(کابل ټکی کام ۱۳۹۷ لیندۍ ۲۲)
راپور تاژ: فرید افغان
د لاجوردو لار چې د افغانستان لپاره حیاتي ارزښت لري، نن یې د هرات په ولایت کې د جمهور رئیس غني له خوا پرانیسته وشوه.
د دې لارې لومړۍ تخنیکی ناسته د افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، ګرجستان او ترکیې هېوادونو د استازو ترمنځ د ۱۳۹۳ کال د لړم د میاشتې په ۲۴ مه نېټه د سوداګرۍ او صنایعو په وزارت کې تر سره شوې وه،چې په تعقیب یې د ۲۰۱۴ په ډیسمبر میاشت کې د ګرجستان په پلازمینه تفلیس کې بله ناسته هم وشوه.
دغه ترانزیټي مسیر د هرات ولایت د تورغنډی او د فاریاب له اقنیې له بندر څخه پیل او د ترکمنستان د ترکمن باشي بندر پر لور غځېدلی دی،چې د خزر له بحیرې څخه تر تېرېدو وروسته د آذربایجان پلازمینی باکو ته رسیږي.
تر دې وروسته دغه لار د ګرجستان پلازمینی تفلیس او د تورې بحیرې تر پوتي او باتومي بندرونو پورې رسېږی چې بیا د قارص له بندر څخه د ترکیې د استانبول بندرونو ته او په پای کې له اروپا سره ځان نښلوي.
دغه لار د ترانسپورټي ستونزو د له منځه وړلو او سمندرونو ته د لار پیدا کولو سربیره د افغانستان، ترکمنستان، آذربایجان، ګرجستان او ترکیې ترمنځ د ګډو ګمرکی فعالیتونو او د سوداګرۍ د ودې په موخه حیاتي ارزښت لري.
د لاجوردو د اوسپنې د پټلۍ او سړک مسیرد مرکزي آسیا هیوادونو او د منځنی آسیا، قفقاز، بالکان او مرکزی اروپا ترمنځ تر ټولو مناسبه ارزانه او ډاډمنه لار بلل کیږي.
تاریخ پوهان لیکي، د لاجوردو لارې مخینه سلګونه کلونو ته رسیږي چې پخوا به له یادې لارې د افغانستان لاجورد او ځینی نورې قیمتی ډبرې له دې لارې د قفقاز، روسیې، بالکان، اروپا او د افریقا شمالي هېوادونوته لېږدول کېدلې.
نن د یادې لارې پرانیسته په هرات ولایت کې وشوه د افغانستان ولسمشر اشرف غني دا پروژه حیاتي وبلله او زیاته یې کړه چې د دې لارې له پرانستې سره افغانستان د سیمې د څلورلاري په توګه جنوبي آسیا له مرکزي آسیا او اروپا سره ونښلوله.
د ترکیې سفیر اوگوزان ارطغرل بیا وویل، دا پروژه د امنیت په خوندیتابه کې مهم رول لري او کولی شي چې د افغانستان نړیوال متحدین زیات کړي.
یادو مراسمو ته د ګرجستان، ترکمنستان او آذربایجان استازي هم ورغلي و او په خپلو خبرو کې یې د دغې لارې په ارزښت ټینګار وکړ.
نن له دې مسیر څخه لومړنۍ محموله ترکیې ته ولیږدول شوه چې په کې ۸۳ ټنه د پنبې تار، ۲۳ ټنه کشمش، ۲۶ ټنه د هندواڼو زړي او ۲.۵ ټنه کنجد شامل وو.
شنونکي دا لار د افغانستان د اقتصاد لپاره اړینه بولي خو وایي چې ولسمشر غني او ډله یې غواړي له دې پروژې څخه د راتلونکو انتخاباتو لپاره تبلیغاتي استفاده وکړي.
