سرليکنه
امريکا چې پر څومره هېوادونو تېری کړی او هلته یې په يوه او بله بهانه جګړې پیل کړې، تراوسه یې په يوه هېواد کې هم کاميابي نه ده ترلاسه کړې. په ويتنام کې چې امريکا کومه ماتې خوړلې، افغانستان به یې تر هغې زياته وشرموي ځکه تر ټولو زياته اوږده جګړه یې په افغانستان کې وکړه، خو کاميابي یې ترلاسه نه کړای شوه.
له افغانستان علاوه، امريکا په ازربايجان کې هم د روسیې پر خلاف د اکاشويلي له حکومت سره پوځي او هراړخيزه مرسته وکړه، خو بې له شرمه یې بل څه په نصيب نه شول.
همدارنګه یې په عراق کې د بشپړ واک په ترلاسه کولو مرګونې جګړه وکړه. اما په عراق کې یې هم پوځي واک پايښت ونه کړ، ځکه خو نړيوال په دې اعتراف کوي چې د افغانستان جګړې په نورو هېوادونو کې هم جګړې وزېږولې.
امريکايي چارواکي پوه شول چې له شمالي کوريا سره ډغره وهل به ورته په ګران قيمت تمامه شي. له شمالي کوريا سره یې د بريدونو د ګواښونو پر ځای اړيکې نرمې کړې، خو له ايران سره لا د ډغرو اراده لري، چې د دواړو هېوادونو تر منځ لفظي تريخوالي یې وضعه ترېنګلې کړې ده.
د ايران ولسمشر، حسن روحاني، د امريکا د ګواښونو په ځواب کې ويلي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ احتمالي پېښېدونکې جګړه به د ”جګړو مور“ وي.
د حسن روحاني له وينا دا په لاس راځي چې که امريکا له ايران سره جګړه پیل کړي، په سيمه کې به په نورو جګړو هم واوړي. خو تر ايران دمخه چې امريکا په افغانستان کې کومه جګړه پیل کړې ده، هغه ورته د مور حيثيت لري؛ د افغانستان له جګړې وروسته امريکا له نورو جګړو سره مخ شوه.
که د امريکا او ايران ترمنځ ترېنګلي حالات د جګړې تر درشله ورسېږي، يوه بله جګړه به پیل شي … بلې پيلېدونکې جګړې ته حسن روحاني ”د جګړې مور“ ويلي، خو امريکا په افغانستان کې د جګړو له مور سره مخ ده، که په ايران کې بله جګړه پیل کړي، هغه به ”د جګړو مور“ نه، بلکې د جګړو ميره ثابته شي.
حسن روحاني ټرمپ ته خبر ورکړی چې ټرمپ دې ”د زمري له لکۍ“ سره لوبې نه کوي. خو افغان ولس ورته دمخه خبر ورکړی چې امريکا دې له زمريانو سره لوبې نه کوي.
ټرمپ په افغانستان کې د جګړې له موره نه شي خلاصېداى او نه د زمري له خولې ځان خلاصولاى شي. امريکا د زمري په خوله (افغان ولس) کې راګيره ده، تر ايرانه به پاتې نه شي. افغانانو د امريکا پر خلاف هوډ کړی، که امريکايي هوايي پوځونو د افغان ولس او د طالبانو په وينو مدرسې او جوماتونه سره کړل، تر هغو به ورسره مقاومت کوي څو سپينه ماڼۍ د امريکايانو په وينو سره کړي.
د روانې مياشتې په دویمه نيټه، ټرمپ اروپايي شرکتونو ته ګوتڅنډنه کړې وه چې که پر ایران د امریکا له لګولو بندیزونو سرغړونې وشي، مجازات به شي.
امريکا پر اروپايي شرکتونو په دې زور راوړ چې په يواځې سر امريکا د ايران پر خلاف هيڅ نه شي کولای. په کومو هېوادونو چې امريکا نازېدله، د هغو (المان، برتانیي او فرانسې) د بهرنیو چارو وزیرانو د امریکا له مالیې وزارته وغوښتل چې له ایران سره د شوې اټومي هوکړې د خوندیتابه په پار اروپايي شرکتونو ته له ایران سره د سوداګرۍ لاره پرانیستې پرېږدي.
که امريکا له ايران سره د کړکېچ پنجه سخته کړي، په افغانستان کې به د جګړې د مور او په ايران کې به د جګړې د ميرې له لوري سخت تاوانونه وګالي.
په افغانستان کې چې پر طالبانو امريکا د بمبار فشار راوړي، طالبان په نویو لارو او نویو تاکتيکونو د بهرنيو پوځونو په مقابل کې خپل مقاومت نور هم سخت کړي، او که پر ايران فشار زيات کړي، نو ايران له سره تنګي علاوه نور د تېلو د صادرولو تنګي هم لري .
په افغانستان او ايران کې د جګړې د مور او ميرې تاوانونه ګالل به د امريکا اقتصادي ملا ماته کړي. امريکا د افغان ولس په مقابل کې په ٢٠١٤ز کال په افغانستان کې د جګړې د پای ته رسېدلي ماموريت باوجود نور پوځونه رالېږي، خو افغان ولس خپل مقاومت نور هم غښتلی کوي. او حسن روحاني وايي چې د ګاونډيو، سعودي، بحرين او اماراتو یې سره اړيکې د ښه کېدو په درشل کې دي، په مقابل کې یې هيڅ نه شي کولاى.
امريکا په افغانستان کې د افغان ولس مقاومت او د ايران د مشر حسن روحاني ګواښونه، نه شي زغملاى، خو همدا دواړه به امريکا په ګونډو کوي. په افغانستان کې به یې ”د جګړې مور“ يا د زمري ولس مقاومت او په ايران کې، د روحاني په وينا، ”د زمري له لکۍ سره لوبې“ به یې له تيښتې سره مخه کړي.
