لېکنه: عزيزالله سالک
(لومړۍ برخه )
اسلام دبشریت دنجات او خلاصون له پاره داسې یوه مکمله تګ لاره او هر اړخیزه نظام دی چې په پلي کولو سره یې نه یواځي انسان دتورتم او جاهلیت په کندوکې دلویدو څخه په څنګ کیږي ،بلکې دنیوي او اخروي ژوند کې یې سعادت او نیک بختي هم په برخه کیږي. دننني نړیوالو کشمکش او د تباهیو یواځنی علت همدا دی چې بشریت ددغه فطري نظام چې دخلاصون او دازادۍ یواځینۍ لاره ده په نورو طاغوتي او شیطاني لارو چې دهمدې بشریت دنیمګړي او محدود فکر محصول دی روان شوي. تیری او تجاوز ، دنورو حقه حقوق غصبول ، دکمزورو قومونو زبیښل او هر ډول استثمار او استعماردځواک او دقدرت دخاوندانو له پاره معمول ګرځیدلی دی . نړۍ ټوله دجهالت او ناپوهۍ په تورتم کې راګیره ده له خدای باغي او سرکش نړۍ وال قوتونه لګیا دي ، دوروسته پاتي اوکمزوزو ملتونو ځمکې په خپلو منځو کې په پوره خوښۍ سره ویشي. په ننني وخت کې ددې غم او مصیبت توره لمن په ځانګړې توګه په اسلامي نړۍ راخپره کړای شوی ده ، داسلامي هېوادونو په ګوټ ګوټ کې دنښتو ،تباهیو او دمسلمانانو دعامې وژنې خبرونه اوریدل کیږي . خوددې ټولو تباهیو اوهلاکتونو یواځنۍ لامل هم دادي چې بشریت په ټول اسلامي امت دخدای پاک قانون او دهغې راليږل شوې تګ لارې ته شا کړې او دذلت او خوارۍ لاره یې نیولې ده ، اسلام یې یا خویواځې خپل رسمي مذهب ګرځولی او یایې فقط په عباداتو کې خلاصه کړی او دهغه سیاسي اړخ یې بلکل له یاده ویستلی ! خوکله چې په دې ملتونو کې داسلام پتنګان راپورته شوي اوپه خپل ملت کې یې داسلامي سیاست دحاکمیت له پاره هلې ځلې شروع کړي نوبیا نه یواځي په نوم مسلمان واکمن ترې په لړزه کې لویدلي بلکې دغربي او شرقي ښیکلاک ګرانو په مانیویې هم زلزله راوړي دافغانستان مجاهداو قهرمان ولس دڅولسیزو پرلپسي قرباني او وینی تویولو په اساس دخپلې همدې عقیدي دحاکميت په خاطر دنړۍ دلوی قدرت وحشي لښکرو په مقابل کې په پوره میړانه جنګیږي . مونږ په دې مطمین یوچې انشاء الله هغه ورځ لري نه ده چې دا په خدای مین ولس به دخپلوشهیدانو ارمانونه ترسره کړي او په خپل خوږ وطن به داسلام دبرم او عظمت نه ډک بیرغ په رپیدو کړي. انشاء الله تعالی دوخت اصلي اړتيا اسلام دی : تر کومه ځايه چې دمادي ژوند جوړول د ي، نو په دې هکله لويدیځ تهذيب خپل ځان دکمال معراج ته رسولي دي خو لکه څنګه چې تاسي و ليدل دايواځي دمادي خوشاليو له واکه ندي پوره ،چې انسان له برياليتوب او نيکمرغي سره يو ځاى شي بلکې ددې لپاره يوبل داسې تمدن او تهذيب ته اړتيا شته، چې په هغه کې له مادي پر مختګ سره څنګ په څنګ دتوازن په نظر کې نيولو سره دروحاني پر مختګ او پياوړتيالپاره هم هلې ځلې رواني وي، او له دغو دواړو اړخونو څخه يوهم له خپلې پولې څخه تيرى ونکړي ترڅو په هغه بل باندي ناوړه اغيزه ونکړي ،ايا د دي ډول تمدن وجود ممکن دي؟ اوايا داسې يو قام موجود دي چې دغه وجيبه پرځاى کړاى شي ؟ دلويديځي نړۍ لپاره خو دا ممکنه نده چې هغه ددغي مطلوبي دندي په سرته رسولو کې بريالۍ شي ،ځکه چې هغه خو اوس دخپل مادي ځواک او خپلو فتنو جوړولو دکار په اوج کې ده ،خوکه سبا يې ځواک مات شي د کوم امن ډاډ عزت او شرف دپاڅون په خاطر چې کوم نړۍ وال قيادت ته اړتياوي دهغه اهليت اوصلاحيت به په ليويديځو تهذيب لرونکو کې مفقود وي پاتي شوه کمونستي نړۍ نوهغې ته خو ددې دندې پر ځاى کول نور هم زيات ګران دی ، ځکه چې هغه خوله پخوالاترځنګنو ماديت کې ډوبه ده او له همدې امله یې دروحاني ديني او اخلاقي شعائرو په خلاف دجنګ اعلان کړي دي، کمونستي تهذيب به لويديځ تهذيب ته په لاس ورکولو سر ه دبشري نړۍ بدمرغۍ اوسرګرداني نوره هم زياته کړي ،آن تردي چې يوه ورځ به د دغه تهذيب ماڼۍ له خپلو ختيځو معمارانو او اوسيدونکو و نړيږي، او له خاورو سره به خاور ي شي . اوترکومه ځايه چې دختيځ بت پالونکو اوشرکي مذاهبو خبره ده ،هغوى هم داخدمت نشې تر سره کولاى ځکه چې تهذيب تل په داسې يو صحيح فکري اوعلمي بنسټ دريدلاى شي چې له او هامو او خرافاتو څخه پاک او لري وي، او بت پرستي خو په خپل ذات کې دپورتنيو شرائطو په خلاف ده برسيره پردې نن چې بشري نړۍ د کوم مطلوب تهذيب په لټه کې ده او کوم روحانيت ته تږې ده هغه يو داسې ايجابي او بنسټيز روحانيت دي چې دانسان په پر مختګ کې مرستيال او ممد ثابت شي ،په اوسنۍ زمانه کې له اسلامي امت پر ته بل هيڅ داسې يو امت نشته چې همدا مطلوب ثقافتي کردار ادا کړاى شي، او دراتلونکي تهذيب تشه ډکه کړې ،او ددي لاملونه په لاندي ډول دي . لومړى : مونږدداسې عقيدې څښتنان يو چې هغه دتهذيبونوپه رامنځته کولو او عقائدوکې له ټولو څخه زياته پر مختللي ده، اوداپه نهايې درجه سپيڅلي روښانه لوړه دبشپړ توحيد عقيده ده ،اودعقل درناوى کوي ،دايو معتدله اودبشري اخلاقوډکه عقيده ده .
