ليکوال : م، نجم الرحمن (فضلي)
د مقيم امامت بهتر دى که د مسافر
پوښتنه : د مقيم امامت بهتر دى او که د مسافر؟.
ځواب : د مقيم امامت بهتر دى ([1]).
که د امام لمونځ فاسد شي د مقتديانو لمونځ کيژي او که نه
پوښتنه : که د امام لمونځ فاسد شي نو د مقتديانو لمونځ صحي کيږي او که نه؟
ځواب : کله چې امام لمونځ فاسد کړي نو د مقتديانو لمونځ هم فاسديږي، چې د مقتديانو لپاره يې هم راګرځول ضروري دي ([2]).
د نبي کريم صلی الله علیه وسلم د حاضر ناظر ګڼونکي په اقتداۍ کې د لمانځه کولو حکم
پوښتنه : که په يوه جومات کې د جومات د کميټۍ لخوا يو داسې څه خپاره شول په کوم کې چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم د حاضر ناظر ګڼلو بيان وو، د داسې امام شا ته د کوم چې همدا ډول عقيده وي لمونځ روا دى او که نه؟.
ځواب : کوم سړى چې له الله تعالى ‘ پرته کوم نبي يا کوم ولي لپاره د حاضر ناظر ګڼلو عقيده لري د داسې سړي امام جوړول صحي نه دي ([3]).
د امام لپاره پګړۍ
پوښتنه : آيا د امامت په وخت کې د پټکي به سر کول لازمي دي؟ او که کوم کس د امامت په وخت پټکى په سر نکړي آيا د هغه لمونځ صحي کيژي او که نه؟ او د پټکي تړل سنت دي او که نه؟.
ځواب : په پټکي کې لمونځ کول مستحب دي، مګر له پټکي پرته هم پرته له کراهيته صحي دى، البته که په کوم ځاى کې پټکى دومره رواج وو چې له پټکي پرته کوم عزتمند مجلس ته څوک نشواى تللاى، بلکې له خپل کور څخه هم نشواى وتلاى نو بيا په داسې ځاى کې له پټکي پرته لمونځ کول او د لمانځه ورکول مکروه دي ([4]).
د دروغو ويونکي شا ته د لمانځه کولو حکم
پوښتنه : که چيرته يو امام درواغ وايي يا د دروغو قسمونه خوري نو د هغه شا ته لمونځ کول روا دي او که؟.
ځواب : کوم کس چې دروغ وايي يا په درواغو قسمونه خوري داسې کس د کبيره ګناه مرتکب او فاسق دى، تر څو چې له دغو ګناهونو څخه توبه ونکړي تر هغه وخته پورې د داسې کس امام جوړول روا نه دي، د شرعي سزاګانو ورکولو اختيار يوازې د اسلامي حکومت دى، عوامو لره نشته دى ([5]).
له امامت سره د دويم کار کولو حکم
پوښتنه : که يو کس په کوم کلي کې امامت کوي او په مقرره تنخوا يې ګزاره نه کيژي، همدا ډول نفسي خواهشات ورځ په ورځ زياتيژي او زړه يې وغواړي چې له امامت پرته بل کوم کار هم وکړي، آيا داسې کس له امامت سره بل کوم کار کولاى شي او که نه؟.
ځواب : امامت بايد يوازې د خيټې ډکولو ذريعه جوړ نکړى شي، بلکې ديني خدمتونه، د جومات ابادي، د جماعت پابندي او د خداى تعالي د رضا نيت کول پکار دي، که چيرته په تنخوا باندې ګزاره نه کيژي دويم ښه کار کولاى شي، هر څوک خپلې مسئلې ښې پيژني ([6]).
نبي کريم صلی الله علیه وسلم ته د عالم الغيب ويونکي شا ته د لمانځه کولو حکم
پوښتنه : که چيرته يو مولوي صاحب نبي کريم صلی الله علیه وسلم حاضر ناظر ګڼي يا ورته عالم الغيب وايي، همدا ډول داسې خبرې هم کوي چې نبي کريم صلی الله علیه وسلم ته دا هم معلومه ده چې د مور په خيټه کې څه شى دي؟ باران به څه وخت وريژي؟ يو څوک به څه وخت مري؟ يا نبي کريم صلی الله علیه وسلم يوازې نور ګڼي نو د داسې کس شا ته لمونځ کول روا دي او که نه؟.
