د سعدي شیرازي پنځوس مرغلرې!

عبد الهادي همتمې 15, 2017

0 630

ژباړه او راټولونه: عطا محمد میاخېل

هر څوک چې بې فکره خبره وکړي، نو له ځواب څخه به یې خواشینی شي.
د ناوه اخلاقو خاوند، له داسې دښمن سره ښکېل دی، چې هرځای ته لاړ شي، ورڅخه خلاصون نه لري.
هر څوک، چې له بدانو سره کېني، نو نېکي به ونه ویني.
په دې باندې غوره کول، چې څه ووایم، له دې پښېمانۍ څخه ډېره غوره دی، چې ولې به مې داسې ویل.
لس دروېشان په یوه ټغر ځایېږي، خو دوه پاچاهان په یوه هېواد کې نه ځایېږي.
له کچې ډېره غوسه وحشت را منځته کوي او بې وخته مهرباني جذبه له منځه وړي.
د دوست کور جارو کړه، خو د دښمن دروازه مه ټکوه.
دومره مه نرمېږه، چې نور درباندې زړور شي او دومره مه سختېږه، چې نور درنه ماړه شي.
د دوستانو د زړونو ځورول، د دښمنانو د هیلو پوره کېدل دي.
د ورین تندي دېو غوره وي له تریو مخې حورې نه.
شیطان له نېکو او سپېڅلو خلکو سره نه مخامخ کېږي او پاچا له بېوزله او مفلسو خلکو سره.
کوم کار چې په زرو ترسره کېږي، د مرګ له خطر سره ځان مخامخ کول نه دي پکار.
د هوساینې په ارزښت هغه څوک پوهېږي، چې په ستونزه کې را ګیر شي.
علم د دین پالنې له پاره دی، نه د دنیا خوړنې له پاره.
هرڅوک، چې له ځانه پوه سره بحث کوي، ترڅو وپوهېږي چې پوه دی، نو پوه شئ، چې ناپوه دی.
تر مضرو انسانانو بې بدو بار وړونکی څاروی غوره دی.
که د یوه کار په ترسره کولو کې زړه نازړه یاستئ، نو هغه غوره کړئ، چې بې زیانه وي.
شته د عمر د هوساینې له پاره دي، نه عمر د شتو د راټولولو له پاره.
له غلیم سره داسې چلند وکړئ، چې د سبا ورځې پښېماني در په غاړه نه وي.
د پاچاهانو په دوستۍ باور مه کوه او د ماشومانو په خوږ غږ مه مغروره کېږه، ځکه چې هغه به په خیال او دا به په خوب بدل شي.
هغه ورور، چې یوازې د ځان په غم کې وي، نه ورور دی او نه هم خپلوان.
که د بېوزلو په سر مو د ترحم لاس راکښه، نو د زورور له تېري څخه به وژغورل شئ.
له دوستانو سره په ځنځیرونو کې ښه یم نه له پردیو سره.
هر څوک، چې په خپله تله کې زر لري، نو په خپلو مټو کې زور هم لري.
د مار بچیان هم ماران وي، نو ځکه د هغو ساتنه ناپوهي ده.
دوست هغه دی، چې رښتیا درته ووایي، نه دا چې درواغ دې رښتیا کړي.
هر چا چې په خپل ژوند کې چاته ډوډۍ نه وي ورکړي، نو چې مړ شي، نوم یې هم څوک نه اخلي.
ښه ملګری هغه دی، چې تنګسه کې در په کار شي.
روزنه یو شان ده، خو استعدادونه جلا جلا.
د دوه کسانو ترمنځ د دښمنۍ اور ته لمن مه وهه، که هغوی سوله وکړي، نو په منځ کې به یې ته شرمېدلی وې.
له بل نه د څه غوښتلو پرځای، له لوږې مړه کېدل غوره دي.
که غواړې، چې په راز دې دښمن خبر نه شي، نو دوست ته یې مه وایه.
څوک چې ځان ته نصیحت ونه کړي، نو د نورو نصیحت ته اړ دی.
څوک چې د توان په وخت کې له چا سره ښېګڼه ونه کړي، نو د ناتوانۍ پرمهال به له سختو ستونزو سره مخ شي.
د دښمن هر کار چې بند شو، نو د دوستۍ لاره به ونیسي او بیا په دوستۍ کې به هغه کارونه ترسره کړي، چې دښمن یې هم نه شي ترسره کولای.
کینه کښ سړی، په خپلو دوستانو هم ژوند تنګوي.
له نفس پالونکي سره هنرمندي نه ښایي او له بې هنره سره مشري.
د هر چا له نظره عقل یې بشپړ او زوی یې تر ټولو ښایسته او ښکلی دی.
د چا چې حساب پاک دی، نو له احتسابه یې څه باک دی.
دښمن په دښمن ووژنه، چې د دواړو له شره خلاص شې.
مینه له واده نه خوږه وي، ځکه زمانه له تاریخ نه خوږه ده.
د دوه دښمنانو ترمنځ داسې خبرې وکړه، چې کله دوستان شي، نو ته یې په منځ کې ونه شرمېږې.
عقل په نفس پالنه کې ګیر دی.
دوه کسان د هېواد او دین دښمنان دي بې حلمه پاچا او بې علمه پرهیزګار.
توان او ځواک لرل په هنر وي، نه په مال، لوی والی په عقل سر دی نه په کال.
له یوه حکیم څخه پوښتنه وشوه، چې سخاوت غوره دی او که زړورتیا؟ ویې ویل: هغه څوک چې سخاوت لري، نو زړورتیا ته هېڅ اړتیا نه لري.
بې عمله عالم بې شاتو موچۍ ده.
بې ځواکه رایه مکر او جادو دی، بې رایې ځواک ناپوهي او لېونتوب دی.
غله به لاس لنډ نه کړي، ترڅو لاس لنډ نه شي.