فارياب: يو تن پوليس افسر د خپل ملګري له لوري وژل شوی

دشرعي سیاست دخوبونه تعبیر دډیمکرسۍ په غیږکی

لیکوال: مفتي عبدالحکیم نبی خیل

سیاست دلغت کتابونو د مکلفتوب، اصلاح، دریدل،او تربیه[ پالنه ] کولو په معنی راوړي دي.او په اصطلاح کي یی هم دشریعت کتابونو ډول ډول معنی وي کړې دي. دفقهي علماء یی داسي تعریف کوي: دخلیفه یا قاضي دمصلحت هغو کارونو ته وایی چي ده ته دخیر او ښیګڼي ښکاري چي د قرآن پاک احادیثو او دفقهي سترو اصولو خلاف نه وي او دعام منفعت، عام ضرر دمخنوي لپاره ترسره شي که څه هم بیا جزئي دلیل نه وي پرې موجود هم دغه ته سیاست شرعیه وایې . داسي کارونه له ډیرو صحابه کرامو خصوصاً داسلام دسترو خلفګانو څخه را روایت شوي دي . دبیلګي په ډول حضرت عمر رضی الله عنه دنصربن حجاج سر ور وخريوی او له مدنې منورې څخه یی ویستی له دې امله چي دی ډیر شایسته وو او دښځو دفتنې دمبتلا کيدا خطر ځیني لیدل کیده . هم دا ډول سعد بن ابی وقاص خپل قصر یا ماڼۍ په اور وسوه له دې امله چي له خپل اولس څخه پټ وو او نه تر ښکاره کيده ددې په څیر په زرهاوو پیښي د احادیثو او سیرت کتابونو لیکلې دي . خو پیغمبر علیه سلام بیا سیاست داسی تشریح کوي. [عن ابن عباس رض ] قال قال رسول الله صلی الله علیه وسلم کانت بنو اسرائیل تسوسهم الانبیاء کلما هلک نبي خلفه نبي وانه لا نبي بعدي وستکون خلفاء فکثر قالوا فما نفعل؟ فوا ببیعة الاول فالاول واعطوهم حقهم فان الله سائلهم عما استرعاهم [رواه مسلم]
ژباړه ابن عباس رض فرمايي نبی علیه سلام وفرمایل: دبني اسرائیلو سره دبني اسرائیلو نبیانو سیاست کاوو. هر وخت چي به نبي له دې نړۍ رحلت وکړ بل نبي به یې په ځاي راغلي له ما ورسته نبي نه راځي له ما وروسته ډیرخلیفه ګان راځي صحابوو پوښتنه وکړه موږ بیا څه وکړو ده ورته وویل له هریوه پسې په بل پسې بیعت کوئ او خپل حق یي ورکوۍ الله پوښتنه له دوئ څخه دخپل رعیت کوي.
له دې حدیث څخه شرعي سیاست له ورایه معلومیږي لومړی سیاست کار دنبیانو دۍ نو ځکه شرعي سیاست بلل کیږي دوهم کار دخلیفه ګانو دی چی دبیعت له لاري حاکیم او وپاچا شي او بیا به د خپل اولس تربیه اصلاح کوي او د فساد له لارو به یي ږغوري هم دې ته شرعي سیاست وايې. با ید ووایو چي لومړي دسیاست تر رسېدا مخکي هغه لار تعقیب شي دکومي چي په حدیث کي څرګندوي شوې ده چي خلافت یا داهل حل وعقد شورا ده او دډیمکرسۍ یا جمهوریت په لار سیاست ته ځان رسول غیر شرعي سیاست دئ چي علامه ابن عابدین حنفي او علامه ابن عقیل المالکی رحمه الله ورڅخه په سیاست ظالمة تعبیر کوي ځکه دجمهوریت او ډیمکراسۍ قواعد او اصول هغه بې دینه طبقې وضعه کړي چي انسانیت او بشریت ته سترناورین بلل کیږي خوځیني مسلمانان بیا هم دغه زنګني ډیمکراسۍ ته دومره لیواله دي چي ان تر اسماني دین ډیره دفاع ځیني کوي دبیلګي په ډول دمنځنۍ اسیا دهیوادونو لکه پاکستان ایران افغانستان او داسي نوروځیني مذهبی او اسلامي تنظیمونه دډیمکراسۍ په لمن نیوالو ځانونه دشریعي قانون دنافظولو لپاره هلې ځلې کوي.