لیکوال او شناند : امين وردګ
په راتلونکي باندې آګاهي یوازې د الله کار دی، مګر! انسانان هم کولای شي چې (تېرو تاريخونو او روان حالت ته په کتو سره) د عقل او پوهې په وسیله اټکل او تخمین وکړي.
نو راځئ چې موږ هم د قطر هېواد په پلازمېنه (دوحه) کې د آمریکايي استازو، چې د جګړې یو اړخ دی؛ او د افغان طالبانو د استازو تر منځ، چې دا هم په افغانستان کې د نږدې دوو لسیزو جګړې بل لوری بلل کيږي؛ د سولې په تړاو د پنځم پړاو خبرو په اړه اټکل وکړو.
که څه هم چې د دغو دواړو لوریو (امریکا او افغان طالبانو) تر منځ معضله د نورې نړۍ د اختلافاتو او جګړه ایزو عواملو په پرتله پېچلې ده ؛ خو بیا هم کېدای شي چې دواړه لوري (سیاسي وضعیت ته په کتو سره) له ځینو خپلو مادي ګټو تېر شي او یو بل ته نرمي ښکاره کړي، مګر هغه اساسي مسائل به نو څه ووایم چې معامله کړي کومو چې دوی (نږدې شل کاله) یو پر بل سره وټکوول؟
د امریکايي لوري اساسي اهداف:
۱- د آسیا په زړه کې (په مستقیم او مستقل ډول) نظامي حضور.
۲- د یوه خپلواک او کاملاً شرعي نظام د حاکمیت مخنیوی.
۳- د دریمې او غوڅې نړیوالې جګړې لپاره د یوه مناسب ډګر په نظر کې ساتل او تسلط (چې هغه هم باید یوه بې څښتنه بېدیا وي) او د دوی په آند افغانستان یې ښه وړ دی.
د طالب لوري اساسي اهداف او مجبوریت:
۱- د شرعي قانون نفاذ او کاملاً مستقل حاکمیت يې.
۲- د افغانستان په قلمرو کې د هر هغه نظامي قوت پر وړاندې وسلوال پاڅون چې مقدسات توهینوي، د افغانانو استقلال سلبوي او ارضي تمامیت تهدیدوي.
اوس چې موږ د تعقل له زاويې څخه ورته وګورو نو دا متضاد اهداف د دوی معضله لا راته پېچلې ښکاروي.
که فرض کړو چې د اسلامي امارت مبارزين له خپل هدف او یا مجبوریت څخه تېر شي او له هغه لښکر سره د قدرت تر لاسه کولو، یا فزیکي او روحي آرامتیا لپاره معامله وکړي چې اوس یې باطل بولي او د ښاغلي حکمتیار په لاره تګ وکړي؛ نو دا بلکل د حق او باطل تر منځ یو ډول تعامل دی چې په هېڅ صورت کې به ريښتینو افغان مبارزینو او مجاهدینو ته د منلو وړ نه وي، که بیا هم فرض کړو چې خدای مکړه داسې وشي نو جګړه به تر دې لا پسې پېچلې شي او په ضمن که به داعش ته هم د پرمختګ ښه مناسب فرصت لاسته ورشي ، چې زما په نظر د مافیاوي کړیو اساسي هدف هم همدغه دی.
او که فرض کړو چې آمریکایان به تر کوم ټارګېټ(هدف) واوړي نو دا بیا کېدای شي! مګر عواقب به يې د دوی د مادي ګټو یو څه خلاف وي او فکر نه کوم چې و به یې هم مني! ځکه چې نږدې دوه ترېلیونه(۲۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰) ډالر یې (یوازې په حضوري توګه) د همدغو اهدافو لپاره لګولي، هغه چې تر مخه به یې څومره مصارف کړي وي؟ هغه خو الله او دوی ته معلوم دي؛ لکه د شوروي اتحاد پر وړاندې د افغان مجاهدینو سره هدفي مرستې؛ چې سپین چکونه به هم پکې وو!
همدا راز په زرګونو (شاید هم لسګونه زره یاد کړو!) هغه ماهر او روزل شوي جنګیالي یې هم د یادونې وړ دي چې د همدغو اهدافو لپاره یې د افغانانو په لاسونو قرباني کړل.
خو سوله بیا هم ؛ تر افغانانو د امریکایانو په ګټه بولم! دوی که خپل اهداف ترشا هم کړي؛ زیان به یې د سود په تناسب کم وي؛ اما د طالب لوري تېرېدل بیا کاملاً برعکس دي او د دوی به په سخته ماتې او شکست دلالت وکړي.
مګر بیا هم له بهرنیانو سره توافق دومره ستونزمن نه دی لکه د دوی له افغان متحدینو او همفکرانو سره ځکه چې د دولت او طالبانو خبرې به له آمریکایانو سره تر خبرو په څو واره پېچلې او له کړاوونو څخه ډکې وي.
