راپور تاژ: فرید افغان
د پکتیا له ولایت څخه د ځدراڼو د قوم نوموتی سپه سالار او د دو سترو جهادونو قائد الحاج مولوي جلال الدین حقاني الدین حقاني په ۱۹۳۹ میلادي کال زیږېدلی .
نوموړی د روسانو او امریکایي ښکیلاکګرو پرضد د جهاد او مبارزې له سترو ملاتړو بلل کیده.
حقاني د روس پر وړاندې د حزب اسلامي د مولوي خالص په ښاخ کې زړور او نومیالی قوماندان و، چې د روسانو او د هغوی د داخلي ملاتړ پر وړاندې یې په خورا متانت سره جهادي مبارزه مخته وړله.
نوموړي د روسانو تر وتلو وروسته په کورنیو جګړو کې هیڅ راز ښکیلتیا نه درلوده او د ښکیلو جهادي مشرانو تر منځ یې د سولییزو هڅو ملاتړ کاوو.
حقاني د طالبانو له راتګ سره سم، له هغوی سره ودریده او د یاد حکومت د سرحدونو اوقبایلو چارو د وزیر په توګه یې دنده مخته وړله.
کله چې امریکا پر ګران هیواد ظالمانه یرغل وکړ او د طالبانو منسجم حکومت یې دړې وړې کړ، حقاني له هغو مشرانو څخه و، چې د امریکا پر وړاندې یې سر ټیټ نه کړ او پر جهاد او مبارزه یې ټینګار وکړ.
نوموړي د روس پر وړاندې جهاد کې خپل ورور حاجي اسماعیل او په دې انقلاب کې خپل څلور ځامن“ شهید بدرالدین، شهید محمد او شهید محمد عمر“ هم له لاسه ورکړل او د کورنۍ ډیری غړي یې تیت پرک شول.
د حقاني صاحب یو ځوی ( انس حقاني) بندي دی، د یوې خور په شمول د کورنۍ څلور ښځینه او تر پنځوس پورې غړي یې د امریکایانو په لاس شهیدان شوي دي.
حقاني په وروستیو کلونو کې د زیات عمر او ناروغیو له امله د سیاسي او جهادي ډګر څخه ګوښه وو ، خو د امریکا پر ضد د روان جهادي مقاومت او مبارزې د کلکو ملاتړ څخه بلل کیده.
د نوموړي مشر زوی سراج الدین حقاني اوسمهال د طالبانو د اسلامي امارت د مشر مرستیال او د رهبري شورا غړی دی.
داچې حقاني له جهادي ډګر ور آخوا نور هم څه کړي، دلته یې مو اجمالاً رانغاړلي
حقاني رحمه الله د جهاد پر مهال د منبع العلوم په نوم دیني دارالعلوم او ګواکې دایرة المعارف تأسیس کړی وو، چې هرکال ترې ۴۰۰_۵۰۰ طالبا العلمان فارغیدل، همدا ډول يې د خوست په ولایت کې د عربي اماراتو د مشرانو په مرستې جلبولو سره د شیخ زاهد پوهنتون لومړنۍ د بنسټ ډبره کيښوده، ګواکې د دین د ابادۍ ترڅنګ يې د دنیا د ښيرازۍ اوخپل ویجاړ هیواد ته د بیا رغونوي ملاهم تړلې وه.
حقاني صاحب دغه راز د خوست ښار د لوی جامع جومات د بنسټ ډبره هم په خپل لاس ایښې، هغه مسجد چې پر یوه وخت د ۱۰ زرو لمونځ کونکو د ځایولو وړتیا لري .
حقاني صاحب همد راز د دې ولایت په “مټه چینه“ کې یوه مدرسه جوړه کړه چې پر یوه وخت په کې ۵۰۰ طالبانو درس ویل.
حقاني صاحب هغه څوک و، چې؛ یواځې د ده په لاس ۳۵۰ مدرسې او جوماتونه رغول شوي، او نوموړي یې تر پایه مالي ملاتړ کړی دی.
حقاني صیب، د هجرت په دیار کې د انجمن االقرآن په نامه یوه لویه لیسه هم درلوده چې زرګونو زدکړیالانو په کې زدکړې کولې.
له دې سره سره یاد جهادي مشر د“ عبدالله ابن مبارک “ په نامه یو حربي پوهنتون هم جوړ کړی و، چې د جهاد پر مهال په کې نظامي قوماندانانو ته حربي او نظامي زدکړې ورکول کیدې او دغه راز په کې د روس پر وړاندې مبارز جهادي قوماندانان تربیه کیدل.
حقاني صاحب هغه څوک و، چې تل یې ټینګار کاوو چې مجاهدین باید نیک سیرته ، خوش اخلاقه ، منسجم او متحد و اوسي نوموړي به ویل “ اسلامي امارت خپلمنځي اتفاق، اتحاد او اطاعت مضبوط وساتئ د اسلامي نظام د پلي کولو لپاره د زړه له کومي مخلص ثابت قدم اوسئ، او د جهاد عظيمې فريضې ته د ژوند تر وروستۍ سلګۍ پورې ادامه ورکړئ“
د حقاني صاحب په تړاو اجرایه ریاست هم غبرګون ښوودلی او ډاکټر عبدالله ویلي“د جهاد پر مهال د جلال الدین حقاني ونډه خاصه وه؛ خو د امریکا تر راتګ وروسته یې بیا هم همغه دریځ ونیو ،د جلال الدین حقاني په وفات سره به د دې هغه د جنګیالیو په فعالیتونو کې هېڅ ډول بدلون رانشي.“
د حقاني صاحب په تړاو د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد په یوه اوږده لیکنه کې ویلي “هغه یتیم او ستړی طالب وو، بیا ستړی ملا او ستړی امام شو، بیا ستړی قومندان او ستړی سالار شو، خو بیا ستړی قومی مشر او ستړی دریم ګړی شو، بیا دیو شرعي امیر ستړی مطیع او فرمان بردار شو، بیا چې حالاتو غوښتل هماغسې دوباره ستړی مجاهد او ستړی لارښود شو، بالآخره ستړی مریض او ستړی وفات شو. انالله واناالیه راجعون“
د یادونې وړ ده چې د حقاني صاحب لویې کارنامې چې په خپل جهادي دور، وزارت او تر هغه وروسته یې درلودې، تر دې په ځلونو زیاتې دي او ما لیکوال یې محدودو هغو ته اشاره کړې.