چي دا هیڅ منطق او شرعي رنګ نه لري صرف دوخت تیرول ملت دوکه کول اقتدار او ځانګړو اهدافو ته ځان رسول دي. ځکه ډیمکراسي يواځنۍ کفر او فتنه ده چي دمسلمه امت علماء رهبران يې هم ښکار دي او دنړۍ کفار هم دا غواړي چي دمسلمانانو رهبران علماء تر شرعي قانون ډیمکراسۍ ته لیوال وفادار او ژمن پاتي شي .او بیا دغه علماء ډیمکراسۍ ته مشروعیت هم ورکوي او خلګو ته داسلام په نامه دکفري ډیمکراسۍ غړواندي وراچوي چي له ورایه ددین تحریفول دي. دنومنې په څیر هغه افکار او جوابونه دلته راوړم کوم چي د غرب یا ډیمکراسۍ څیلۍ ځپلو ذهنونو دملت په فکر کي اچولي دي دبیګي په ډول دوئ وایې.[ لومړی] رایه اچونه یو شرعي اسلامي عمل دئ چي په شریعت کي دګواهۍ په نامه وجود لري .جواب لومړی رايه یا ټول ټاکني په اسلام په جائزو اعمالو او کارونو کي روادي ـ نه دشرعي اصولو دنقض لپاره. دوهم که رایه دګواهي ورکولو مرادف وي نو په ګواهۍ کي دوه ښځینه په یو نارینه حساب دي او ډیمکراسي دنارینه او ښځینه دمساوات رمباړي وهي. دریم که بالفرض ټاکني شرعي اړخ هم ولري خو دشرعي سیاست برخه په هیڅ صورت نه شي جوړيدلی ځکه سیاست هغه کارونو ته وایي چي دخلګو اصلاح په کښې وی او دخلیفه له طرفه ترسره ښي بیا که په شریعت کي موجود وي او که نه وي خو له شریعته مخالف به نه وي . دامام شافعي قول علامه ابن عقیل په الفنون کي داسي نقل کوي: [لا سیاسة الا ما وافق الشرع ] هغه سیاست نه ده چي له شرعي سره موافق نه وي. [دوهم ] دژوند برخلیک باید ملت خپله وټاکي ځکه ښه نوماند ته رایه ورکول د ملت په ږوند کي بدلون راوستی شي. جواب په اوس پير کي دډیمکرسۍ ترسوري لاندي هیڅ امین متدین سړي ږوند نه شيکولی ځکه ټول د رطبې او قتصادي پیاوړتیا له امله ټول ټاکنو ته مخه کوي نه دملت دهوسایني اومذهبي برخلیک ټاکلو ځکه له یوې خوا ډیمکراسي دحیوانیت قانون ده او له بله طرفه راټول شوي رهبران یې حیوانان وي نو له دوئ دښه او سلامي برخلیک ټاکلو توقوع په مرض کي بدپریضي کول دي . اسلام هغه جامع قانون دی چی هر وګړي ته يې دده دژوند تیرولو اصول ورښودلي دي چي هیڅ وخت هم انساني قانون ته ضرورت نه پاته کیږي. نو کوم کسان چي په اکثریت سره رایه وګټي دډیمکراسۍ له نظره هغه دقانون جوړولو او نافذ ولو اختیارلري سره له دې چي الله تعالی فرمایي:[ با لاکثرهم لایعلمون] ډیر خلګ هم نه پو هیږي نوداحکامو نافذول دډیرښت او کموالي سره هيڅ تړاو نه لري. او داکوم قانون او کوم اسلام دی چي که دډیرو کسانو خوښه وه العیاذبالله که زنا په جبر وشوه مجریم دی او که په خوښه رضاء وه بیا هیڅ باک نه لري که د لږو کسانو خوښه وه بیا دي داقنون نه نافذیږي. دا دشرعی سیاست کومه حصه د چي یو ځای له نامحرمه ښځو سره ناست دیو بل دخلو تنفوس [ساه] يې په خلو کي سره خیږي هم دا کوم سیاست ده چي ده جائزو کارونو له امله فرضي او واجب اُمور ترپښو لاندی کیږي فرضي جهاد ورته دهشت ګردي ښکاري. نو خپله جوتیږي چي دا هغه مذهبي رهبران دي چي شریعت ته د ډیمکراسۍ په عینکو ګوري او دحکامو دنافذیدا خوبونه دډیمکراسۍ په غیږ کي ویني په پای کي به ووایو چي دا هغه مذهبي رهبران دي چي دډیمکراسۍ پیریانو نیولي چي خبري کارونه حرکات سکنات او واګي یې دډیمکراسۍ د پیریانانو په لاس کي دي
نور بیا………..