هر دولت درې قوې لري. د کابینې غړي«وزیران/ وزارتونه» د بیا رغونې او پرمختیايي کارونه کوي او اجراییه قوه یې بولي، قضایه قوه نوي قوانین جوړوي، مجرمین، غله او غاصبین په زندانونو ننباسي او ولسي جرگه وزیرانو او نویو جوړ شویو قوانینو ته د باور او یا رد رایه ورکوي. ولسي جرگه په اصل کې پر حکومت د څار اداره ده، چې حکومت خپلسریو ته نه پرېږدي او د هېواد په گټه کارونو ته یې پام کوي.
د اوسنۍ ولسي جرگې اووه کاله پوره شول او اتم کال یې روان دی، خو په دومره اوږد وخت کې هېڅ داسې لاسته راوړنه نه لري، چې ملت ته یې د نمونې په توگه وړاندې کړي. په لومړیو کې د ولسي جرگې غړی د خپل کور کرایه نهشي پرې کولی، خو یو کال وروسته یې کاروبار دوبۍ او سنگاپور ته رسېدلی وي. سل ساتونکي، زرهي موټرې، په ولایتونو کې کورونه او باالاخره ژوند یې ۱۸۰ درجې بدلون وکړي. د ولسي جرگې د یو وکیل په میاشتني معاش دومره کارونه کېږي؟ خو دوی ټول وزیرانو ته د باور رایه په ډالرو ورکوي او که کوم نوماند وزیر پیسې ورنه کړي، نو بیا هغه له ولسي جرگې روغ نه شي وتلی او په هماغه ورځ ناکام اعلانېږي.
تېره اوونۍ د ولسي جرگې د درېیمې دورې لپاره بیا ټاکنیزه مبارزه پیل شوې. د هېواد په گوټ ـ گوټ کې نوماندانو داسې ټاکنیز شعارونه غوره کړي، چې اصلاً د دوی له دندې سره اړخ نه لگوي، بلکې داسې شعارونه یې لیکلي، لکه دوی چې د ولسمشرۍ ټاکنو ته ولاړ وي او ځانونه ورته د مقننه قوې نه، بلکې د اجراییه قوي غړي ښکاري. ځینو د اسلامي نظام د حاکمیت ادعاوې هم کړي، خو هېڅ نوماند د بهرني اشغال د پای ته رسولو په اړه هېڅ خبره نه ده لیکلې.
د دې کار عمده لامل بېسوادي، لنډهغر توب او د خلکو د ذهنونو گډوډول دي. خو اوس خلک پوهېږي، چې همدغو نوماندانو په تېرو کلونو کې څه کړي او اوس له خلکو په کومو سترگو بیا رایې غواړي؟ ځکه د ازمایل شویو بیا ازمایل ستر احمقتوب دی او خلک دې بیا نه ځانونه تېرباسي او نه دې د نوماندانو په غوړو شعارونو تېروځي.
اول خو په افغانستان کې ټاکنې کومه معنا نه لري. دلته د نړۍ تر ۴۰ ډېر هېوادونه عملاً پوځي حضور لري، چې ولسمشر یې هم د ناقانونه کړنو پر وړاندې سپوڼ هم نه شي کولی، نو ولسي جرگه به یې څه مخه ونیسي. همدا تېره اوونۍ په ننگرهار، میدان وردگو، کندهار، هلمند، کاپیسا، لغمان او گڼ شمېر نورو ولایتونو کې څومره ملکیان شهیدان شول. ایا ولسي جرگې یې پرضد غږ پورته کړ؟ ایا تراوسه دلته ودونه، جنازې، خیراتونه، مسجدونه او د خلکو کورونه په امن دي؟ ایا همدې ولسي جرگې په برېښنايي پېژندپاڼو کې د اسلام او افغان کلمو پر ضد مثبته رایه ورنه کړه؟ ایا د دوی تراوسه د ملي ارزښتونه په ساتنه کې کوم غږ پورته کړی؟ ایا دوی تراوسه د کوم مۇکل پوښتنې ته ورغلي دي؟
د ولسي جرگې او ولسوالیو شوراگانو ټاکنې د هېواد په داسې نازک امنیتي حالت کې ترسره کول بېخي ناشوني دي. که ټاکنې احیاناً وشي هم، نو یوازې به د ولایتونو مرکزونو کې وشي او په لرې پرتو سیمو کې یې ترسره کول بېخي ناشوني دي.
ځکه اوسمهال طالبان د هېواد پر ۷۲سلنه خاوره حاکمیت لري او طالبان هېڅکله داسې بېمعنا ټاکنو ته اجازه نه ورکوي. د ولسي جرگې نوماندان دې لومړی خپل کاري مسوولیتونه وپېژني او بیا دې له خلکو د رایې غوښتنه وکړي. روانې ټاکنې د امریکا او گڼ شمېر نورو هېوادونو د استازو ټاکنې دي، چې هر هېواد هڅه کوي د افغانستان په ولسي جرگه کې د خپلو جاسوسانو شمېر ډېر کړي.
