کبیر خان خلجی
نن د سنبلې په ۴مه (د اګست ۲۶مه)، د حنیف اتمر تر استعفا کولو وروسته په واشنګټن کې د افغانستان سفیر، ۳۵ کلن حمدالله محب، په رسمي توګه د ملي امنیت شورا د نوي سلاکار په توګه وټاکل شو.
محمد حنیف اتمر د خپلې استعفا لامل د حکومت له رهبرۍ سره د نظر ژور اختلافات بللي دي. ځینې کسان وايي چې نوموړي وروسته له هغه استعفا ورکړه کله چې ولسمشر پر غزني ښار د طالبانو د ستر برید او د اختر پر لومړۍ ورځ پر ارګ د توغندیز برید له امله له نوموړي او ټولې امنیتي کابینې د استفعا کولو غوښتنه وکړه. ځینې نور کسان بیا وايي چې نوموړي په راتلونکو ولسمشریزو ټاکنو کې د ګډون لپاره استعفا کړې ده.
خو د ملي امنیت شورا نوی سلاکار، حمدالله محب، څوک دی؟
حمدالله محب په ۱۹۸۳ز کال کې د ننګرهار د مرکز جلال آباد ښار په یوه شمالي سیمه کې دې نړۍ ته سترګې وغوړولې. د نوموړي پلار په کابل کې د یوې محکمې د منشي په توګه دنده ترسره کوله.
کله چې روسانو پر افغانستان یرغل وکړ، د حمدالله محب کورنۍ پاکستان ته هجرت وکړ. کله چې پر افغانستان د شوروي اتحاد یرغل پای ته ورسېد، د محب کورنۍ بېرته هېواد ته راستنه شوه، خو د خپلمنځي جګړو تر پیل وروسته بېرته پاکستان ته واوښتل. هغه وخت چې طالبان راښکاره شول، د نوموړي کورنۍ یو ځل بیا خپل هېواد ته راستنه شوه.
حمدالله محب په ۱۶ کلنۍ کې خپلې کورنۍ د زده کړو لپاره لندن ته ولېږه. نوموړي په Brunel پوهنتون کې د کمپیوټر سیسټم د انجینیرۍ په برخه کې ډګري ترلاسه کړه. له دې سره نوموړي ته د برېتانیا تابعیت هم ورکړل شو. محب په برېتانیا کې د هستوګنې پر مهال له Intel شرکت سره هم کار وکړ.
په برېتانیا کې تر اووو کلونو تېرولو وروسته، محب افغانستان ته راستون شو، او په افغانستان کې له امریکايي پوهنتون سره یې د معلوماتي ټیکنالوجۍ د مدیر او د معلوماتي ټیکنالوجي د یوه ښوونکي په توګه دنده پیل کړه.
د غني او محب انډیوالي:
کله چې محب افغانستان ته راغلی، دلته د مالیې له پخواني وزیر اشرف غني سره یوځل بیا مخ شو. نوموړي او اشرف غني لومړی ځل یو بل د لندن په یوه کانفرانس کې سره لیدلي وو.
د اشرف غني او محب انډیوالي له دې ځایه پخه شوه. کله چې اشرف غني په ۲۰۰۹ز کال کې ولسمشریزو ټاکنو ته ځان کاندید کړ، نو محب د نوموړي د انتخاباتي کمپاین د اړیکو او خواله رسنیو د میډیا ټیم مشر شو. خو غني په ټاکنو کې په څلورم ځای ترلاسه کولو سره ماتې وخوړه؛ حامد کرزی د پنځو نورو کلونو لپاره د افغانستان د ولسمشر په توګه وټاکل شو.
په ټاکنو کې د اشرف غني تر ماتې وروسته، محب د PhD ترلاسه کولو لپاره یو ځل بیا انګلستان ته ولاړ.
نوموړي په کابل کې له یوې امریکايي الاصله نجلۍ لایل ادمس سره، چې دلته یې د افغانستان د کلیو د پراختیا له پروګرام سره کار کاوه، په یوه مېلمستیا کې ولیدل. لایل ادمس اسلام قبول کړ او وروسته یې واده سره وکړ.
