سوله ډېره مهمه ده. سوله د افغان ولس اړتیا ده او داسې اړتیا لکه څنګه چې اکسیجن ته اړتیا لري. بغیر له اکسیجنه ژوند سخت دی او موږ بغیر له سولې هره ورځ مړه کېږو. د زلمي خلیلزاد او د طالبانو د استازو ترمنځ د خبرو وروسته خلک ډېر هیلهمن دي او ځینې خو داسې فکر کوي، چې سهار راپورته شي؛ نو په ټول هېواد کې به اوربند اعلان شوی وي او سوله به راغلي وي.
ځینې خلک کله د لنډمهالې ادارې خبره راپورته کړي، کله ووايي چې امریکایانو او طالبانو ترمنځ توفق شوی، چې ځینې امریکايي عسکر به پاتې کېږي، کله خو وايي چې ټاکنې به کېږي او په ټاکنو کې به طالبان هم درېږي او بیا د ملت خوښه ده چې چاته رایه ورکوي؟ طالبانو دغه ډول اوازې رد کړي، خو له زلمي خلیلزاد سره یې د افغان سولې په اړه خبرې ومنلې.
خو یوه خبره باید په یاد ولرو. دلته د امریکايي یرغل پر وړاندې د اتلسم کال مبارزه روانه ده. هېواد مو په بشپړ ډول تر اشغال لاندې دی. چارواکي مو د امریکا او د ناټو لاسپوڅي دي. موږ په خپل هېواد کې هېڅ اختیار نه لرو، بلکې هرڅه امریکا په خپله ولکه کې ټینګ کړي. د امریکا د اجازې پرته د حکومت مشران کورونو ته تللی نه شي، نو داسې حالاتو کې باید د هیلهمندۍ ترڅنګ لږ حقایق هم درک کړو. په دغه مبارزه کې زرګونه ځوانانو سرونه نذرانه کړي او دغه مشعالونو ته رڼا هره ورځ نور ځوانان هم ورکوي.
زه په پوره یقین سره وایم، چې طالبان به هېڅکله په ارزښتونو معامله ونه کړي او نه به له خپل شعاره یوه قدم شاته شي. زموږ او امریکایانو ترمنځ سرې کرښې معلومې دي. طالبان هېڅکله له دې سرو کرښو نه اوړي او نه پرې معامله کوي. که چېرې داسې کېدل، نو اوس به وختي طالبان هم په حکومت ورګډ شوی وای او «د اسلامي نظام قایمول، خپلواکي او د بهرنیانو وتل» به یې له یاده ویستي وو؛ خو نه داسې نه کېږي.
امریکا غواړي چې په عزت افغانستان پرېږدي. دغه خبره اوس نه دروغ ده، نه له حقیقته لرې ده، بلکې اوسني امریکايي چارواکي هم اعتراف کوي چې د طالبانو ماتول ناشوني دي او طالبانو په روانه جګړه کې ماتې خوړلې نه ده. امریکا په افغانستان کې د ویتنام په برخلیک اخته شوې او څومره چې ژر کېدای شي دوی نور پښې سپکوي. امریکا د سیمې په حساسیتونو او سیاستونو ښه پوهېږي او له اشرف غني، عبدالله او څو نورو نه پرته نور هېڅوک امریکایان نه غواړي.
موږ باید سولې ته هیلهمن شو، خو دومره هم نه. سوله هغه وخت راځي چې امریکایان په بشپړ ډول ووځي او یا اقلاً د خپلو عسکرو د ویستلو نړیوال تظمین ورکړي. طالب بندیان ازاد شي، اسلامي نظام قایم شي او افغانستان بېرته افغانانو ته وسپارل شي. داسې نه چې هېڅ نه وي شوي او بیا هم سوله غواړو.
اوسني ګډ حکومت ته پکار دي، چې د افغان سولې په اړه باید هېڅ راز تبصره ونه کړي. ّځکه نه طالبان له دوی سره خبرې کوي او نه د جګړې برخه افغان حکومت دی، بلکې حکومت د امریکايي قوماندې لاندې خپل افغانان وژني، ګنې اوس به د سولې شورا سره خبره یوه طرفه شوې وه. اشرف غني او عبدالله عبدالله دې د سولې تر وخته له حکومت او واکمنۍ نور خوند هم واخلي او د سولې په راتګ د دوی کډې حتماً بارېږي. ځکه راوارد شوي ناچله شیان بېرته مسترد کېږي.
