راپورتاژ: عبدالرحمن
څلور ورځې مخکې د کندز ولايت د مرکز مربوط په تلوکه سيمه کې د ګډو ځواکونو په عملياتو کې څوارلس ميرمنې او ماشومانو ووژل شول.
له يادې پيښې وروسته د دغه ولايت د ولايتي شورا مرستيال صفي الله اميري رسنيو ته وويل، چې دغه ملکي وګړي د ګډو ځواکونو له خوا په نښه شوي دي.
دغه راز د کندز والي عمت الله مرادي هم د ولسي وګړو مرګ ژوبله تاييد کړه خو د کره شمير په اړه يې رسنيو ته معلومات ورنه کړل.
د تلوکې سيمې خلکو د وژل شويو ملکيانو جسدونه د اعتراض په ډول د ولايت مقام ته لېږدول خو امنيتي ځواکونو يې مخنيوی کړی و.
د وري مياشتې په څلورمه وړمه ورځ په افغانستان کې د امريکايي ځواکونو یو وياند ډېبرال ريچاردسن د نيويارک ټايمز ورځپاڼې ته ومنله چې د ګډو ځواکونو په عملياتو کې ملکي وګړو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
د امريکايي قومندان له منلو وروسته تيره ورځ په کابل کې د ملګرو ملتونو استازي دفتر “يوناما” هم په یوه خبرپاڼه کې تاييد کړه چې د کندز مرکز ته څيرمه عملياتو کې ديارلس ملکيان چې ښځې او ماشومان دي وژل شوي دي.
يوناما وايي، ياده سيمه کې په بمبار کې هغه خلک په نښه شوي چې د جګړو له امله راکډه شوي و.
دغه راز نن سې شنبه د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق يا يونيسيف هم په يوه خبرپاڼه کې ويلي چې د کندز د پيښې ډيری وژل شوي يې کوچنيان دي.
يونېسيف د یادو ملکيانو وژل د بشر دوستۍ اصولو خلاف عملل بللی او له ښکيلو غاړو يې د ماشومانو د خونديتوب غوښتنه کړې.
پوښتنه دا ده ولې ملګري ملتونه او د بشري حقونو ادارې يواځې د هغو ملکيانو د وژل کيدو په اړه غبرګون او انديښنه ښيي چې د امريکايي چارواکو له خوا يې تاييد وشي؟
ځکه د کندز د پيښې په سبا د ننګرهار ولايت بهسودو ولسوالۍ په ګردي کڅ سيمه کې ګډو ځواکونو پنځه تنه ملکي وګړي ووژل درې يې ټپيان کړل.
تر دې وړاندې په میدان وردګو، غزني، لوګر او ځينې نورو ولايتونو کې هم د ګډو ځواکونو په عملياتو کې ملکي خلک وژل شوي چې د يادو سيمو خلکو لاريونونه او اعتراضي غونډې کړي خو نه ملګرو ملتونو غبرګون ښودلی، نه یوناما او نه هم حکومت ځکه چې د ازادو بسټونو په وينا دغه ادارې د بهرنيانو له خوا اداره کيږي او يواځې هغه اعلانوي چې د دوی له خوا تاييد شوي وي.
دا په داسې حال کې ده چې له تيرو شپږو مياشتو راهيسې د ګډو ځواکونو له خوا د ملکي خلکو د وژل کيدو لړۍ روانه ده خو یوناما او نورې اړونده ادارې د ملکي تلفاتو راپورونو کې د ملکيانو د وژنو مسؤليت تر ډيره پر طالبانو اچوي او بهرني ځواکونه له دغه وژنو بري کوي.
پرون په کابل کې يوې خبري غونډې ته چې د سولې د هڅو فعالانو پکې برخه لرله د ملکي خلکو وژنې، د سولې پر ضد د حکومت کړنې وغندلې او د غونډې برخه والو په ګډ حکومت نيوکه وکړه په وينا يې “دغه حکومت نه ځان ساتلی شي، نه ولس، نه د کابینې غړي، نه د ملي شورا غړي او نه هم حتی له بهرنیانو د خپلو عسکرو د بمبارۍ پوښتنه کولی شي”.
