عبدالرحیم(ثاقب)
افغانستان د تاریخي شخصیتونو ټاټوبی دی.
دلته د تاریخ په هر مقطع کې یوشخصیت سر را پورته کړی ، اتلوالې کارنامې یې تر سره کړې او د هغو په وسیله یې په تاریخ کې خپل مقام تر لاسه کړی.
د افغانستان تاریخ د علمي، ادبي، او جهادي اتلانو په کارنامو ډک دی.
د افغاني شخصیتونو او اتلانو لړۍ له اوسني افغانستان ، او پروني خراسانه زرګونه کلونه وړاندې له لرغوني آریانا څخه پیل شوې او تر اوسه دوام لري.
که د اسلام د مقدس له ظهوره را په دې خوا د دین په خپراوي کې د افغان علمي او جهادي اتلانو کارنامو ته وکتل شي له شکه پرته چې ډیر دروند وزن لري.
افغانستان ته د اسلام د مبارک دین له را رسیدو سره سم دلته د اسلامي اتلانو او علمي شخصیتونو لړۍ له جلیل القدر صحابي حضرت سفینه مولی رسوالله صلی الله علیه وسلم څخه شروع ، تر امام الشام في الحدیث مکحول شامي ، ابوداود السجستاني ، ابن حبان البُستي، سلطان محمود غزنوي ، شهاب الدین غوري ، احمد شاه ابدالی پوری رسیدلې ده.
الحاج مولوي جلال الدین (حقاني) رحمه الله د افغاني اتلانو د سلسلې وروستۍ کړۍ ده چې په خپلو تاریخي ، علمي او جهادي کارنامو سره یې د افغاني تاریخ په زړه کې خاص ځای نیولی دی.
نن ورځ د دې تاریخي شخصیت د وفات لومړی تلین دی مونږ غواړو په دې مناسبت د ستر (حقاني) د جهادي، علمي ، فکري او مبارزاتي مشخصاتو په اړه له درنو لوستونکو سره بحث و لرو.
د جهادي نهضت نوښتګر سرخېل:
مولوي جلال الدین حقاني رحمه الله له هغو كم ساريو شخصيتونو څخه دی چې د اسلامي اُمت د تخدیر شوي نسل د جهادي روحیې په راویښولو، پاللو او بیا هغوی د خدای په لاره کې جهاد ته چمتو کولو کې یې ځانګړی مهارت درلود.
دغه ډول شخصیتونه د خپلو جهادي مواهبو او ابتکاراتو له امله په اُمت کې ځانګړی مقام او ارزښت لري، ځکه هغوی د اسلامي ټولنې هغه اتلان دي چې د خپلو جهادي کارنامو او فعالیتونو له وجې ټولو مسلمانانو ته د ویاړ لامل ګرځېدلي دي.
دغه ډول شخصیتونو له خیر القرونه نیولې تر اوسه پورې د تاریخ په بېلابېلو مراحلو کې وجود لرلى او په خپلو تاریخي کارنامو سره یې په خاصو تاریخي پړاوونو کې، اسلام او مسلمانانو ته نه هېرېدونکي خدمتونه کړي دي.
مثلا مجتهدینو کرامو د علم، فقاهت، استنباط او استخراج په مسائلو کې فعال اجتهادي رول لرلى دى.
مفسرینو د قران کریم د تفسیر په مجال کې جُهد کړی او مسلمانانو ته یې د کتاب الله په تفهیم او تفسیر کې د قدر وړ خدمتونه کړي، محدثینو کرامو د رسول اکرم صلی الله علیه وسلم د احادیثو په ترتیب، تخریج او د هغوی لپاره د علمي قواعدو په ایجادولو کې زیار کړی چې له امله یې موږ د اصلي او موضوعي حدیث او همدا راز صحیح او ضعیف حدیث تر منځ توپیر کولى شو.
همدا راز نحوي او صرفي علماوو، اهل بلاغت او ادب، د طب، اقتصاد او سیاست فاضلانو په خپل عصر او ځای کې فعالیت کړی او انسانیت ته یې ګټې رسولي.
په یوه تاریخي مقطع کې یو تاریخ ساز شخصیت:
مرحوم جلال الدین حقاني د تاریخ په یوه خاص مقطع کې د اسلامي اُمت د اتلانو او مشاهیرو له جملې څخه د جهاد، مبارزې او دعوت په مجال کې تبارز کړی او په هغه کې یې د خپل اخلاص او فداکارۍ په مټ د ارتقاء مدارج طی کړي. هغه سره له دې چې یو جید عالم، ماهر سیاست پوه او ښه مبلغ و، خو د تخصص ساحه یې جهاد او له یرغلګرو سره د مقابلې محاذ و.
دا خپله د حقاني صاحب د خولې خبره ده چې (( کوم لذت ما په جهادي جبهو او له یرغلګرو سره د مقاومت په سنګرونو کې احساس کړی، د بیت الله شریف په طواف کې مې نه دی احساس کړی)).
نوموړی یوازینى جهادي مشر دى چې تر بل هر چا یې د خپلې کورنۍ ډیر غړي زامن، وروڼه، ورېرونه ، خوریونه او نور نېږدې خپلوان د خدای په لاره کې نذارانه کړي. داسې مشر چې نه یې له بیت الماله د عیش وعشرت په جوړولو کې استفاده کړې او نه یې هم جهادي امتیازات تر خپلو شخصي مصالحو قربان کړي دي.
د شخصیت روزلو فکري مکتب:
كه د حقاني صاحب شخصیت لږ په غور و ارزول شي، دا ترې فهمیږي چې «حقاني» یوازې د شخص نوم نه، بلکې د داسې یوې جهادي مدرسې او فکري مکتب نوم دی چې د جهاد، مبارزې او دعوت پلویانو ور څخه پخوا هم د یرغلګرو خلاف د جهاد او مبارزې الهام اخیستی او اوس يې هم ترې اخلي .
(حقاني) د جهاد او سرښندنې د قافلې هغه زیرك ساربان دى چې هم یې د دې ستونزمنې لارې ستړي لارویان له انحرافه ژغورلي او هم یې خپل منزل مقصود ته رسولي.
(حقاني) د جهادي حقانیت ریښتینى مظهر، د مقاومت اسطوره، د صبر، استقامت او ثبات بې ساري نمونه ده.
مولوي جلال الدین حقاني د خپلو جهادي تاریخي کارنامو له مخې د اسلامي اُمت تر وروستیو جهادي اکابرو سلطان صلاح الدین ایوبي او سلطان نورالدين زنكي را ورسته هغه جهادي قائد دی چې د جهادي فعالیتونو اغیز یې د افغانستان له جغرافيي بهر نورې اسلامي نړۍ ته هم رسیدلی دی.
د معاصر پير جهادي مجدد:
په معاصر جهادي پېر کې له شکه پرته چې (حقاني) صاحب جهادي مجدد ګڼل کیږي، ځکه که د اسلامي اُمت پخوانیو جهادي اکابرو د جهادي فتوحاتو په وسیله سیمې او هېوادونه فتح کړي، خو حقاني صاحب د معاصر دور د شروطو او امکاناتو مطابق جهادي تکتیکونه او له یرغلګرو کافرانو سره د مقاومت داسې حکیمانه اسلوب ایجاد کړی چې هر چا عملي کړی، هغوى خپل هدف ته رسېدلي او موفقیت یې په برخه شوی دی. پاتي لري …
