا به د صدقې ثواب تاسو ته ورسیږي.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
الدلیل علی ذلک:
فإن أنفق الملتقط عليها بغير إذن الحاكم فهو متبرع ” لقصور ولايته عن ذمة المالك وإن أنفق بأمره كان ذلك دينا على صاحبها لأن للقاضي ولاية في مال الغائب نظرا له وقد يكون النظر في الإنفاق على ما نبين.
” وإذا رفع ذلك إلى الحاكم نظر فيه فإن كان للبهيمة منفعة آجرها وأنفق عليها من أجرتها ” لأن فيه إبقاء العين على ملكه من غير إلزام الدين عليه وكذلك يفعل بالعبد الآبق ”
الهداية:ټوک:۲، مخ:۴۱۷ کتاب اللقطة
فإن أنفق عليها بأمر القاضي يكون دينا على مالكها وإن أنفق بغير إذنه يكون متطوعا فينبغي أن يرفع الأمر إلى القاضي ينظر في ذلك فإن كانت بهيمة يحتمل الانتفاع بها بطريق الإجارة أمره بأن يؤاجرها وينفق عليها من أجرتها نظرا للمالك،
بدائع الصنائع: ټوک:۶، مخ:۲۰۳، کتاب اللقطة
#کابل ټکی کام #دارالافتاء



اړونده فتواګانې

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Close