د ۲۰۱۴ز کال په اوړي کې محب د خپلې PhD پای ته رسولو ته نږدې و چې اشرف غني یو ځل بیا ولسمشریزو ټاکنو ته ودرېد. اشرف غني د ۲۰۰۹ز کال د ټاکنو خپل انتخاباتي ټیم بیا فعال کړ او محب هم کابل ته راغلی.
دا ځل د اشرف غني بخت کار وکړ او د امریکايي سفارت په منځګړیتوب یې، د ”ملي وحدت“ په نوم حکومت جوړ کړ، له خپل رقیب ډاکټر عبدالله سره یې ۵۰-۵۰ واک تقسیم کړ او د افغانستان د ولسمشر په توګه یې دنده پیل کړه.
تر بریا وروسته، اشرف غني حمدالله محب د خپل دفتر مرستیال وټاکه. پر دې پست تر یو کال پاتې کېدو وروسته، که څه هم محب هیڅ ډیپلوماټیکه تجربه نه درلوده، اشرف غني نوموړی د ۲۰۱۵ز کال په سپټمبر میاشت کې په امریکا کې د افغانستان سفیر وټاکه. نوموړی له هغه مهاله بیا تراوسه په امریکا کې د افغانستان سفیر و، او اوس یو ځل بیا، پرته له دې چې په نوې دنده کې کومه تجربه ولري، د ملي امنیت شورا سلاکار وټاکل شو.
افغانستان کې د امریکايي عسکرو له ”قربانۍ“ او ”سرښندنې“ د حمدالله محب مننه:
که څه هم اوس په افغانستان کې د بهرنیو یرغلګرو هېوادونو د عسکرو له قربانیو په مننه کولو هیڅ افغان لوړپوړی چارواکی نه شرمېږي، خو بیا هم باید هېره نه وي چې حمدالله محب هم له امریکايي پوځیانو سره په هره غونډه کې د هغوی له قربانیو مننه کړې، او هڅه یې کړې چې د افغان ملت په استازیتوب امریکايي پوځیان قانع کړي چې په افغانستان کې یې ”قربانۍ“ بې ځایه نه دي تللې.
نوموړي له فاکس نیوز سره په یوه مرکه کې ویلي و چې پر افغانستان د امریکا یرغل، له افغانستان سره د ”لسیزو له اوږدې جګړې او اشغاله“ په راوتلو کې کومک وکړ.
له ښاغلي محب پوښتنه شوې وه چې افغانان د امریکا تر دې دومره اوږدې جګړې وروسته اوس په خپل هېواد کې د امریکايي ځواکونو د شتون په اړه څه نظر لري، محب د ټولو افغانانو په استازیتوب ځواب ورکړی و:
”دوی د هر هغه کومک له امله چې امریکا له افغانستان سره له اوږدې جګړې او اشغاله د خلاصون لپاره له دې هېواد سره کړی ډېر منندوی دي. دوی به هیڅکله د دې دومره امریکايي پوځ د غړو او د هغوی د کورنیو قربانۍ هیرې نه کړي.“ [دا خبرې دلته کتلای شئ]
(آیا افغانان رښتیا هم دا نظر لري؟)
نوموړي همداراز په یوه غونډه کې امریکايي عسکرو ته ویلي و چې افغان عسکر د امریکایانو په مرسته د ”ازادۍ“ جګړه کوي: ”زموږ ملي امنیتي ځواکونه، د امریکايي پوځ د غړو په بې اندازې کومک سره، د ازادۍ لپاره په مېړانه جګړه کوي.“
روسان تېريګر او یرغلګر؛ امریکا … :
په ۲۰۱۶ز کال کې، ښاغلي محب له واشنګټن پوسټ ورځپاڼې سره په مرکه کې له شوروي عسکرو سره د افغانانو مقاومت او پاکستان ته خپل هجرت یو ”ویاړ“ بللی و. نوموړي په پاکستان کې د خپل هجرت په اړه ویلي و: ”خلکو پر دې حقیقت ویاړل چې موږ مهاجر وو، ځکه موږ له یوه یرغلګر [ځواک] سره جګړه کوله.“ خو نن ښاغلی محب پر دې حقیقت ویاړونکي کسان ”ترهګر“ او د هغوی مرستندویان بولي.