ځواب : د کوم امام متعلق چې دا ثابته شي چې هغه د پورته ذکر شوې عقيدې سړى دى نو د هغه شا ته لمونځ کول نه دي پکار ([7]).
د امامت وړ (مستحق) څوک دى
پوښتنه : د امامت وړ (مستحق) څوک دی؟
ځواب : اول عالم، يعنې داسې څوک چې د لمانځه په مسائلو ښه علم ولري، خو په دې شرط چې اعمال به يې هم ښه وي، له دې وروسته هغه څوک کوم چې قرآن کريم په ښه طريقه سره لولي، له دې وروسته ډير متقي او پرهيزګار، له دې وروسته د ډير عمر لرونکی، له دې وروسته هغه څوک چې د ښو اخلاقو څښتن وي او ذاتي شرف ولري، له دې وروسته هغه څوک چې ښه ځواني او وقار ولري، له دې وروسته هغه څوک چې نسبي شرافت ولري ([8]).
کوم امام چې د جومات په دروازه کې دکان جوړ کړي د هغه امامت
پوښتنه : که يو امام د جومات له دروازې سره د دکان المارۍ ولګوي د کومو له امله چې جومات ته د راتلونکو خلکو لار تنګه کړى شي، آيا داسې امام د امامت لايق دى او که نه؟.
ځواب : امام ته د دا ډول تصرف کولو حق نشته ([9]).
د راډيو آوريدونکي شا ته د لمانځه کولو حکم
پوښتنه : يو سړى تر يوه حده پورې د شريعت ډير پابند دى، يوازې يوه خبره په هغه وجود لري هغه دا چې راډيو آوري، په راډيو باندې يوازې د قرآنکريم تلاوت، ترجمه او نور ديني مسايل چې نشر کيژي نو يې آوري او خبرونه هم آوري، فلمونه او سندرې نه آوري او د خلکو امام دى، نو د داسې شا ته لمونځ کول روا دي او که نه؟.
ځواب : که چيرته د ساز، سرود او نورو ناروا شيانو له آوريدو څخه ډډه کوي نو د راډيو آوريدل بالکل روا دي او د هغې له امله په لمانځه کې هيڅ ډول خلل نه راځي او د داسې کس شا ته لمونځ کول روا دي ([10]).
([1]) فتاوى محموديه، ٦ : ٣٨، بحواله : الدرالمختار، کتاب الصلوة، باب الامامة، ج : ١، ص : ٥٥٧، ٥٨٨، وکذا في البحر الرائق، کتاب الصلوة، باب الامامة، ج : ١، ص : ٦٠٩.
([2]) تعليم الاسلام، څلورمه برخه : ٢٩.
([4]) فتاوى محموديه، ٦ : ٤٢، بحواله : الفتاوى العالمګيرية، کتاب الصلوة، الباب الثالث في شروط الصلوة، ج : ١، ص : ٥٩، وکذا في البحر الرائق، کتاب الصلوة، باب شروط الصلوة، ج : ١، ص : ٤٦٨، نفع المفتي والسائل من مجموعة رسائل اللکنوي، ذکر المکروهات المتفرقة، ج : ٤، ص : ١١٣.
([5]) فتاوى عثماني، ١ : ٤٠٢، بحواله : الدرالمختار، ج : ١ ، ص : ٥٩ – ٥٦٠، الهداية، ج : ١، ص : ١٢٢، الدرالمختار مع ردالمحتار، ج : ٦، ص : ٥٤٩.
([7]) فتاوى عثماني، ١ : ٤٠٧، بحواله : تنوير الابصار مع شرحه، ج : ١، ص : ٥٥٩ – ٥٦١، غنية المستملي، ص : ٥١٤، فتاوى دارالعلوم ديوبند، ج : ٣، ص : ١٧٠.
([8]) تعليم الاسلام، څلورمه برخه : ٣٠.
([9]) فتاوى محموديه، ٦ : ٨١، بحواله : الدرالمختار مع ردالمحتار، کتاب الوقف، ج : ٤، ص : ٣٥٨، الفتاوى البزازية، کتاب الوقف، الرابع في المسجد وما يتصل به، ج : ٦، ص : ٢٧٢.
