تبصره
تیره میاشت چې په پاکستان کې د افغان کډوالو مشران په اسلام آباد کې افغان سیفرحضرت عمر زاخیلوال سره د لیدنې او د خپلو ستونزو د حل په موخه ورغلی و، زاخیلوال ورته د خپلو خبرو په آخر کې وویل: غوره داده چې په عزت سره خپل هیواد ته ستانه شئ.
د کډوالو مشرانو په هیواد کې د خپل راتلونکې کمزوري اقتصاد په یادونې سره وویل، چې د نا امنه ولایتونو د امنیتي ستونزو سره سره په هغو ولایاتوکې چې نسبي امن دی، یو شمیر کډوال سر پنا هم نه لري، چې سفیر ورته د اشرف غني سره دلیدنی او مرستو وعده وکړه.
تیره ورځ له پاکستانه د افغان کډوالو مشرانو په ارګ کې د ولسمشر اشرف غني سره ولیدل د مشرانو او زاخیلوال د خبرو وروسته اشرف غني وویل: زه غواړم هیواد ته ټول راستانه شوي کډوال د شرعي جایداد (خپلوکورونو) خاوندان شي.
کابل ته د ولسمشر اشرف غني سره د افغان کډوالو مشران له اشرف غني څخه ډیر خوښ شول؛ خو یو عذر ېې بل وړاندی کړ، چې په پاکستان کې مو پانګې د پاکستاني سوداګرو شریکوالوسره بندې دې او هم مو موټرې او غیرمنقول جایدادونه د پاکستانیانو په نامه کړي دي، ددې ستونزې د حل په اړه اشرف غني د یوې کمیټې په جوړلو ځان د کډوالو د مشرانوڅخه خلاص کړ.
په پاکستان کې د شاوخوا درې ملیونو افغان کډوالو مشران له ارګه راستانه شول؛ خو دا ډاد ېې ترلاسه نه کړ، چې زمونږ راستانیدونکي ځوانان به په هیواد کې څه روزګار (جګړه که اروپایی هیوادونوته تیښته )کوي.
افغان کډوال په دې ښه پوهیږي، چې د کډوالو په نامه پنځه کلن پلان به هم ورته څه ګټه ور ونه رسوي؛ خو بیاهم خپل هیواد ته ېې د را تلو اراده کړې ده او زیات شمیر کډوالو د لوی اختر وروسته د یو، این، سي، ایچ ، آر څخه هیواد ته د راستنیداکارډونه ترلاسه کړي دي.
په پاکستان کې میشت کډوال، چې تر یونیم ملیون پورې ېې ناراجستریادیږي، هغوی ددې ستونزې سره مخ دي چې په هیواد کې د نورو راستنو شوو کډوالو په څېر د کډوالۍ قانوني اسناد نه لري، دولت به لومړی د قانوني او بیا غیرقانوني کډوالو په نامه په ۲۷ نسبي امن لرونکو ولایتونو ۶۱ښارګوټو کې دوی ته کورونه ورکوي؛ خو دا چې دا د کډوالۍ د اسنادو نه لرونکو ته به کورونه ورسیږي او کنه نصیب ېې دهوسۍ په ښکر کې دی.
له پاکستانه د راستنیدونکو افغان کډوالو په اړه یواځې د دولت د خوب او خیال پنځه کلن پلان نه دی، چې کډوالو ته ېې تمه ورکوي، بلکې د ملګرو ملتونو د خوړو نړیوال پروګرام ډبلیو ایف پي په افغانستان کې د خپلو فعالیتونو د دوام لپاره د نړیوالې تولنې د مرستو پر کموالي هم اندېښنه ښودلې.
افغانستان ته د کډوالو د ستنیدا په اړه د ملګرو ملتونو د خوراک نړیوال پروګرام ډبلیو ایف یو مشر کابل ته ۱۳کاله وروسته په ناڅاپي سفر راغی، په کابل کې ېې په یوه مطبوعاتي غونډه کې و ویل: په دومره زیات شمیر کې راستندونکو کډوالوسره باید بیړنۍ مرستې وشي ترڅو د سخت ژوند په دوران کې سختو ستونزو مخه ونیول شي.
دا مهال په افغانستان کې د خوارځواکۍ کچه ۴۰سلنه برابریږي، چې که کډوال هم راستانه شي د بې روزګاریو له امله به ستونزې نورې هم زیاتې شي.
خو سره ددې ټولو ستونزوچې له پاکستانه کډه تړلي افغانان ېې د مخه په هیواد کې ګوري بیاهم هیواد ته راستنږي دولت په پنځه کلن پلان کې د کورونو وعدې ورکوي خو …
