لیکونکی مولوی زاهدالله حقانی:
چې کله امام بخاری رحمه الله تعالی دشام او عراق نه وروسته نیشاپور ته تلو نو دنیشاپور مشهور محدث محمد بن یحی ذهلی متعلیقینو ته وویل، چې زه دامام بخاری رحمه الله تعالی د استقبال له پاره ځم دچا چې زړه غواړې استقبال د يې وکړي، ددې اعلان نه وروسته دنیشاپور ښار نه دوه دوه دری دری میله لری خلکو دامام بخاری رحمه الله استقبال وکړو، او کله چې امام بخاری په نیشاپور کې دحدیثو د درس سلسه شروع کړه، نو څو زره طالبانو یی په درس کې شرکت وکړو ·
خو څو ورځې وروسته چا دخلقِ قُران مسله پورته کړه! او په امام بخاری یی تور ولګولو او ډیر زر یی د درس حلقه ختمه شوه، یو امام مسلم ورسره پاتی شو،
اخر امام بخاری نا امیده شو خپل وطن بخارا ته راوان شـو، چې کله دامام بخاری خبر دبخارا خلکو ته ورسید ډیر په شان او شوکت سره یي خلکو استقبال وکړو،
چې بخارا ته راغی نو دحدیثو ددرس سلسله يي شروع کړه، دلته هم په زرګونو طالبانو یي په درس کې شرکت وکړو،
خو حسد کونکو دخبــره برداشت نه کړه، هغوی د چل جوړ کړو ،چې دبخارا امیر خالد بن احمد ذهلی دی خبرې ته تیار کړی چې هغه امام بخاری ته حکم وکړی
چې هغه دامیر ځامنو ته دبخاری شریف او تاریخ کبـیر درس شروع کړی، دبخارا امیر په ذهن کې خبره راغله قاصد یي ورولیږه بخاری صیب رحمه الله ته چې تاسو شاهی دربار ته تشریف راوړي
او ماته او زما ځامنو ته دبخاری شریف او د تاریخ کبیر درس شروع کړی،
خو امام صیب رحمه الله تعالی دهغه قاصد په ژبه دپیغام ورولیږه، چې زه علم دین دبادشاهانو په دروازو باندی نه ذلیله کوم څوک یي چې لولی هغه به ماته راځئ.
دبخارا امیــر دوهم بیا پیغام ورولیږلو چې که ته نه شی راتلی نو زامنو له پاره می څه وخت ورکړه، چې دوی سره په درس کې بل څوک شریک نه وی ،په دې سره امام بخاری رحمه الله تعالی جواب ورکړو، چې درسول الله صلی الله علیه وسلم احادیث دټول امت له پاره یو برابر دی د دی اوریدو نه زه څوک محرومولی نه شم ،که زما دجواب دنا خوښۍ وی نو زما د درس دبندلو حکم ورکړه چې زه دالله تعالی په دربار کې عذر پیش کړم
په دخبره امیر سخت خفه شو، او حاسدانو دامیر په اشاره بخاری رحمه الله تعالی دبد دین او بدعتی کیدو الزام یی پری اولګولو، بیا ورته حاکم دبخارا نه د وتلو حکم وکړو، نو امام بخاری رحمه الله تعالی سخت غمژن شو او دی مخالیفونو ته یي بد دعا وکړی، چې ای الله: څنګه چې دغه امیـــر زه ذلیله کړم دغسی د ته هم دخپل ذات او دخپل اولاد بی عزتی او ذلت ور ووینئ.
(نصر الباری:۱/۴۴مقدمه فتح الباری پاکستاني نسخه ص( ۴۹۴)
نو یوه میاشت له نوه تیره چې دمسلمانانو خلیفه هغه امیر په ښه غلطی سره معزوله کړو: اومخ یي ورتور کړو او خره يي سور کړو او دبخارا په ټول ښار کې يي وګرځولو .
او په جیل کې واچولو، ډیر په ذلت او رسوایي سره څو ورځي وروسته مړ شو
او د دامیر مدد ګاران په مختلفو مصبتونو کې مبتلا شول او هلاک شول.
نن ټول امت ویني، چې بخارا سمرقند دعالمانو مرکزونه وو.
دعالمانو د ناقدرئ په وجه الله تعالی علم او عالمان داسی اوچت کړل چې تر څو کالو پوری هلته څوک دکلمې ښودونکئ پاتی نه شول (الهم احفظنا من غضبک وسخط اولیاءک)
ای الله!موږ دخپل غضب او دخپلو دوستانو د نارضتیا نه وساته!
