تميم توفيق
د الخندق په نوم عملياتو له پيل سره سم طالبانو په فراه ولايت په حکومتي عسکرو او تأسيساتو بريدونو ته زور ورکړی، نژدې هفته وړاندې يې په ولسواليو بريدونه پيل کړل، چې ويې نيولې او دا دی د تېرې ورځې (سه شنبه) په شپه يې د فراه ولايت د نيولو لپاره پلان شوي عمليات پيل کړل، د فراه ښار يې زياته برخه يې تر خپل کنټرلو لاندې راوستله، د امنيت ملي ودانۍ او امنيه قومنداني يې ونيولې او ولايتي زندان يې مات کړ. اوس چې د بريد له پيله شواروز واوښت او جګړه دوهمې ورځې ته وغځېده، معلومه نه ده چې ولايتي ودانۍ به د چا په لاس کې وي.
زمونږ غوندې کشرانو ذهنونه د دغسې پيښو ژورو ته نه رسيږي، بيا هم د ځينو قابل ديد حقايقو له مخې په عنوان کې مطرح شوې پوښتنې ته د ځواب هڅه کوو، چې طالبانو ته د ولاياتو/ولسواليو د نيولو او پرېښودلو څه ګټه رسيږي.
په رسنيز ډګر کې په ټوله کې امريکا او ملګري يې د اشغال له پيل څخه تر اوسه پورې په تهاجمي حالت کې دي، چې هر وخت يې (د ميډيا له لارې) په بيلابيلو سيمو کې د ډول ډول عملياتو او مخافت جهت ته د تلفاتو اړولو خبرونه اورو، مګر دې کې شک نشته چې له ۲۰۱۴ کال راوروسته طالب جنګيالي له دفاعي حالت څخه تهاجمي هغه ته وتلي او د امريکا، ايتلافيانو او حکومتي ځواکونو وضعيت يې دفاعي حالت ته بدل کړی، چې دا طالبانو ته د همدې نيولو او پرېښودلو لويه ګټه بللی شو.
تيره ورځ چې د فراه ولايت په مرکز بريدونه روان و، د ورځې په پای کې ځينو فيسبوکي حکومت پلويو د پوښتنې په دود وليکل چې (د فراه مرکز له ايرانيانو سره دی او که له افغان ځواکونو سره؟) دې ته ورته نورې خبرې د امريکايي اشغال له پيله د طالبانو په اړه اوريدل کيږي، کله يو او کله بل هيواد ته منسوبيږي او دغه راز ويل کيږي چې وسلې يې له فلان او فلان هيوادونو څخه پوره کيږي او ډير نور تورونه هم اورو، خو موږ له عيني شاهدانو اورو او د جګړې له ډګره نشر شويو انځورونو او ويډيوګانو کې وينو چې طالبان د دولتي عسکرو د مراکزو په نيولو سره ګڼې ډول ډول وسلې، مهمات او نور پوځي وسايط نيسي، چې په دې سره طالبان د بل هر هيواد او کړيو له پوځي او اقتصادي مرستو مستغني شوي دي. دا کيسه مو د ډيرو حکومتي چارواکو په اعترافونو کې هم اورېدلې ده.
د يو پوځي مرکز/ولسوالۍ/ولايت نيولو او بيا پرېښودلو/ساتلو طالبانو دا لويه ګټه په لاس ورکړه چې خپله استغنا او ازادۍ يې ثابته کړه او خپل جنګيالي يې دولتي ځواکونو ته د بهرنيو لخوا په ورکړل شويو پرمختلليو وسلو مجهز کړل، چې په دې سره دوی د آينده لپاره د هر ډول بريدونو توانمندي خپله کړه.
بل پلو د امريکا او حکومت طالب مخالفين په پوځي او نورو دولتي ودانيو کې ګڼ عسکر نيسي او بيا يې بيرته تر خپلو کورونو روغ رمټ رسوي، د طالبانو دې کار د اردو، پوليس او اربکيانو په ليکو او نورو ارګانونو کې په کار بوختو ځوانانو ته د طالبانو په اړه ټول هغه تورونه دروغ ثابت کړل چې دوی به يې له اسلام سره نابلد، وحشيان او د وطن او هيوادوالو دښمنان بلل. د حقيقت په درک کولو سره ډيری ځوانان د دولت له ارګانونو نه يوازې راوځي، بلکې وسلې او پوځي نقليه وسايط هم طالبانو ته وروړي او کله کله خو د خپل مرکز ملګري ووژني او بيا طالبانو ته فنا وروړي.
له دې علاوه بله د يادولو وړ ګټه يې دا ده چې د ولسواليو او ولاياتو د مرکزونو په نيولو سره طالبان هم خپل ګڼ ملګري له زندانونو ازاد کړي، هم نور بې ګناه نيول شوي خلک، چې په دې سره د هغوی زړونه هم د ځان کړي او د حکومت په مقابل کې يې د خپلې اوږې ملګري کړي.
د کندز ولايت د مرکز په نيولو سره هم طالبانو ټولې يادې او ډېرې نورې ګټې ترلاسه کړې، دغه راز يې د مهمو اسنادو په انتقال سره د کندز ولايتي حکومتي سسټم او اداره په بشپړ ډول فلج کړه، چې ښايي تر کلونو پورې هماغه سټيج بيرته خپل نکړای شي.
د طالبانو پوځي وضعيت ته په کتلو سره ويلی شو چې ممکن د فراه مرکز هم د کندز په څير ونيسي، خو له څو ورځې وروسته به يې، د هر سبب له امله چې وي، بيرته پرېږدي، مګر د شواهدو په نظر کې نيولو سره په اطمنان ويل شو چې دوی به په دې سره په يو ټک دوه نه، بلکې ډېرې مرغۍ ويشتلې وي.