خو بیا هم! که د امریکا او طالبانو تر منځ له ممکنې موافقې وروسته د طالبانو او دولت تر منځ په خبرو کې ((اسلامي ارزښتونه)) په پام کې ونیول شي بیا به ان شاءالله هېڅ جدي ستونزه نه رامنځته کيږي چې الله مکړه نتیجه یې شومه او د لابدبختۍ لامل وګرځي، مګر که خبرې د اسلامي ارزښتونو په خلاف د مافیاوو او د پرديو د ګټو تر تأثیر لاندې شوې نو نه یوازې دا چې توافق به پکې و نشي، بلکې هر غمجن به لا هم پسې غمجن کړي.
د بېلګې په توګه: طالبان وایي چې (موږ ښځو ته ټول هغه حقوق ورکوو چې اسلام ورکړي) چې داسې وشي نو تر دې ښه! د تاریخ په هېڅ آسماني یا ځمکني قانون کې ښځو ته دومره حق نه دی ورکړل شوی لکه اسلام چې ورکړی دی.
خو فکر نه کوم چې ځينې خاله ګانې به قناعت پرې وکړي ځکه چې د دوی نفساني غوښتنې به پکې زیانمنې کيږي او هم به په هغه اندازه ډالر څوک ورنکړي لکه اوس چې ورکول کیږي.خو دغو ښځو ته زه د طالبانو د نظام وخت نه! بلکې تر هغه د مخه د کابل د ښکلي ښار ړنګې ماڼۍ، ويجاړ سرکونه او کوڅې ور په یادوم چې د هېچا به نه مال خوندي ؤ، نه سر او نه هم عزت او نوامیس؛ مګر اوس د همغو داړه مارانو د مړیو د مرګ ورځې (همدا ښځې) ورسره لمانځي او د اتلانو په نومونو سره یې یادوي او د ژوندیو یې تر څنګ او یا تر لاس لاندې د بشري حقونو نارې سورې هم وهي؛ نو ځکه خو د داسې کرغېړنو سیاستونو دا ډول حوادثو او کړنو ته سړی هک پک شي! بله د اساسي قانون مسئله ده! زما په آند طالبان د دغه قانون د هاغو مادو بدلون او آوښتون غواړي چې؛ اسلامي احکام هلته موجود دي ، خو په اساسي قانون کې تأویل، تعدیل او تفریط پکې راغلی وي لکه: د زنا حد چې رجم او یا اتیا شرعي دورې دي پکې، هغه هم په عام محضر کې! همدا راز د غله لاس پرېکول، د شرابخونو، قيمارخونو بندول ، د ښځو په غیر اسلامي ثقافت بندیزونه او داسې نور… خو تر ټولو مهمه یې دا ده چې؛ په اسلامي قانون کې باید امراء یا حاکمان ((اهل الحل و العقد)) وي؛ نو ځکه خو موضع په داسې او دغو ته ورته مسائلو کې دومره سړي ته پېچلې شي چې؛ د امکان تر سرحد هم واوړي ، مګر الله ته آسانه ده! شاید چې نور نو افغانان په یوه واحد نظام کې سره راټول کړي او یو بل ته یې سره غاړه غړۍ کړي؛ مګر د بنده په فکر بیا ناممکنه ده.
په هر صورت! اوس د دې وخت را رسېدلی چې موږ ټول افغانان باید د افغانستان په وګړو (خصوصاً تورسرو او ماشومانو باندې) رحم وکړو، ټول باید را پاڅېږو او (د اسلام تر اصولو لاندې) سوله وغواړو او ان شاءالله چې د هر لوري به پکې خیر هم وي او د روان حالت په دوام باندې ټول متضرره کيږي.
چې هر څوک له اسلامي احکامو او اصولو سره سمه سوله نه غواړي هغه ریښتینی افغان مسلمان نه دی، همدا راز چې هر څوک د سولې په نوم په مقدساتو او اسلامي ارزښتونو معامله کوي هغه به هم ريښتینی افغان مسلمان نه وي.
یا الله! افغانان ټول تر یوه توغ لاندې په خپله رسۍ سره راټول کړه او په زړونو کې یې يو د بل لپاره مینه ننباسه! او اې الله! هغه ورځ موږ ته راووینه چې طالبان ټولو هغو سیمو ته (د امن په فضا کې) ورشي کومو ته چې اوس پټ ورځي او هم دولتي عسکر سبا په هغو سیمو کې (په پوره امن سره) را ووینه چې نن یوازې د کفري ځواک د مټو په زور ورځي؛ خو دا هر څه په داسې فضا کې درنه غواړو چې: ستا راته خوښه وي.
