کابل ټکى کام (چهارشنبه ، ٨ لړم ، ١٣٩٨ل)
جرمني او د نړۍ ځينو نورو هیوادونو په چین باندې د ایغوري مسلمانانو د ځپلو له امله کلکې نیوکې کړې دي.
يادو هیوادونو په اړوند موضوع ملګرو ملتونو ته يوه ګډه اعلامیه هم وړاندې کړې ده.
د جرمني ، امریکا ، بریتانیا او شلو نورو هیوادونو د يوې یوې گډې اعلامیې له لارې چي پرون سه شنبه د ملگرو ملتونو سازمان ته وړاندې شوي، په کې راغلي چي د “چین حکومت” دې د ایغوري مسلمانانو له ځپلو لاس واخلي.
د جرمني خبري آژانس چې دغه اعلامیه يې ترلاسه کړې ده، په کې راغلي چي “چین” باید د بشري حقوقو او مذهبي آزاديو ته د درناوي په برخه کې نړیوال مکلفیتونه په نظر کي ونیسي.
په ملگرو ملتو کې د جرمني سفیر “کرستوف هویزگین” په دې اړه له “چين” څخه په کلکه غوښتنه کړې چی په ملگرو ملتونو کې د بشري حقوقو کمېسيون يا “میشل باچیلیت” ته دې پرته له کوم خنډه اجازه ورکړل شي چې په دې هیواد کې له هغو ځایونو څخه لیدنه وکړي چې د ایغور مسلمانان په کې ساتل کېږي.
د بشري حقوقو د څار د سازمان په وينا د چین په لویدیځ “شینگیانگ ايالت” کې یو میلیون انسانان د بیا روزنې په نوم په کیمپونو کې ساتل کيږي چي ډېر یې ایغور مسلمانان دي.
ايغور مسلمانان چې له قومي اړخه له ترکانو سره تړاو لري او ځانونه د “هان” قوم له خوا چې په چين کې واک په لاس لري، تر فشار لاندې بولي.
په (۱۹۴۹م) کال چين کې د کمونیستان له خوا واک ونيول شو، له هغه وروسته د پخواني “ترکستان” ختیځې سيمې له چین سره یوځای شوې.
د چين حکومت پر ایغوري مسلمانانو د بیلتون غوښتنې او ترهگرۍ تورونه لګوي.
