د الجزیرة نه په مننې.
عزیر اسدخیل
د الجزیرة خبریال خبر ورکوي، چی د موصل ښار نه جګړې بیرته د دغه ښار ختیځ خواته ګرځیدلي دي.
دا وروسته له هغی چی عراقي فوځ فیصله وکړه، چې د کوکجلي سیمی ته به بیرته ورګرځي، همالته به ځای پر ځای کیږي او خپل مرکزیت به یې ګرځوي، خپل مخکیني خطونه به ټینګوي.
دا په داسی حال کې ده چی عراقی حکومت پلان لري چی د موصل له جګړې وروسته (د شنونکو په اند چې دا جګړه به ډیر وخت ونیسي) د الأنبار سیمې بیرته ترلاسه کړي.
د الجزیرة خبریال أمیرفندي وایي، چې د اسلامي دولت تنظیم (داعش) وکولای شول چي د ترهګرۍ ضد هغو ځواکونو شاوخوا ونیسي چې هڅه یې کوله د الکرامة، القدس او السماح کلي ونیسي، دوی د هغو غارونو په مرسته چې مخکې له مخکې یې د ځمکې لاندې ویستلي دي د عراقي ځواکونو محاصره سخته کړې او عراقي ځواکونو ته یې ستر زیانونه اړولي دي چې بیرته د کوکجلي سیمې ته ګرځیدلي دي او د لوبو د توپ په شان یې د بیرته راګرځیدا شیبې شماري.
د بل پلوه رقیب الساعدي، چې د ترهګرۍ ضد ځواکونو یو ضابط دی په خپلو څرګندونو کې الأناضول خبري اژانس ته ویلي دي چی د عراقي ځواکونو او اسلامي دولت تنظیم تر مینځ د یادې سیمې په اطرافو کې وسله والې نښتې شوي دي.
دولتي راډیو او تلویزیون د ښار په ختیځ کې په خپلو خپرونو کې ویلي، چی دولتي ځواکونو پرمختګ کړی او دغه سیمه یې نیولې ده.
ساعدي، دې ته اشاره وکړه چې د ترهګرۍ ضد ځواکونو خپل پرمختګ ته په ډیرې ویرې او ډار سره د موصل ښار ختیځو کلیو ته دوام ورکړی، له دې امله چې اسلامي دولت تنظیم (داعش) ښاریان له ځان سره یرغمل کړي او د بشري سپر په توګه ورنه استفاده کوي، په سنوکرو ډزې کوي او ځای پر ځای یی بمونه خښ کړی، چاودیدونکي بیلرونه یې ځای پر ځای کړي او موټرې یې له بمونو ډکې او د چاودنو لپاره اماده درولي دي.
د موصل ښار شمال ته عراقي فوځ ځواکونو وکولای شول، چې د الشلالات له سیمي نه تېر شي او د محیط، السادة اوبعویزة سیمو ته چې موصل ښار ته څیرمه او د دی ښار ته د شمال له خوا نه له لومړنیو کلیو سره نښتي دي ځانونه ورسوي.
پدې وخت کې جنرال أحمد الجبوري، چې د نینوی د عملیاتو د عراقي فوځ په مشرتابه کې ضابط دی په خپلو څرګندونو کې أناضول ته ویلي، چې د اسلامي دولت (داعش) قومندان أبوحمزه المهاجر الأنصاري چې د داعش دریم مهم مشر ګڼل کیږي د موصل ښار په جنوب کې د حمام العلیل ناحیې د بیرته نیولو په عملیاتو کې وژلی دی.
دا خبر په داسی وخت کې ورکول کېږي، چې د عراق صدراعظم حیدرالعبادي ویلي، چې عراقي ځواکونه به د موصل له عملیاتو وروسته د الأنبار لویدیځې سیمې د بیا نیولو لپاره مخه کوي.
عبادي دا څرګندونې د موصل ختیځ ته د برطلة ښار نه د لیدنې پر مهال د خپلو نظامي قومندانانو سره په کتنو کې کړي دي.
له بل پلوه، د عراقي کردستان د رئیس ځوی مسرورالبارزاني چې په کردستان کی لومړی امنیتي مسؤل دی د موصل جګړه په اوږدې جګړې سره ونوموله، هم له نظامي پلوه هم له اقتصادي اوهم له ایډیالوجي پلوه.
مسرور البارزاني هيله څرګنده کړه، چې د جګړې په دې لومړۍ مرحله کې به اسلامي دولت (داعش) تر ټولو سخت مقاومت وکړی او ویې ویل، چې داعش په خپلو بریدونو کې خطرناک ګاز استعمال کړی دی او کیدای شې داسې څه استعمال کړي چی ټول کلي په مکمل ډول والوزوي او له مینځه یې یوسي.
مسرورالبارزاني دا ډیره لرې وګڼله، چې له سیمی نه د داعش تنظیم ویستل به دوی له بیخ نه وباسي او له مینځه به لاړ شي او یا به متشدده ایدیالوجي له مینځه ولاړه شي.
د ده په وینا نظامي او استراتیژي متخصص ښاغلي جنرال حاتم الفلاحي د موصل جګړې پر جریاناتو باندې په تبصرې کولو سره ټینګار وکړ، چی د موصل په بیرته نیولو کې په نظامي پلان کې ستره نیمګرتیا موجوده وه.
د هغه دلیل دا و چې دغه ښار ته د ټولو جنګي خواوو نه په یو وخت کی جګړه پیل نه شوه څو د ټولو اړخونو نه فشار وارد شوی وی.
هغه الجزیرة ته زیاته کړه چې د ځواکونو په موازنه کې نیمګړتیاوې موجودې وې چی د ځینو کلیو نه یې عراقي ځواکونه شاتګ ته اړ کړل، هغه دې ته اشاره وکړه چې له ختیځ لوری نه جګړې عراقي ځواکونه د محاصری حال ته یوړل.
له بلې خوانه د ذی صلة په موضوع کې ترکي فوځ د یکشنبي په ورځ د پایتخت انقرې نه د عراق ختیځ خوا پولې ته خپل اضافي نظامي ځواکونه واستول.
