واحد فقیري
ورځني سیاسي نوټونه (۱۹۵)
کابل ته متیس ناببره تګ
نیویارک ټایمز د سپټمبر پر ۷مه لیکي، د متحده ایالاتو د دفاع وزیر جیم متیس په داسي وخت کي کابل ته ورسېد چي د طالبانو سره د مذاکراتو د بیا پیلولو هنګامه توده ده.
متیس په هند کي خبریالانو ته ویلي ول چي په کابل کي د امریکا سفارت د طالبانو سره د مذاکراتو لپاره زیات امریکايي دپلوماتان ټاکلي دي.
هغه وویل، «موږ داسي نښي نښانې لرو چي د طالبانو سره روغه جوړه نور مازي یو ساده تصور او سراب نه دئ، بلکي دا مصالحه خپل ځانته یو چوکاټ لري. د طالبانو سره د خبرو چېنلونه خلاص سوي دي. د امریکا خارجه وزارت د کابل سفارت ته اضافه دپلوماتان استولي دي، او د هغوی محوري وظیفه مذاکرات دي.»
نیویارک ټایمز لیکي، متیس د هغو جمهوريپالو استازو مخالفت کوي چي وايي ټرمپ دي امریکايي عسکر له افغانستانه چټک راوباسي. هغه وايي چي په افغانستان کي باید امریکايي جنرالانو ته پوره وخت او منابع ورکړل سي.
رویټرز:
رویټرز لیکي، اشرف غني او متیس د جمعې په ورځ په کابل کي سره وکتل. هغوی د سولي په باب خبري وکړې.
رویټرز علاوه کوي چي امریکايي دپلوماتان وايي چي د کابل حکومت د طالبانو سره د مصالحې په برخه کي پوره کوښښ نه کوي.
یو امریکايي دپلومات وايي، «که چیري د افغان حکومت د ناراضه طالبانو لپاره بهتره شرایط برابر کاندي، دا به د سولي د پروسې مشروعیت لا غښتلی کړي.» هغه زیاتوي، د کابل د حکومت خپلمینځي اختلافات او نفاق ښايي د سولي چانس خراب کړي.
د افغان د چارو امریکايي تحلیلګر کوګلمېن وايي، «زه فکر نه کوم چي د جمهوري ریاست د انتخاباتو تر مخه دي د سولي د مذاکراتو په باب کوم مهم انکشاف وسي، ځکه طالبان اوسنی حکومت معتبر او مشروع نه ګڼي.»
رویټرز لیکي، د کابل د حاکمانو تر منیځ اختلافات او شخړي علني سوي دي. یو ځل د داخله وزیر او یوه د جنرال تر مینځ داسي خبري ردي او بدلي سوې چي په کابل کي ئې د امریکا د نصب سوي حکومت په مینځ کي موجوده اختلافات او ناندرې ښه رابرسېره کړې. بیا وروسته سمدستي د افغانستان د ملي امنیت مشاور، اتمر، استعفاء وکړه. ویل کېږي چي اتمر د جمهوري ریاست د انتخاباتو لپاره ځان چمتو کوي.
رویټرز لیکي، متیس وايي چي طالبان د داعش سره مخالفت لري، او د هغوی دا مخالفت د افغان حکومت او امریکايي قواوو له دریځ سره اړخ لګوي. هغه وايي، «طالبان او ناټو – امریکا له داعش سره یو شان مخالفت لري.»
سټارز اینډ سټرایپس:
سټارز اینډ سټرایپس لیکي، کله چي متیس کابل ته ناڅاپه ور رسېد، د کابل په آسمان کي هیلکوپټرو ګزمې کولې. متیس د پاکستان او هند تر سفر راوروسته کابل ورسېد.
که څه هم امریکايي دپلومان وايي چي سفرونه ښه نتیجه ورکړې ده، خو عمران خان ویلي دي چي پاکستان نور نه غواړي چي د متحده ایالاتو سره په جنګونو کي ملګرتیا وکړي.
هغه وویل، «دا زما وعده ده چي بیا به هیڅکله د بل چا په جنګ کي برخه وا نه خلو.»
اخبار لیکي چي په پاکستان کي د خلیلزاد ټاکل منفي تلقي سوی دئ، ځکه خلیلزاد تل پر پاکستان باندي ګوزارونه کړي دي. خلیلزاد ویلي دي چي پاکستان باید د ترورسټانو حامي هیواد اعلام سي.
_______
واحد فقیري په کال ۱۹۶۲ کي په کندهار کي زېږېدلی دی. په کال ۱۹۸۰ کې د کندهار د احمد شاه بابا له لېسې څخه فارغ شوی دی. عالي تحصیلات یې په متحده ایالاتو کي کړي دي، او د امریکن پوهنتون او جورج مېسن پوهنتون څخه په سیاسي علومو کي درې ډیګرۍ لري. څو کاله یې د امریکا ږغ سره د خبریال په توګه کار کړی دی. څو کاله یې د پښتو د ژبي په برخه کي استادي کړې ده. درې کتابونه یې په پښتو ترجمه کړي دي. اوس د څو راډیوګانو او تیلویزیونو سره د سیاسي مبصر په توګه همکاري کوي. او وخت نا وخت یې سیاسي تبصرې د افغانانو په مختلفو ویب سایټونو کي خپرېږي.
