استعمار ګران تل له هغو لږکیو توکمونو او پرګنو څخه د خپل ځان په ګټه کار اخلي چې په سیمه کې د اکثریت پرګنو لخوا یا ځپل شوي وي او یا د ځپل کېدا نه په وېره کې وي، او بشري تاریخ د ښکیلاکګرانو پر دې کړنو ډک دی، لرې به نه ځو د معاصرو کړنو په اړه به یې خبرې وکړو.
شوروي اتحاد په افغانستان کې له هغو بې دینه لږکیو څخه په ګټه اخیستو د افغانستان پر مسلمان ملت برید وکړ، څو هغه بې دینه افغانان چې د شوروي په پوهنتونونو کې د شورویانو لخوا د اسلام د مبارک دین نه بې لارې او منحرف کړای شوي وو، د مسلمان ملت له منګولو وژغوري څو په ډاګه خپل کفر د کتابونو، بیانیو او نورو مناسباتو له لارې په خلکو کې خپاره کړي، د ملحد لېنن او استالین د کمونېزم مفکورې بې شمېره کتابونه یې له روسي ژبې نه پښتو او دري ته ژباړل او په خلکو کې یې خپرول، تر دې چې د خلکو او حکومت غوصه یې وپاروله نو ځکه یې د شورویانو په ټینګ مالي او لوجستیکي ملاتړ هم حکومت راوپرځاوه او هم یې د ملت په ټکولو پیل وکړ، خو ډېر ژر ولیدل شول چې ښکیلاکګر په خپله هم وتښتېدل او خپل دغه بې دینه کړي افغانان (خلقیان او پرچمیان ) یې هم په سپین میدان یوازې پرېښودل چې بالآخره د مجاهدینو په غښتلو او پیاوړو مټو کسکر کړای شول او د تل لپاره له کرغېړنې مفکورې سره یو ځای ښخ کړای شول.
همدغه راز سوریې ته نظر واچوئ چې کله د سوریې مسلمان خلک د بشار الاسد له مظالمو پوزې ته راغلل نو پر وړاندې یې مقابلې او مقاومت ته لاس واچاوه، خو ډېر ژر ایران ا و روسیې د بشار الاسد ملاتړ ته ودانګل، خو د بشار الاسد زیات شمېر نظامي او سیاسي کرکټرونه او کدرونه له سوریې څخه مهاجر شول او په ترکیه کې یې پناه واخیسته، او له هغه ځایه یې د بشار الاسد د فاسد رژیم پر وړاندې خپله مبارزه پیل کړه، همدا راز یو شمېر نورو ډلو ته هم میدان خالي شو، یو شمېر داسې ډلو هم مبارزه پیل کړه چې په افراطي توګه یې له اسلام نه برداشت اخیستو چې د داعش په نوم وبلل شول، همداراز پاکو مجاهدینو هم خپل سپېڅلی جهاد پیل کړ، خو ځینو ډلو بیا د امریکا لمن ونیوه او د هغوی په ملاتړ او قومانده او خوښه یې جګړه پر مخ بیوله چې هغه د کردانو د پېش مرګه ډله وه، دا هغه ډله ده چې تل په سیمه کې د سوریې، ترکیې، عراق او ایران نه په ویره کې دي او تل یې د آزاد حکومت شعار پورته کړی او د همدې لپاره یې هڅې او هاند وهلي، امریکا دغه ډله دومره غښتلې کړه چې آن پېغلو نجونو يې هم نظامي یونیفورم په تن کړ او د جګړې میدان ته ودانګل خو امریکا دا ډله یوازې د داعش او نورو اسلامي ډلو پر وړاندې استعمال کړه، تر دې چې د داعش ټغر ټول شو، روسانو د هوا له لارې پر داعش او ملکي خلکو او لرغونو ښارونو ستر ستر بمونه ورول چې امریکا هم ورسره په دې بمباریو کې همکاري کوله او پېش مرګه یې د ځمکني فوځ په څېر د داعش او نورو اسلامي ډلو په خلاف جنګول چې تر شا به یې امریکایان او روسان روان وو، خو مخامخ جګړې او د وژل کیدا ځای کې یې پېش مرګه سرتېري مخکې کول ، چې له کبله یې بې شمېره پېش مرګه فوځیان هم ووژل شول، خو دا دی نن یو دم امریکایان له دغې سیمې ووته او پېش مرګه یې په سپین میدان یوازې پرېښوده چې په داسې حال کې چې دغه ډله په خپل څنګ کې څلور دښمن هېوادونه لري چې له جملې نه یې یو هم ترکیه ده، ترکیې سملاسي د پېش مرګه پر ضد سخته جګړه پیل کړه، هم پرې بمبار کوي او هم یې سیمې ته ځمکني ځواکونه ورننوتل خو د پېش مرګه بادار یې یوازې له لرې تماشه کوي.
اوس په افغانستان کې د غني او عبدالله ډلو سرنوشت عین شکل لري، همدا پرون ټرمپ یو ځل بیا خپل اعلان تازه کړ او ویې ویل چې د افغانستان په جګړه کې مو ۱۹کاله پوره شول نور خپل ځواکونه له افغانستانه باسو، او چې کله هم د امریکا ځواکونه له افغانستانه ووتل د غني او عبدالله سرنوشت به د سوریې د پیش مرګه کردانو په څېر وي، ډېر زر به د طالبانو په لاس تس نس شي. نو غني او عبدالله باندې غږ کوو چې له تاریخه عبرت واخلئ. او که نه یې اخلئ نو پوپناه کېدا ته تیار اوسئ او هغه هم ډېر زر.
