کابل ټکی کام (پنجشنبه، ۴ تله ، ۱۳۹۸ل)
دوو لوړ پوړو پخوانیو امریکایي چارواکو هریو سيفن هډلي د جورج بوش د ملي امنیت سلا کار او اغلې فلورنوی د بارک اوباما په وخت کې د امریکا د دفاع وزارت مرستیالې دمذاکراتو دبیاپیل غوښتنه کړې.
هغوی په ګډه واشنګټن پوسټ کې د سپټمبر پر ۲۵ لیکلي، د افغانستان د لانجې لپاره یو دیپلوماتیک حل پیدا کول تر ټولو بهتره لاره ده. دوی زیاتوي، د طالبانو سره د خلیلزاد مذاکرات د سولې لپاره یو ښه آغاز دی.
نوموړو لیکلي، امریکا په افغانستان کي درې آپشنه لري.اول آپشن، افغانستان یو دم خوشي کول دي، دا به حتما داخلي جنګ ته لاره خلاصه کړي. مهاجرین به زیات سي. او امریکا به د زیاتو جګړییزو تهدیدونو سره مخامخه کړي او له موافقې پرته راوتل به د طالبانو کامیابي یقیني کړي.
دوهم آپشن، همدا اوسنی حالت ساتل دي، د سترو ښارونو او لارو لپاره محدود امریکايي عسکر پرېښودل دي، خو دا به حالات هیڅ ښه نه کړي، د امریکایانو د پیسو او وینو د تویولو مخه به و نه نیسي.
درېیم آپشن، د طالبانو سره بېرته مذاکرات شروع کول دي، دا تر ټولو بهتره لاره ده، دا به هم امریکا محفوظه کړي، او هم به په افغانستان کي د دوامدارې سولې لپاره لاره پرانزي، دوی وایي، که چیري دا درېیمه لاره غوره سي، طالبان باید دېته هڅول سي چي د افغان حکومت په شمول د نورو افغانانو سره د ملک د مستقبل په باب خبري وکړي، امریکا باید طالبانو ته دا په ډاګه کړي چي د بین الافغاني تفاهم په نتیجه کي به امریکايي عسکر له افغانستانه ووځي.
خلیلزاد پدې توانېدلی دی چي د افغانستان د سولي په تړاو سیمه ایزه اجماع رامینځته کړي. چین، روسیه، پاکستان، هند، او اورپايي اتحاد د سیاسي موافقې ملاتړ کوړ.
لیکوالان وايي تر ټولو مهمه خبره دا ده چي د طالبانو سره معامله پر څرګندو شرایطو باندي ولاړه وي. په بل عبارت، امریکا به د خپلو قواوو د ایستلو لپاره یو تقسیم اوقات مني، خو په مقابل کې به ټول طرفونه دا مني چي د امریکايي عسکرو وتل به د یوې عام شمولې بین الافغاني سولي په نتیجه کي تر سره کېږي، متحده ایالات باید حوصله ولري، او پر خپل ځان باندي ضرب الاجل تحمیل نه کړي.
دوی وړاندې لیکي، طالبانو سره د مذاکراتو بیا شروع کول باید سمدستي زموږ د افغان ملګرو شمولیت په کښې تضمین کړي. د طالبانو سره د امریکا خبري سمه لاره ده، خو وروسته باید د افغان حکومت او نور افغانان په کښي شامل سي.
بالاخره، یو سرتاسري اوربند باید حتمي وي، که څه هم دا به مشکله وي چي د مذاکراتو د بیا شروع کولو لپاره یو عمومي اور بند د مخکني شرط په توګه کښېښودل سي، خو موږ باید هرومرو پر یو جامع اور بند باندي ټینګار وکړو.
دوی دمطلب په وروستۍ برخه کې لیکي، امریکا یوازې د سولې د مذاکراتو له لارې کولای سي چي په افغانستان کې خپلې ملي ګټي او امنیت تامین کړي. دا به زموږ د قربانیو ښه جبران وي، او هم به د افغانانو څلوېښت کلن ناروین ختم کړي. دغه راز، دا به د امریکا یو ښه میراث هم وي. خو ښه خبره دا ده چي دا کار ممکن شي.
