لاروی
له څو کلونو راهیسې چې د ډرون یا بې پیلوټه الوتکې نوم اورېدل کېږي، داسې بریښي چې نور به له ډرون الوتکې انسان په یوه ځای کې هم خوندي پاتې نه شي. که څه هم دمخه د انسان د وژنو لپاره یو شمېر انسانیت دښمنو هېوادونو ډول ډول وسلې، چې له لیرې ځایه هدف ویشتلای شي، جوړې کړې دي، خو ډرون داسې خطرناکه الوتکه ده چې په هر ځای کې خپل هدف ویشتلای شي.
ډرون یا بې پیلوټه الوتکه یواځې د انسانانو د وژلو لپاره نه ده جوړه شوې، بلکې د بې پیلوټه الوتکې په وسیله زراعتي، جاسوسي، نظامي، مخابراتي او سوداګریز کارونه هم سرته رسېږي. اما یو شمېر هېوادونو ډرون یواځې د انسانانو د وژلو لپاره وکاروله.
د جاپان په شمول یو شمېر هېوادونو د کوچني ډرون الوتکې لپاره میزایل نه، بلکې ټوپک جوړ کړ، چې په اسانۍ سره پرې هم ډرون الوتکه ویشتلای شي او هم، که وغواړي، ډرون الوتکه راکښته کولای شي. په ټوپک کې داسې آله ځای پرځای شوې ده چې په تڼۍ کښېکاږلو یې ډرون الوتکه راکوزېږي.
د کوچني ډرون الوتکې ویشتونکی ټوپک د پخواني چرییز یا چریدار ټوپک په شکل جوړ دی، خو دا چې نوې ټکنالوژي پکې کارول شوې ده نو لږ څه غټوالی لري. په دې ټوپک کې نصب شوې آله کولای شي چې په دوه کیلومترۍ کې د ډرون الوتکې ټول راداري سیسټم له منځه یوسي او په خپل کنټرول کې یې راولي او په اسانۍ سره یې راکښته هم کړي.
د ډرون یا بې پیلوټه الوتکې ویشتونکی ټوپک ماشه نه لري چې ویشتونکې ورته یوه سترګه پټه او ګوزار وکړي، څه وخت چې بې پیلوټه الوتکه د ډرون ټوپکوال په نظر راشي، د ټوپک خوله ور واړوي په یوه ډز سره د بې پیلوټه الوتکې کمپیوټري سیسټم او د ټولو سګنالونو په له منځه وړلو سره الوتکه رانسکوره کړي.
په افغانستان کې بهرني ځواکونه ډرون الوتکې څنګه له کاره غورځوي؟
هغو ساینسپوهانو چې دا ټوپک یې جوړ کړی اوس په داسې ټوپک جوړولو کار کوي چې پاس په اسمان کې څومره بې پیلوټه الوتکه لوړه وي رانسکوره یې کړي.
