سرليکنه
په ٢٠٠١ز کال چې د بش په مشرۍ امريکا پر افغانستان يرغل وکړ او د ناټو پوځونه یې له ځان سره په يرغل کې شريک کړل، د پوځونو زياته برخه د امريکا وه، بې له هلمنده چې برتانوي پوځونه په کې ځای پرځای شوي وو. په ټول هېواد کې ځکمني او هوايي عمليات د امريکايي جنرالانو په واک کې وو. د برتانیې په شمول د ناټو غړیو هېوادونو پوځونه یې تر قوماندې لاندې وو.
هغه وخت د بش حکومت چې د جګړې تاوانونو او خپلو شريکباڼو هېوادونو ته وکتل، دامريکايي پوځونو تاوانونه ١٢چنده تر نورو ناټو غړیو هېوادونو زيات وو. په ٢٠٠٦کال کې چې په افغانستان کې د امريکا تاوانونه زيات شول، نو په خپلو اشرباڼو (ناټو هېوادونو) یې خوله ولګوله او د بروکسل په غونده کې یې پرې څه تاوانونه ومنل.
د اوباما حکومت په افغانستان کې د جګړې دویم پړاو ؤ. تر دې دمخه چې روسانو پر افغانستان یرغل کړی ؤ، امریکا مجاهدینو ته د جنګونو لګښتونه ورکول. د روسانو د یرغل له پیله تر ۱۹۸۹پورې امریکا افغان مجاهدینو ته د ۸۰۰ میلیارده ډالرو په قیمت وسلې ورکړې؛ خو اوباما چې په افغانستان کې یې د بهرنیو پوځونو جنګي ماموریت تر ۲۰۱۴ پورې پای ته ورساوه، په افغانستان کې د جګړې دویم پړاو هم پای ته ورسېد.
اوس ټرمپ غواړي په افغانستان کې جګړه درېیم پړاو ته داخله کړي؛ خو دا درېیم پړاو تر تېرو پړاوونو زیات خطرناک دی. ځکه ټرمپ غواړي امریکا په افغانستان کې له تاوانونو وژغوري او جنګي تاوانونه د ناټو په غړیو هېوادونو ووېشي.
په افغانستان کې د ټرمپ لخوا د جګړې درېیم پړاو د افغانستان جګړه خصوصي جنګي شرکت ته ورکول کېږي. په افغانستان کې چې کمونستي کودتا شوې ده، ورسره تاواني جګړې د افغانانو ټولې هستۍ نشت کړې دي؛ خو د کمونستي نظام په وروستیو کې چې د ډاکټر نجیب حکومت وروستۍ سلګۍ وهلې، جګړه د رشید دوستم په مشرۍ ازبک ملېشي ته وسپارل شوه او د روسانو د یرغل تر څنګ زیات تاوانونه ازبک ملېشې افغان ولس ته واړول.
ټرمپ چې د افغانستان جګړه په درېیم پړاو کې خصوصي کوي، د (بلک واټر) خصوصي کمپنۍ یې هم هرکلی کړی دی. بلک واټر خصوصي کمپنۍ په نړۍ کې یو بدنام تاریخ لري. څومره تاوانونه او چور چپاول چې په افغانستان کې ازبک ملېشي افغان ولس ته اړولي او تر اوسه پورې یو بدنام نوم لري، تر دې په نړیواله کچه لس چنده بدنامی بلک واټر لري. خو دا دی ټرمپ غواړي همدې وحشیانو (بلک واټر) ته د افغانستان جګړه حواله کړي.
د امریکا د د دفاع وزیر جېمز متېس تېره ورځ ویلي چې ټرمپ د افغانستان په اړه په نوې ستراتیژۍ کې له خصوصي امنیتي قراردادیانو د کار اخېستو په ګډون پر ټولو انتخابونو غور کوي. متیس په دې باور دی چې په افغانستان کې د جګړې درېیم پړاو کې به بلک واټر جګړه مهار کړي او امریکا به په نړیواله کچه له شرم او ماتې څخ وژغورل شي.
ټرمپ له څو میاشتو راهیسې په دې اړه د خپلو مشاورینو سره سلا مشورې کوي او هم مختلف وړاندیزونه ولسمشر ته وړاندې شوي دي.
یو له وړاندیزونو افغانستان ته له درې زره نه تر څلور زره پورې د نورو امریکایي سرتېرو استول دي چې په افغانستان کې د امریکایي ځواکونو عمومي قوماندان جنرال جان نیکلسن وړاندې کړی. ټرمپ په دې نظر دی: که د نورو پوځونو په لېږلو سره بیا هم په افغانستان کې جګړه ونه ګټي، له سختې رسوایۍ سره به مخ شي، غوره دا ده چې د افغانستان جګړه خصوصي شرکت بلک واټر ته حواله شي..
