د کاڼي کرښې (یو ویشتمه برخه)

مولوي فضل ربي (کوه صافی وال)

۱. لا يُقِيمُ الرَّجُلُ الرَّجُلَ مِنْ مَجْلِسِهِ وَيَجْلِسَ فِيهِ آخَرُ وَلَكِنْ تَفَسَّحُوا وَتَوَسَّعُوا. صحیح البخاري

ترجمه : یو څوک به داسې نه کوي چې په مجلس کې یو کس له خپل ځای نه پاڅوي چې په هغه ځای باندې بل کس کیني بلکه نویو راتلونکو کسانو ته ځای سره ورکړئ  .

۲.إِنَّ هَذِهِ النَّارَ إِنَّمَا هِيَ عَدُوٌّ لَكُمْ، فَإِذَا نِمْتُمْ فَأَطْفِئوهَا عَنْكُمْ . صحیح البخاري

ترجمه : بېشکه دا اور ستاسې دښمن دی کله چې تاسې ویده کېدئ نو هغه اور درڅخه مړ کړئ (پداسې حالت کې مه وېده کېږئ چې څه اور مو په کور کې لګېدلی وي) .

۳. حضرت عبد الله بن عمر رضی الله عنه فرمایل : إِذَا أَمْسَيْتَ فَلا تَنْتَظِرِ الصَّبَاحَ، وَإِذَا أَصْبَحْتَ فَلا تَنْتَظِرِ الْمَسَاءَ، وَخُذْ مِنْ صِحَّتِكَ لِمَرَضِكَ، وَمِنْ حَيَاتِكَ لِمَوْتِكَ. صحیح البخاري

ترجمه کله چې بیګا شو نو د صبا انتظار مه کوه (همدا د عمل وخت دی عمل پکې وکوه) او کله چې سحر شو نو د بیګا انتظار مه کوه د صحت په وخت کې د دبیماري د حالت لپاره څه بودیجه جوړه کړه او کله چې ژوندی وي د مرګ د وخت لپاره د څه بودیجه جوړه کړه .

۴. أَعْذَرَ اللَّهُ إِلَى امْرِئٍ أَخَّرَ أَجَلَهُ حَتَّى بَلَّغَهُ سِتِّينَ سَنَةً . صحیح البخاري

ترجمه : الله تعالی هېڅ عذر پرې نه ښود د هغه چا لپاره چې هغه یې تر شپېته کلنی پورې ورساوه .

۵. لا يَزَالُ قَلْبُ الْكَبِيرِ شَابًّا فِي اثْنَتَيْنِ: فِي حُبِّ الدُّنْيَا، وَطُولِ الأَمَلِ . صحیح البخاري

ترجمه : همېشه د مشر سړي زړه په دوو شیانو کې ځوان وي ددنیا په مینه کې او په اوږده امید کې .

۶. لَوْ يَعْلَمُ الْكَافِرُ بِكُلِّ الَّذِي عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الرَّحْمَةِ لَمْ يَيْئَسْ مِنَ الْجَنَّةِ وَلَوْ يَعْلَمُ الْمُؤْمِنُ بِكُلِّ الَّذِي عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْعَذَابِ لَمْ يَأْمَنْ مِنَ النَّار. صحیح البخاري

ترجمه : که چېرته کافر په ټول هغه رحمت خبر وای چې د الله تعالی سره دی نو هغه به هم له جنت څخه نا امید شوی نه وو او که چېرته په ټول هغه عذاب باندې خبر وای چې د الله تعالی سره دی نو هغه به د اور نه په امن کې شوی نه وو .

۷. لا يَدْخُلُ أَحَدٌ الْجَنَّةَ إِلاَّ أُرِيَ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ لَوْ أَسَاءَ، لِيَزْدَادَ شُكْرًا، وَلا يَدْخُلُ النَّارَ أَحَدٌ إِلاَّ أُرِيَ مَقْعَدَهُ مِنَ الْجَنَّةِ لَوْ أَحْسَنَ، لِيَكُونَ عَلَيْهِ حَسْرَةً . صحیح البخاري

ترجمه :  هېڅوک جنت ته نه ننوزي مګر وروسته له هغې چې په دوزخ کې دده ځای ور ښکاره کړل شي که ده بد عملونه کړي وای (ورته به ویل کیږي که چېرته تا بد عملونه کړي وای نو دا به د ځای وو)  ترڅو ډېر شکر وباسي ، او هېڅو دوزخ ته نه ننوزي مګر وروسته له هغې چې په جنت کې دده ځای ورښکاره کړل شي (ورته به ویل کیږي که ته چېرته نېک عمله وای نو دا به د ځای وو) ترڅو زیات افسوس وکوي .

۸. مَنْ نَذَرَ أَنْ يُطِيعَ اللَّهَ فَلْيُطِعْهُ، وَمَنْ نَذَرَ أَنْ يَعْصِيَهُ فَلا يَعْصِهِ. صحیح البخاري

ترجمه : چا چې په ځان څه نذر ومنلو چې د الله تعالی اطاعت به کوي (کوم نېک عمل یې په ځان نذر کړو) نو هغه اطاعت د وکوي او چا چې په ځان باندې کومه ګناه نذر کړه نو بیا د هغه ګناه نه کوي (علماء کرام فرمایي خپل قسم د مات کړي او په کفاره کې د دری ورځې روژه ونیسي) د مثال په ډول که چا په ځان نذر کړو چې لس ورځې روژه به نیسي نو و د نیسي او که چا په ځان نذر کړه چې د خپل مور پلار سره به لس ورځې خبرې نه کوي نو دا قسم د مات کړي .

۹. مَا مِنْ وَالٍ يَلِي رَعِيَّةً مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَيَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهُمْ إِلاَّ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ. صحیح البخاري

ترجمه : هېڅ داسې حکمران نشته چې د مسلمانانو څه مسئولیت ورته سپارل شوی وی بیا هغه پداسې حالت کې مړ شي چې له مسلمانانو سره یې خیانت کړی وي مګر دا چې للل به په ده باندې جنت حرام کړي .

۱۰. لاَ يَقْضِيَنَّ حَكَمٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَهُوَ غَضْبَانُ. صحیح البخاري

ترجمه : پتاسې کې د څوک فیصله نه کوي د دوو کسانو په مینځ کې پداسې حالت کې چې هغه غصه وي .