واحد فقیري
ورځني سیاسي نوټونه (۲۸۸)
د امریکا معتبر اخبار وال سټریټ ژورنال د ډسمبر پر ۱۸ مه باندي لیکي په داسي حال کي چي د سې شنبې په ورځ زلمی خلیلزاد او د طالبانو عالي رتبه دپلوماتان د ابوظبی په یوه شانداره هوټل کي سره جرګه ول، د کابل د حکومت د سولي هیات په یوه بل ارزان قیمته سماوار کي چاینکۍ راوغوښتې وه، او دېته انتظار ناست ول چي کله به امر ور باندي وسي چي ها بل هوټل ته ور وغوښتل سي، او د طالبانو سره غیر مستقیم او د تالار په یوه کونج کي د خبرو کولو چانس ورته میلاو سي.
البته د انتظار شېبې اوږدې سوې او کرار کرار ناوخته ماښام سو، خو د کابل د حکومت استازي لا انتظار ناست ول. د کابل حکومت د سولي له استازو سره دا رنګه چلن هغه مشکلات رابرسېره کوي چي خلیلزاد ورسره مخامخ دئ. خلیلزاد غواړي چي د جمهوري ریاست تر انتخاباتو مخکي د طالبانو سره یوې عمومي موافقې ته ورسېږي.
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وویل چي د ابوظبی دوه ورځني مهم بین المللي کانفرانس کي به طالبان د کابل رژیم له استازو سره هیڅ راز ملاقات او تماس و نه لري،«مهم مسایل به یوازي د امریکایانو او طالبانو تر مینځ مطرح او تر بحث لاندي ونیول سي.» ښاغلي مجاهد همدا خبرداری یو ځل بیا هله تکرار کړ چي ارګ – سپيدار اعلام وکړ چي عبدالسلام رحیمي ابوظبی ته رسېدلی دئ. توقع کېده وه چي د طالبانو او د کابل د استازو تر مینځ به غیر مستقیم خبري د ابوظبی د ستر مجلس په حاشیه کي وسي، خو د طالبانو ویاند وویل،«هیڅکله نه.»
د کابل له دپلوماتانو سره د طالبانو دا توهین امیزه چلن کومه عجیبه خبره نده، ځکه هغوی د کابل حکومت نامشروع ګڼي، او د امریکا ګوډاګی او مزدور ئې بولي. د طالبانو همدا سلوک هغه مشکلات رابرسېره کړل چي د یوې عمومي سولي په لاره کي پراته دي، ځکه امریکايان تل ټینګار کوي چي د سولي پروسه باید « افغاني وي، او د افغانانو مالکیت وي.»
که څه هم ویل کېږي چي د کابل حکومت او طالبان مدام غیر رسمي تماسونه سره نیسي، خو ابوظبی ته د سلام رحیمي او حمدالله محب ورتګ هیڅ ګټه و نه کړه، او نه هم پدې بریالي سول چي د طالبانو سره د تالار په یوه کونج کي د خبرو چانس تر لاسه کړي. د افغان حکومت د وال سټریټ ژورنال د دې رپوټ په باره کي د اضافه پوښتنو د جواب ورکولو څخه ډډه وکړه.
د ابوظبی د ملاقات یو طالب دپلومات وايي چي خلیلزاد د اعتماد سازي په خاطر د شپږ میاشتني اوربند تقاضا وکړه، او امریکایانو د دې امتیاز په بدل کي د کوم خاص امتیاز د ورکولو په باره کي څه و نه ویل.
وال سټریټ ژورنال لیکي جمهورریس ټرمپ غواړي چي ژر تر ژره د افغان کشاله فیصله کړي، او باور لري چي د افغانستان جنګ امریکا ته سراسر تاوان دئ.
په کابل کي یو غربي دپلومات وايي یوازي مذاکرات کولای سي چي دا جنګ ختم کړي. هغه علاوه کوي،«د غني لپاره، دا جنګ د افغانستان او پاکستان تر مینځ دئ، او طالبان فقط یو سیمپټم دي. د طالبانو لپاره، د افغان جنګ د امریکایانو او د دوی تر مینځ دئ، او د کابل حکومت بې ربطه او بې اهمیته دئ. د پاکستان لپاره، دا جنګ د هند او پاکستان تر مینځ دئ، او افغانستان یوه ستراتیژیکه جبهه ده. او بالاخره د امریکا لپاره، دا جنګ د کابل حکومت او طالبانو تر مینځ دئ، او کېدای سي چي امریکا د مینځګړي نقش ولوبوي.»
_________
واحد فقیري په کال ۱۹۶۲ کي په کندهار کي زېږېدلی دی. په کال ۱۹۸۰ کې د کندهار د احمد شاه بابا له لېسې څخه فارغ شوی دی. عالي تحصیلات یې په متحده ایالاتو کي کړي دي، او د امریکن پوهنتون او جورج مېسن پوهنتون څخه په سیاسي علومو کي درې ډیګرۍ لري. څو کاله یې د امریکا ږغ سره د خبریال په توګه کار کړی دی. څو کاله یې د پښتو د ژبي په برخه کي استادي کړې ده. درې کتابونه یې په پښتو ترجمه کړي دي. اوس د څو راډیوګانو او تیلویزیونو سره د سیاسي مبصر په توګه همکاري کوي. او وخت نا وخت یې سیاسي تبصرې د افغانانو په مختلفو ویب سایټونو کي خپرېږي.
