سرليکنه
افغانانو د ملي ارادې د واکمن کېدا لپاره اوږده مبارزه کړې او د ککریو په پوړیو یې دې ځای ته ځانونه رسولي چې د هیڅ یوه یرغلګر یرغل ته سر نه ټیټوي، ملي ارادې ته یې تمرکز ورکړی او د ملي ګټو د ساتلو موقع یې برابره کړې ده.
په تاریخي لحاظ لویه جرګه د لاسپوڅو او ګوډاګیو حکومتونو پر ځای د خپلواکه حکومتونو غوښتنه پر ځای کوي او خپلواکۍ ته د رسیدو یوه لویه وسیله ګڼل شوې ده.
په شپاړسمه او ولسمه مېلادي پېړۍ کې نړیوال دود دا و، چې حکومتونه پر دوو:
سلطنتي
او
جمهوري
ډلو وویشي خو د شلمې پېړۍ نیمایې کې یوه بله طرحه را منځ ته شوه، چې حکومتونه یې په اولسواکۍ زورواکۍ او تلواکۍ ووېشل دا ټولې بشري ناکامې نظریې په اسلامي هیوادونو کې د سوچه اسلامي حکومتونو د مخنیوي په موخه د اسلام د دښمنانو لخوا راوردې شوې او سرایت یې وکړ.
هغه مهال پارلمان د ملي ارادې او ملي تصمیم د واکمن کولو یوه بله لاره وه، د نړۍ لومړی پارلمان په ۹۲۵ مېلادي کال کې د ایسلند په واړه هېواد کې، چې د اروپا په شمال کې پروت دی، جوړ شو او تر دې وروسته ډېر لرغونی پارلمان د انګلستان پارلمان دی، چې په ۱۲۶۵ مېلادي کال کې جوړ شو، د نړۍ په هېوادونو کې دوه ډوله پارلماني حکومتونه موجود دي.
نن سبا ځینې هېوادونه یوه جرګه یا پارلمان لري، خو په ډېرو هېوادونو کې دوې جرګې یا انتخابي ټولنې موجودې دي، چې یوه ته یې د استازیو یا اولسي جرګه او بلې ډلې ته یې سنا یا د مشرانو جرګه وایې.
په دې لنډو یادونو کې وینو، چې په نړۍ کې د ملي ارادې د ترلاسه کولو له پاره ډېرې ستونزې وګالل شوې څو دې مرحلې ته رارسېدلي او ملتونو خپل حق ترلاسه کړی، چې په خپل برخلیک کې جوړوونکې برخه واخلي.
زموږ ګران هېواد افغانستان د تاریخ په اوږدو کې د جرګې په نامه یوه موسسه درلودلې، چې د ملي ارادې ښودلو دنده یې ترسره کړې او زموږ له پاره یې د ملي سیاست تاریخ جوړ کړی دی.
دلته اوس د پخوانیو لویو جرګو پایه او رواني اغېزه څېړو او د افغاني ټولنې په سیاسي بهیر کې یې پر رول او ونډو خبرې کوو.
په پخوانیو وختونو کې لویې جرګې افغانستان په بحراني حالاتو کې د نجات ساحل ته را ایستلی او په افغانستان کې یې د خلکو د ملي سلا د پلې کولو لاره برابره کړې ده او اوس هم ضرورت دی، چې یو ځل بیا دا موسسه په خپل ټاکلي ملي اصالت او رسالت را ژوندۍ او عملي شي خو متاسفانه چې لویې جرګې خپل اصالت او رسالت په مکمل ډول له لاسه ورکړی او د امریکا او د هغوی د ګوډاګي رژیم له لوري د یوې حربې په توګه استعمالیږي نو ځکه ویلای شو چې دا لویه جرګه نه بلکې د اسلام، افغانستان او افغانانو پر ضد یوه لویه حربه ده.
ځکه چې امریکا په خونړۍ جګړه کې له ماتې سره مخ شوې اوس غواړي له دې لارې دغه با شهامته ملت مات کړي او د خپلو لاسپوڅو په لاس پرې حکومتولۍ کولو ته ادامه ورکړي.
