شیر محمد امیني
له نن څخه پوره ۳۵ کاله وړاندې دسلواغې په ۲۶ مه افغانانو شوروي اشغالګرو پوځونو ته ستره ماتې ورکړه او افغانستان يې له شورویانو آزاد کړ. خو استکباري هېوادونو بیا له دغې دویمې آزادۍ هېڅ دعبرت درس وانخيست، چې له دې ډلې امریکا په غیرشعوري توګه زموږ پر سپېڅلي خاورې یرغل وکړ، چې دې کفري هېواد له سترطاقت انګلیس او شوروي نه هم زده کړه ونه کړه؛ بلکې د هغوی پر پل يې قدم کېښود او هماغسې چې دواړو هېوادونو(انګلیس او شوروي) د افغانانو لخوا شرميدلې ماتې خوړلې وه، امریکا هم ورسره د افغانانو د شهامت له برکته د سر ټیټو هېوادونو په کتار کې ودرېدل.
سرو پوځیانو نه یوازې افغان ولس يې وځاپه؛ بلکې خپل هېواد يې هم د سیاسي او اقتصادي له اړخه وځپل، ماتې وخوړه او خپل ځانونه يې د هلاکت کندې ته وغورځول. د وخت شوروي یرغلګرو زموږ په هېواد کې لاس په ظلم پورې کړ، له یو میلیون زیات افغانان یې شهیدان او تر یونیم میلیونه ډېری ټپیان، معیوب، تري تم او تر شپږ میلیونه نور یې مهاجرت ته اړ کړل. دا څه وو؟
دا دهغو غلامانو لاسته راوړنې وې، چې شوروي یرغلګرو ته يې چکچکې وهلې او د هغوی په ملاتړ يې زموږ په ولس حکومت کاوو، خو شوروي یرغلګرو بیا زموږ د هېواد په ویجاړولو، د ولس په شهیدانولو او ظلمونو لګیاول. شوروي هېواد او متحدینو يې زموږ بې ګناه ولسونه ودردول، وربړول او شکنجه يې کړل، له شهیدانو او ټپیانو پرته؛ ډېری کسان يې تري تم کړل او د کورنیو غړي يې تر اوسه دهغوی د راتګ لارې څاري.
شورویانو زموږ دهېواد ګڼ شمیر ملي تاسیسات ونړول او افغانان يې له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ کړل. دهېواد ښوونیز مرکزونه يې په سیاسي مرکزونو بدل کړل، دخلکو ذهنونه يې مغشوش اوغوښتل يې چې دلېنن او کمونیزم په عقیدوي افکارو يې واړوي. خو زموږ بهادر او اتل ولس يې پر وړاندې دسپېڅلي جهاد نعره پورته کړه، دیرغلګرو سرو پوځیانو په مقابل کې په تش لاس مقاومت ته دوام ورکړل او د مبارزو دګټلو پایله د افغان ولس په برخه شوه .
شورویان چې دافغانانو له کلکو مبارزو سره مخ شول، نو په ټیټو سرونو زموږ دهېواد پرېښودو ته په کال ۱۳۶۷ هجري لمریز د سلواغې په ۲۶ مه اړ شول. هغه خبره رښتیا ده، چې وايي؛ د آزادۍ ګټل آسانه؛ خو ساتنه يې ستونزمنه ده. نو کله چې شورویان زموږ له هېواده ووتل، د جهادي رهبرانو خپلمنځي اختلافونه دکورنيو جګړو سبب وګرځېدل او په جګړو ښکېلو رهبرانو د آزادۍ په ارزښت پوه نه شول، د کور په دننه د بهرنیو هېوادونو مداخلې د جهادي رهبرانو د بې اتفاقۍ له امله لاپسې ډېرې شوې او په هېواد کې یو بل کورنی ناورین پیل شو.
په دغو کورني ناورین پسې د طالبانو اسلامي تحریک رامنځته شو او د هېواد پر ځمکه د شر او فساد جرړې يې له منځه یوړې او د افغانستان ۹۵ سلنه خاوره کې د اسلامي امارت حاکمیت ټینګ شو.
خو غربیانو او ورسره ملاتړي هېوادونو دغه سپېڅلي نظام(اسلامي امارت) يې د سیاسي لوبو او بې اساسو پلمو له مخې ښکار کړ، چې په پایله کې نوموړی نظام د غربیانو د یرغل په واسطه وپاشل شو.
غرب او متحدینو يې د زمري ۲۸مې او د سلواغې ۲۶مې نېټو تاریخونه نه ؤ لوستي، چې دعبرت درس يې اخیستي وای افغانستان باندې یرغل راوړل او شل کاله زموږ په خاوره د اشغال کرغیړنې وړانګې خورې کړې وې. له انګلیسانو نیولې، بیا تر شوروي او امریکا یرغلګرو پوځیانو پورې دغو دریو واړو ته نه یوازې زموږ په خاوره کې مالي زیانونه واوښتل؛ بلکې ځاني تاوانونه چې په لکونو دانګلیسانو، شورویانو او امریکایي پوځونو ککرۍ خاورې شوې .
د دغو دریو سوپر طاقتو هېوادونو ناکامي په افغانستان کې ټولې نړۍ ته ثابته شوه، چې افغانستان داسې هېواد دی، چې ولسونه يې دخپلو سرونو تیر دي؛ خو له خپل هیواده نه تیریږي .
دا هم زموږ دنیکونو او پلرونو شعار دی، چې په ماشومتوب کې ټولو افغانانو ته په زانګو کې ویل شوی او داسې دغیرت درس يې موږ ته راکړی، چې هېڅکله به له دې درس نه یو افغان هم مخ و نه ګرځوي.
خو؛ نړۍ دې په خلاصو غوږو دا واوري، چې نور د افغانستان د جوړونې په فکر کې شي، نه د ورانولو! د انګلیس، شوروي او امریکا له شرمیدلو ماتې دې زده کړې وکړي او خپلو نسلونو لپاره دعبرت اخیستو درس په ښوونیزو نصابونو کې شامل کړي.
