تميم توفيق
په ۲۰۰۱ ميلادي کال کې امريکايانو او ايتلافيانو يې په افغانستان له يرغل مخکې او بيا له اشغالولو وروسته تر ۲۰۱۷م کال پورې د خپل ټول وس په کارولو سره د طالبانو اسلامي تحريک او افغانستان کې د دوی حاکميت د نړۍ لپاره د ستر خطر معرفي کولو هڅې کولې، چې ډيری نړيوال يې په خپلو خبرو قانع کړي هم و او د ګوتو په شمير خلکو ورسره د نظامي ځواک د مقابلې توان نه لرلو له امله د هو سر ښورولی و.
امريکا او متحدينو يې د دې کار لپاره د نظامي ځواک په کارولو سربېره رسنيز ځواک هم په ټول قوت سره استعمال کړ، ګڼې نړيوالې او کورنۍ غږيزې او بصري رسنۍ يې استخدام کړې او په زيات تعداد کې يې په کور د ننه نوي رسنيز مراکز د همدې موخې د ترلاسه کولو په پار فعال کړل.
د طالبانو په وړاندې د امريکا او ناټو په نظامي ځواک علاوه دغه لويه پوسته هم پرته وه، چې فتحه کول يې د ظاهر بينو په باور د چا د وس کار نه وي، خو لکه څنګه چې طالبانو د هيواد په مختلفو سيمو کې د امريکا، ناټو او داخلي نظامي ځواکونو پوستې او قرارګاوې فتحه کړې او د راپورونو په اساس ۷۲ سلنه خاوره يې تر خپل کنترول لاندې راوستله او د اشغالګرو په شمول يې کورني ځواکونه په خپلو پوځي مرکزونو کې محاصره کړل، بلاخره يې دا دی دغه نړيواله پوسته هم فتحه کړه.
طالبان بالاخره وتوانيدل چې نړيوال په خپل حقانيت قانع کړي، دوی د نړۍ په هر ګوټ کې مبصرين، ليکوالان، خبرنګاران، سلامت هيوادونه او آن د امريکايي ولس په شمول دولتي چارواکي د خپل قول او علم په زور په زمکنيو واقعيتونو اعتراف کولو ته مجبور کړل.
دوه ورځې وړاندې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو پخواني استازي (کای آیيد) د خپلو ياداشتونو په بلاګ (پرايو) کې وليکل چې له امريکا سره په مخامخ خبرو د طالبانو ټينګار معقول او منطقي دی.
نوموړی وايي طالبانو له لويه سره کابل اداره په رسميت نه ده پېژندلې، په افغانستان کې د امريکا او ناټو حضور ته اشغال وايي او د مبارزې هدف يې له هيواد څخه د همدې ناټو ځواکونو په بشپړ ډول وتل دي. د کای ايد په خبره، که امريکا له طالبانو سره د سولې ميز ته حاضره نه شي، په دې اړه هر رنګه خبرې بې معنی او بې اهميته دي.
د طالبانو تاکيد ځکه منطقي دی چې د افغانستان نظامي ستراتيژي په واشنګټن کې جوړه شوې او دولت يې د امريکايانو د مداخلې په پايله کې رامنځته شوی دی.
کای آييد ليکي چې: د طالبانو حقيقت ډير بدل خلکو ته ښودل شوی و، خو واقعيت داسې نه دی، په تيرو نهوو کلونو کې زه څلور ځله توانيدلی یم چې د طالبانو له نماينده ګانو سره ووينم، زه په دې باور يم چې طالبان هيڅکله نه غواړي د ۹۰يمو کلونو تورو شپو ته وګرځي، طالبان به کله هم ونه غواړي چې له نړيوالې ټولنې ځان بېل کړي؛ ځکه دوی پوهيږي چې هيواد يې سوکالي او پرمختګ ته اړتيا لري.
دغه راز تازه په تازه رسنيو خبر ورکړی چې د امريکا د سنا مجلس د تيرې هفتې غونډې په پيل کې د افغانستان نوم يوازې څلور ځله واخيستل شو او وروسته يې بيا نوم د چا په خوله نه شو، د سياسي چارپوهانو له قراره له دې ښکاري چې د امريکا د سنا غړي په افغانستان کې چندانې دلچسپي نه لري، دوی پوهيدلي چې په يوه ناوړه او اوږده جګړه کې ښکېل دي، چې هم يې پکې ميليونونه ډالر مصرف شول او هم يې د زرګونو سرتيرو ژوند بايلود، خو ګټه يې دا شوه چې نن يې له امله ګردې نړۍ ته مختوري دي.
د دې پوستې له فتحه کيدو وروسته د امريکايي ولس او د سنا مجلس غړو په نوم د طالبانو استول شوی ليک د تصفيې په معنی و. لکه پخوا چې د امريکا په مقابل کې د طالبانو غږ چا نه اورېدلو، اوس د طالبانو په وړاندې د امريکا، ايتلافيانو او کابل ادارې غږ خپ شوی او هر د سالم عقل خاوند ورته د ګرمې ګوته نيولې.
اوس نو طالبانو ته ښايي چې نور هم مخکې لاړ شي.
په همدې هيله
