لیکنه : ډاکټر آصف
عدالت او انصاف د خدای تعالی له اوصافو څخه دي، او لکه څرنګه چې الله تعالی پخپله هم یو منصف او عدالت خوښوونکی ذات دی همدغه راز یې خپلو بندګانو ته هم د عدل او انصاف امر کړی دی او فرمایلي یې دي چې: (اعدلوا هو اقرب للتقوی) عدل او انصاف وکړئ او دا تقوی ته نږدې عمل دی.
هر انسان ته په کار دي چې له هر چا سره له عدل او انصاف نه کار واخلي، اګر که په هغې که یې مادی زیان هم وي.
په معاصره زمانه کې یو اسلامي دیني عالم چې د خپل ژوند یو برخه یې په غیر اسلامي هېوادونو کې تېره کړې وه وایي چې: (وجدت الاسلام في غیر المسلمین و لم اجد الاسلام في المسلمین) یعنې ما په غیر مسلمانانو کې د اسلام د لارښوونې سره سم رفتار ولید، خو په مسلمانانو کې مې د اسلام مطابق حرکت ونه لید). په دې معنی چې ځینې غیرمسلمانو خلکو که د اسلام دین د عناد له کبله ندی منلی چې خپل منحرف دین چاته کم رانه ولي خو د اسلام احکام یې ځانته د لارې مشال ګرځولی او عملا یې په خپل ژوند کې تطبیق کړی، خو بیا ځینې نور مسلمانان چې د اسلام احکام ورته په ډاګه هم دي خو په عمل کولو کې پرې سترګې پټوي چې یو یې د خلکو سره د عدل او انصاف نه کول دي.
په ډیری مسلمانانو کې لیدل کیږې چې له نورو سره د بې عدالتۍ او ظلم نه کار اخلي، یا د اقتصادي مجبوريت له کبله او یا هم پر نفس باندې د هوا، هوس او شیطاني وسوسو د غلبې له امله. پدی معنی چی په خوله باندې یو چاته په معاملاتو کې شنه باغونه او سره ګلان جوړ کړي خو کله یې چې د کار او زحمت سمندر ته ورکوز کړي بیا یې د سمندر په مینځ کې له لاسه خوشې کړي او د ډوبیدلو په ګرداب کې یې راګير کړي.
په اسلام کې حقوق دوه ډوله ګڼل شوي دي: یو حقوق الله او دوهم حقوق العباد، حقوق الله هغه له هغو عباداتو څخه عبارت دي چی الله تعالی پر خپلو بنده ګانو فرض کړي دي خو که سستي او قضایی پکی ورڅخه وشی نو په توبه کولو سره یی د الله تعالی لخوا د بخښلو امکان وي، اما په حقوق العباد کې چې که له انسان نه سرغړوی وشي نو تر څو چي همغه انسان ورته بخښنه نه وي کړي نو په توبه کولو سره یی هم د خدای تعالی لخوا د بخښنی امکان وجود نه لري. آن تر دې چې د خدای په لار کې شهید شوی انسان تر هغې پورې جنت ته نشي داخلیدلی تر څو یې چې ورثه وهغه حقوق ادا کړي نه وي او یا ورته د همدغه انسان لخوا بخښل شوي نه وي، خو متاسفانه چې ډیری خلک په دې مسله کېله بې اعتنایۍنه کار اخلي، ستر عالمان، داعیان او مجاهدین هم لیدل شوي دي چې ځینې وخت په دې مسله کې ځانونه تیرباسي چې نه په دنیا کی ښې پایلی لري او نه هم په عقبی کې. دې مسلی ته ټول مسلمانان رابولم او بلنه ورکوم چې ډیر محتاط اوسي او خپل مسلمان ورور له خوګ ګوتي نه ونه نیسی یعنی له مجبوریته یی بده استفاده ونکړي.
