(کابل ټکی کام ۱۳۹۷ غویی ۱۹)
امریکایي ولسمشر دونالد ټرمپ رسماً اعلان وکړ چې هیواد یې له ایران سره په ټولیزه توګه شوی اتومي تړون یا برجام ماتوي او تر دې وروسته به پر یاد هیواد قوي بندیزونه وضع کړي.
ټرمپ وویل: موږ هغه هیواد نه شو زغملی چې زموږ پرضد شعارونه ورکوي او له اټومي تړون څخه په استفادې سره خپل اقتصادي ځواک پیاوړی کوي.
نوموړي وویل؛ زمونږ توافق ایران وهڅاوو، تر څو د اتومي وسلو د تر لاسه کولو چارې ګړندۍ کړي او خپل اقتصاد ته تر ۴۰ سلنې وده ورکړي.
نوموړي ګواښ وکړ چې که تر دې وروسته ایران یوځل بیا د اټومي وسلو هڅه وکړه له سختو مشکلاتو سره به مخ شي.
د ټرمپ دې اعلان په نړیواله کچه او امریکا کې په کوردننه سخت غبرګونونه له ځانه سره درلودل.
اروپایي اتحادیې دا ګام خواشینونکی اقدام بللی او زیاته کړې یې ده چې دوی به دې تړون ته ژمن وي.
فدریکا موګریني ویلي؛ چې دا تړون دوه اړخیز نه دی چې یو هیواد یې مات کړي، بلکې په نړیواله کچه تړون دی چې څوک یې د نقض حق نه لري.
فرانسې، آلمان او بریتانیې هم دغه ګام غندلی او ویلي یې دي چې دوی هیڅ ثبوت نه لري چې وښیي ایران ذې د تړون څخه سرغړونه کړې وي.
دوی پر امریکایي ولسمشر غږ کړی چې له دې خطرناکې فیصلې بیرته وګرځي
ترکيې او روسیې ویلي چې دوی اصلاً دا توقع نه لرله چې ټرمپ دومره ‘احمقانه‘ کار وکړي
کاناډا هم دا اقدام غندلی او امریکا کې د ګڼو سیاستوالو تر څنګ پخواني ولسمشر بارک اوباما هم پر دې ګام اندیښنه ښوودلې.
بل پلو اسرایلو، سعودي عربستان ،متحده عربي اماراتو او بحرین د دې اقدام هرکلی کړی او له ټرمپ څخه یې مننه کړې چې د ایران پر ضد یې ګام اوچت کړی دی.
د ټرمپ د پریکړې مخالفو هیوادونو له ایران څخه غوښتي چې تړون ته ژمن پاتې شي او د اټومي وسلو د جوړولو هڅه دې نه کوي خو ایران یې په ځواب کې ویلي چې له تړون څخه خروج یې په ګټه دی او دوی به په خلاص مټ اتوم بم جوړولو ته هڅه کوي.
ایران ویلي تر هغو به تړون ته ژمن پاتې وي ،تر څو وویني چې له امریکا پرته نور هیوادونه یې ګټې خوندي کوی شي او کنه.
امریکا او نورو هیوادونو په ۲۰۱۵ کې له ایران اتومي تړون (برجام) لاسلیک کړ چې له مخې به یې ایران خپل تیل نړیوالو بازارونو ته وړی شي او ترڅنګ به یې په نړیوالو بانکونو کې راکړه ورکړه کولی شي.
بالمقابل به ایران ۹۸ سلنه غني شوي یورانیم له منځه وړي او همداراز به د سانترپیژونو شمیر کموي .
ایران اوسمهال خپل یورانیم ۳.۶۷ سلنې کچې ته راټیټ کړي او ژمنه یې کړې چې هیڅ اتومي موخه نلري.
د ټرمپ له اعلان سره همهاله اسرایلو په سوریه کې د حومه ښار اړوند د ایران یوه پوځي اډه په نښه کړې او همداراز د یهودي رژیم د دفاع وزیر لیبرمن ویلي چې دوی د ایران هر پوځي برید ته تیاری لري.
