د روان میلادي کال په سر کې یوشمیر امریکایي سناتورانو د امریکا نوي منتخب جمهور رئیس ټرمپ ته په اشارو سره وویل چې نور د افغانستان په جګړه کې نه پوځونه ووژني او نه مالي لګښتونه وکړي ځکه په ملیاردونه ډالر افغانستان سره دملکي او نظامی پرمختګونولپاره مرسته وشوه خو پایلې ېې هیڅ شوې، نه افغانستان د اقتصادله پلوه په خپلو پښود ودرید او نه افغان امنیتی ځواکونو دخپل هېواد دساتلو توان ترلاسه کړ.
افغان ځواکونو د مخه هم د خپل هېواد دساتلو توان نه درلود که ېې درلودای تیرکال به په کندزکې امریکایي پوځونو ولسي وګړي نه وژل، په روانه اونۍ کې امریکایي پوځونوپه کندز کې په خپلو جرمونو اعتراف وکړ او ویې ویل چي د تېر کال په نومبر میاشت کې یې د کندوز په بز کندهاري سیمه کې ۳۳ ملکي کسان وژلي او ۲۷ نور یې ټپيان کړي دي.
دافغان امنیتي ځواکونو دناتوانۍ له امله چې د خپل هیواد او اولس ساتنه نه شي کولای بهرنیوځواکونو په سلګونه بې ګناه افغانان شهیدان کړل خو دا لومړی ځل دی چي په هېواد کې ميشت امريکايي ځواکونه په دومره لوړ شمېر د ملکي وګړو د وژلو پړه مني.
دفاع او دکورنیوچارو وزارتونه خو تل ټټر وهي چې امنیتي ځواکونه مو دهېواد ساتنې توان لري خو تیره ورځ په ولسي جرګه کې یوشمیر وکیلانو پرحکومت نیوکه وکړه ویې ویل:
داسې ښکاري چې په وروستيو بریدونو کې ځينې امنیتي چارواکي لاس لري. حکومت لا د خیالي پوځونو د اعتراضونو نه نه دی خلاص چې اوس پرې په وروستیو بریدونوکې دحکومتي یوشمیر چارواکو د لاس لرلو نیوکه هم وشوه.
د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا د مرستو ځانګړی مفتش وايي: د افغانستان امنیتي ځواکونه تر اوسه ددې توان نه لري چې د خپل هیواد امنیت په بشپړه توګه وساتي .
تیره ورځ د افغان امنیتي ځواکونو په اړه په افغانستان کې دسیګارپه نامه یوه بنسټ چې دافغانستان دبیارغونې څارنه کوي یوراپور خپورکړ وايي: امنیتي ځواکونه تراوسه نه دي توانیدلي چې د ټول هېواد امنیت وساتي له همدې کبله یې ځینې سیمې له لاسه ورکړي دي .
پرافغان امنیتي ځواکونو چې کله هم د هیواد د امن د نه ساتلو راپورخپور کړل شي دفاع وزارت وایی افغان ځواکونه په بشپړتوګه نه دي تجهیز شوي وایې دا ستونزې به په راتلونکی کې حل کړل شي چې د۱۵کالوپه پوره کیدو سره دامنیتي ځواکونو دتجهیز ستونزې هوارې نه کړل شوې.
تر څوچې په افغانستان کې خیالي پوځونه په لست کې شامل وي او هم د خپل هیواد دفاع خپل امنیتي پوځونه ونه کړي نورپرې امریکا باورنه کوي ځکه امریکا له ۲۰۰۲ میلادي کال راهیسې ۶۴ میلیارډه ډالر د افغانستان اردو، پولیسو او هوايي ځواک سره مرسته کړې چې په دې کې دتیر ۲۰۱۶ میلادي کال نږدی درې نیم میلیارد ډالره هم شامل دي.
په هېواد کې دامنیت دساتلو په اړه سیګار په خپل راپور کې د امریکا د دفاع د وزارت له قوله دا هم ویلي چې افغان امنیتي ځواکونه کولای شي چې یوازی د لویو مرکزونو او د ګڼ مېشتو ښارونو امنیت وساتي دلرې پرتوسیمو او ولسوالیو امنیت نه شی ساتلای او زیات شمیر سیمې دهمدې ستونزې له امله د دوې له لاسه ووتې چې اوس پرې طالبان کنترول لري.
دا درېم کال دې چې سیګارپه خپل راپور کې وایي د ملي اردو او ملي پولیسو په لیکو کې لسګونه زره خیالي سرتیري موجود دي خو اصلاحات یې لانه دي شوي.
په کابل ، کندهار او هلمند کې هم مهال درې مرګونې پیښې خپله دا ثابته وي چې دکورنیواودفاع وزارتونه د امن دساتلو توان نه لري ، د وړمې ورځې هم مهاله مرګونوپیښو وروسته اشرف غني دپیښوسیموته د تخنیکي ټیم په نامه د ملي امنیت دسلاکارحنیف اتمر په مشرۍ یوپلاوی ولیږه چې د کورنیو چارو او دفاع وزارتونو لوړ پوړي چارواکي هم پکې شامل دي دوې هیڅ نه شي کولای، یوازي دځایي پولیسو لخوا به دڅوبې ګناه کسانو د نیولو او د تیروکلونو په څیر یو سل پاڼیزه راپور اشرف غني ته وړاندې کړي، دڅیړنو لپاره به دا سل پاڼیزه معلوماتي راپور تربالښت لاندې کیښوول شي بیابه هم د لسګونوزره خیالي پولیسواعاشه او اباطه روانه وي.
