خالد رعد
د سي اين اين په (سياست) بلاګ کې مې يوه مقاله ولوستله چې ليکلي يې و په افغانستان کې روانه جګړه په وچ ولاړ حالت کې ده، چې نه يې طالبان ګټلی شي او نه هم امريکا او يا کابل اداره. د مقالې ليکوال د دې لپاره لوی دليل دا پيش کړی و چې طالبان لوی ښارونه او پراخې سيمې نشي لاندې کولی، هر کله چې يې په کوم ولايتي مرکز د قبضه کولو په نيت بريد کړی، افغان پوځ د امريکايي مشاورينو او هوايي ځواک په مټ پر شا کړي دي.
ليکوال که څه هم وړاندې د امريکا نظامي ناکامي ياده کړې او سياسي ميدان ته د امريکايي چارواکو خوشبيني يې ليکلې ده، خو له دې سره يې يوه بله ويره هم اضافه کړې، هغه دا چې طالبان هم لکه امريکا او کابل اداره په څو برخو ويشلي دي، چې له امله يې د سولې خبرو په مخ کې خنډ ليدل کيږي.
ليکوال وايي چې د سولې خبرو ته ډيره تمه د طالبانو او کابل دولت په منځ کې د مختلفو ډلو د شتون له امله کمزورې کيږي. نوموړي په دليل کې د پنټاګون عمومي مفتش راپور ته په اشارې ويلي چې د ۲۰۱۹م ولسمشريزو انتخاباتو وړاندې د افغان دولت په منځ کې د سياسي اتحادونو ادلون بدلون به ممکن د سولې په خبرو کې د افغان سياسي مشرانو يوه خوله کيدل زيانمن کړي.
مقاله د امريکايي چارپوهانو له قوله ليکي چې په طالبانو کې د مختلفو ډلو شتون د دې لامل دی چې په امريکايي سياسيونو کې د افغان مسئلې اړوند خورا کمه ليوالتيا ليدل کيږي او داسې ښکاري چې په ځينو امريکايي چارواکو کې د دې جګړې د ختمولو ميلان شتون نه لري.
له دې معلوميږي چې امريکايانو لا هم طالبان په صحيح ډول نه دي پيژندلي او لا هم د طالبانو واحد صف د نورو د دروغو په تله تلي، چې ممکن امريکايان په افغانستان کې د اوسني خراب وضعيت په اړه نور هم ناسمو پريکړو ته مجبور کړي، چې دا به د امريکا د اوسني مخ په ځوړ حالت لپاره په لوی زيان تمام شي.
دلته ځينې کسان شته چې د خپلو مادياتو د خوندي کولو په خاطر امريکايانو ته غلط معلومات رسوي او هڅه کوي چې امريکايي پوځيان تر ډيره وخته پاتې شي، که څه هم ځاني او مالي تلفات ورته رسيږي. دوی ته د امريکايانو يا د هغوی د ايتلافيانو مالي او ځاني زيان چنداني ارزښت نه لري، بلکې تر هر څه مهمه ورته دا ده چې خپلې مادي ګټې يې خوندي وي، چې دې هدف ته د طالبانو په اړه امريکايانو ته د غلطو معلوماتو په ورکولو سره رسيدلی شي.
امريکايان بايد طالبانو ته د کابل ادارې د چارواکو په خودساخته تعريف اکتفا ونکړي، بلکې په خپله يې د پيژندلو هڅه وکړي او دغه راز بايد د طالبانو واحد صف د کابل په حکومت، چې داخلي اختلافات پکې ورځ تر بلې شدت مومي، قياس نکړي.
امريکايان که لږ هم په سياسي او نظامي ډګرونو کې د طالبانو حرکت او سکون وڅاري، ډير ژر به يې واقعي څيره وويني. دوی بايد وپوهيږي چې طالبان له هغه ډير بدل دي، څنګه چې يې د دوی مزدوران ورته تعريفوي.
د کابل ادارې چارواکو څو ځلې د طالب په جامه کې د جعلي افرادو په توسط د مذاکراتو پيلولو په پلمه له امريکايانو څخه بې شمېره ډالر ولجه کړل، چې په ځلونو دغه افراد د طالبانو لخوا افشاء او په دې وروستيو کې خو يې دوه تنه ونيول شول، مګر متأسفانه چې امريکايان لا هم نه پوهيږي چې له دوی سره د خپلو ګوډاګيانو لخوا څه روان دي.
طالبانو په تير کوچني اختر کې د اوربند په اعلانولو سره خپل وحدت تر بل هر وخت ښه ثابت کړ او په دې سره يې د ګوډاګۍ ادارې ټول هغه تورونه او تبليغات بې بنياده وښودل چې له ۱۷ کلونو راهيسې يې د طالبانو په خلاف رسنيز کول او امريکايان يې پرې تيرايستلي وو.
که امريکا په رښتيا هم غواړي چې د خپل تاريخ له دې اوږدې جګړې څخه د ځان په ايستلو سره خپل اقتصادي، سياسي او نړيوال حيثيت پر خپل ځای وساتي، بايد بلا واسطه د طالبانو د صحيح تعريف پيدا کولو هڅه وکړي؛ ګنې دوی به هم د پخواني پرنګ او شوروي اتحاد په څير د تل لپاره له نړيوال سټيج څخه وغورځي، چې بيا به يې نه اوسنی سياسي وجاهت پاتې وي او نه اقتصاد او نړيوال حيثيت؛ ځکه چې تاريخ ثابته کړې چې افغانستان د امپراطوريو هديره ده.
