مولوي جلال الدین حقاني او احمدشاه مسعود
نظرمحمد مطمئن
لیکوال او شناند
سیاست دوست او دښمن نه لري، که د جهاد وروستیو کلونو د سرتاسري شورا د غونډو اړوند مواد راټول کړل شي، په ډیرو مواردو کې احمدشاه مسعود او مولوي جلال الدین حقاني څنګ په څنګ ناست او پریکړي کوي، ویل کیږي چې د سرتاسري شورا د کاميابۍ راز په دي کي وو چې مولوي جلال الدین حقاني د احمدشاه مسعود په غوښتنه پکې ګډون وکړ، چې وروسته بیا د شورای نظار انحصار او مولوي جلال الدین حقاني پریکون وکړ.
عیني شاهدان وایې چې یوځل د بدخشان ولایت په توپ خانه سېمه کې چې د چترال د لارې به د شاه سلیم کوتل باندي مجاهدین همدې سيمې ته اوښتل، د مجاهدینو دلویو قومندانانو غونډه وه، کله چې مولوي جلال الدین حقاني د مجلس ځای ته ورسیدی، احمدشاه مسعود لوڅې پښې منډه ورواخیستله، دحقاني صاحب د احترام لپاره په خاورو کې هم څو قدمه مخکې ورغی او د حقاني صاحب تود هرکلی یې وکړ. (د مجاهدینو دا ډول غونډي به تر ډیره په وچه ځمکه تر شنه اسمان لاندي کیدلي).
په ۱۳۵۴ ل. کال کې چې د پنجشیر د قیام پلان د ډیورنډ هغې غاړي ته جوړیدی، هغه وخت احمدشاه مسعود او جلال الدین حقاني دواړه د نظام په مخالفت کې د ډیورنډ هغې غاړې ته تللي وو، د احمدشاه مسعود او په ټوله کې د پنجشیر د قیام مشري خواجه محفوظ منصور په غاړه درلودله، چې بیا ونیول شو او د داوود خان له خوا ووژل شو.
۱۹۹۱ اګست میاشت کې چې کله احمدشاه مسعود ته پاکستان د ورتګ بلنه ورکړه، مسعود د چترال ها خوا ګرم چشمې سیمې ته ورغی، هلته یې د پاکستان د پوځ لوی درستیز اسلم بیګ او د امریکا سفیر اوکلي تود هرکلی وکړ، په چورلکه کې اسلام اباد ته ولاړل، ویل کیږي پدغه وار احمدشاه مسعود ته پاکستان ډیره زیاته مرسته ورکړه، که سعدالدین شپون ددغه سفر جریان له دوستانو سره شریک کړي، ښه به وي، ځکه ویل کیږي چې هغه د امریکا ږغ راډیو د خبريال په توګه په چورلکه کې ورسره تللی وو.
له اسلام اباد څخه وروسته احمدشاه مسعود د پېښور ښار ته څیرمه د څمکنۍ په سېمه کې د جمعیت اسلامي په دارالایتام کې څو ورځې اوسیدی او ملاقاتون یې کول، دارالایتام چې د استاد رباني شخصي ملکیت وو، په ودانۍ کې دننه څو نورې ښکلې او موډرنې ودانۍ وي، د کابل ارګ ته یې ورته والی درلود، احمدضیاء مسعود او یونس قانوني به د مولوي جلال الدین حقاني او احمدشاه مسعود په یاد ځای کې د ملاقات ورځ له یاده نه وي وتلي، چې په زرګونو کسان، او په سلګونو واړه د جمعیت قومندانانو د مسعود د لیدو انتظار کاوو، ولي له حقاني صاحب سره د احمدشاه مسعود لیدنې بېل اهمیت درلود.
کله چې د بوبریګدال سره د طالب مشرانو تبادله وشوه، د خوست اوسیدونکی د مولوي جلال الدین حقاني باوري مجاهد حاجي محمد نبي عمري ورور حافظ عبدالرشید او انس حقانی د مولوي جلال الدین حقاني زوی چې د مدرسې زده کوونکی وو، د عمري پوښتنې ته قطر ته ورغلل.
انس حقاني او حافظ عبدالرشید له قطر څخه د بیرته راګرځیدو پرمهال د ۲۰۱۴ ز. کال د اکټوبر میاشت کې په بحرین کې د امریکایانو له خوا ونیول شول، کابل ته راوستل شول، افغان حکومت ته وسپارل شول، او په ۲۸ اګست ۲۰۱۶ داسي خبرونه خپاره شول چې پر انس حقاني ابتدایه محکمې د اعدام حکم کړی دی.
انس حقاني د نیولو پرمهال ویل کیږي ۱۸ کلن زده کوونکی وو، دا ډول حافظ عبدالرشید هم د یو عام وګړي ژوند درلود، ویل کیږي چې ښکاره ثبوت نشته چې دا کسان نظامي کسان دي، د بحرین په هوایې ډګر کې تش لاس نیول شوې، اوس د خپل ورور سراج الدین حقاني په غچ کې پر انس حقاني د اعدام حکم شوی.
سراج الدین حقاني د مولوي جلال الدین حقاني زوی دی، چې د دولت ضد جګړو باندي بوخت دی، ویل کیږي چې ډیری دولت ضد پيچلي عملیات دده کسان کوي.
د روان کال د مئ میاشت کې ۶ تنه طالب بندیان اعدام شول، ویل کیږي چې د شمال ټلوالي (د احمدشاه مسعود لارویانو) لخوا فشار وو چې دوه نور کسان انس حقاني او حافظ عبدالرشید هم باید اعدام شي.
جالبه داده چې د ګوانتانامو زندان څخه چې حاجي محمد نبي عمري چې تر لسو ډیرکلونه یې پکې تیرکړل، راخوشی شو، هلته پري د اعدام حکم ونه شو، انس حقاني چې دده پوښتنې ته ورغلي وو، په خلیجې هیواد کې ونیول شول او پر هغه د اعدام غوښتنه کیږي، دابتدایه محکمې د اعدام حکم ویل کیږي د شمال ټلوالې (د احمدشاه مسعود د ملګرو) د فشار نتیجه به وي.
په لیري پرتو سيمو کې د یوې کورنۍ داسي غړي هم شته چې یو ورور یې له طالبانو سره او بل ورور یې په اردو او یا پولیسو کې وي، دا ډول د کورنۍ یو غړی له حکومت سره کار کوي، خو د کورنۍ نور غړې یې په اطرافو کې هستوګن وي، که د یو او بل په ګناه خلک نیول کیږي، نو بیا د اربکیانو قانون سم دي، صحرايې محاکمو ته دي حکومت جواز ورکړي، قانون او محاکمو کې د اصلاحاتو اړوند پروسه دي ودروي.
