خالد رعد
پورتنی عنوان زما خبره نه، بلکې د هغو افغان نما څېرو د استادانو خبره ده چې نن يې زمونږ په هېواد کې د سياسي قوت د ترلاسه کولو په هدف هغو وحشتونو ته لاس اچولی چې نه د دوی په قانون کې روا دي او نه يې د دوی معلمين جائز ګڼي.
د قدرت دغه مجنونان فکر کوي چې قدرت د زور له لارې حاصلېدای شي، خو داسې هيڅکله نه ده.
امريکايي ليکوالانو: رابرټ ايل کارډ، جيمز اې ميډيروز او والټر ايس جانز په خپل کتاب (پوليټيکل ساينس) کې ليکلي چې: ځينې فکر کوي چې کله قدرت ترلاسه کړي؛ نو خودبخود به يې مشروعيت هم لاس ته ورشي، خو داسې هيڅکله نشي کولی. قوت ګټل کيږي، نيول کيږي نه.
سياسي قوت د ناپ او تول شی نه دی چې ترلاسه کړل شي، بلکې د خلکو (سياسيينو او رعيت) تر منځ تړاو دی. سياسي قوت، نه لکه برېښنا په ميګا واټ تلل کيږي او نه ګز کيږي، مګر ځينې بيا هم د قوت ترلاسه کولو خبره کوي، بس لکه په ملي خزانه کې چې ساتل شوی وي، چې دوی به يې په يوه شپه يا ورځ کې په پټه يا په زور تر ګورت کړي.
زمونږ په هېواد کې د قدرت لېونيان کټ مټ همدا عمل انجاموي او د خپلو استادانو پورتنۍ خبرې يې له ياده ايستلې دي، دوی کوشش پيل کړی چې د زور او د اولس وېرولو له لارې به په دې هېواد کې سياسي قدرت ترلاسه کړي.
کوم جنګي جنايتونه چې نن زمونږ پر مظلوم اولس باندې د اشغال خوښو خلکو لخوا د سياسي قوت ترلاسه کولو په هدف ترسره کيږي، د تاريخي مثالونو پر اساس ويلی شو چې د دې جناياتو پايلې به يې ډېر ژر په يو شرمونکي انجام واړوي.
د دې واقعيت لنډ مثال زمونږ پر هېواد د امريکا يرغل دی، دوی او کورنيو ملګرو يې په لومړيو کې عقيده لرله چې واک يې تر ګورت کړ؛ نو سياسي قدرت به يې خودبخود په نصيب شي، مګر د ولس له منځه د راټوکېدلي کمکي ځواک ۱۸ کلنې مقابلې وښودله چې په دې هيواد کې واقعي سياسي قوت له چا سره دی؟ د هيواد په کچه د همدې سياسي قوت برکت دی چې نن همدغه کوچنی ځواک د نړيوالو سياسي ځواکونو کټګورۍ ته ورنژدې شوی دی.
که په زور يا تزوير سياسي قوت ترلاسه کېدای، زموږ هېواد به اوس هم د پرنګ مستعمره وای، يا به مو د افغانيو پر ځای روبل چلول او يا به مو نن سباني سهارونه په امريکايي ګوډ مارننګ پيلولی، خو داسې نه ده.
په کابل کې ناست واکمنان کله نا کله تر واک لاندې سيمې ګز کوي او ادعا لري چې د هېواد ډېره برخه خاوره يې په لاس کې ده، دا د خپل حکومت د مشروعيت او سياسي قوت د شتون لپاره يو دليل ګرځوي، خو لکه چې مخکې مو وويل سياسي قوت او مشروعيت نه ګز کيږي او نه هم تلل کيږي، بناءً دوی بايد سياسي قوت په هغه GPS ګز نکړي چې تر لاس لاندې زمکه پرې ګزوي.
دوی که په شعوري يا غير شعوري ډول د سيمو لاندې کولو لپاره له زور او وحشتونو څخه کار اخلي او د حکومت د مشروعيت لپاره یې دليل جوړوي، دا يې ستره تېروتنه ده، چې بايد تکرار يې نکړي او هېوادوالو ته د راروانې سولې په مخ کې ځان خنډ نکړي، ګنې هم به يې دا ارمان سر نشي او هم به د تل لپاره د دې هېواد د ننني تاريخ لعنتي څېرې شي.
