سرلیکنه
طالبان د امریکا د اشغال راپدېخوا پر یوه دریځ ولاړ دي، وايي چې تر څو له افغانستانه بهرني پوځونه وتلي نه وي په افغانستان کې د سولې منځته راتګ ممکن نه دی. خو امریکا په افغانستان کې د خپلو پوځونو د پاتې کېدا او د جګړې د دوام په موخه څو مخیزه پالیسي ساتي.
طالبانو تل پر سوله ټینګار کړی دی، جګړه یې هدف نه دی، جګړه پرې تپل شوې ده، طالبان جګړې ته اړ شوي دي. جګړه هراړخیز تاوانونه لري، خو امریکا پرې ځکه ټینګار کوي چې اور د افغانستان پر خاوره بل دی او افغان ولس پکې سوځول کېږي.
وړمه ورځ چې د یوې اعلامیې په خپرولو سره طالبانو یو ځل بیا سولې ته چمتووالی وښود، افغان حکومت هم د کابل پروسې په غونډه کې اعلان کړه چې له طالبانو سره بې له کوم قید او شرطه سولې ته تیار یو.
پخپله افغان حکومت او نړیوال په دې پوه دي چې افغان حکومت ته امریکا د طالبانو په مقابل کې د جګړې او پر افغان ولس د بمبار قومانده ورکوي، پخپله حکومت نه د جګړې او نه د سولې واک لري. د سولې غږ هغه څوک کوي چې واک او اختیار یې ولري. افغان حکومت په بلخ کې د یوه ګوښه کړل شوي والي له څوکۍ د پورته کولو زور او واک نه لري.
یو حکومت چې د سولې واک نه لري، هغه به په کوم دریځ او پالیسۍ د سولې په اړه خبرې وکړي؟ یو حکومت چې د خپل نظامي، اقتصادي، رغونې، بهرنۍ پالیسۍ او د ښوونې او روزني د تعلیمي نصاب د جوړنې واک ونه لري، هغه به د ۱۷ کلونو د جګړې د پای ته رسولو څه واک ولري؟
امریکا تراوسه پورې په افغانستان کې یواځې د جګړې د دوام اړخ خپل کړی دی، د سولې په اړه هیڅ اراده نه لري، د جګړې د دوام لپاره افغانستان ته ځمکني پوځونه او هوايي بلېک هاک رالېږي. که امریکا په افغانستان کې د سولې اراده لرلای، سولې ته به یې لار هواره کړې وای. پخپله افغان حکومت هم د امریکا په څو مخیزه پالیسۍ ډاډ نه لري، ځکه چې امریکا د سولې په اړه ډاګیزه پالیسي نه لري.
تراوسه چې په افغانستان کې جګړه روانه او د سولې دروازې تړلې دي، دا د امریکا او افغان حکومت منفي کړنې دي چې د افغان ولس، نړیوالو او طالبانو پر وړاندې یې سر ته رسوي.
د اشرف غني دا وینا چې چمتو یو طالبان د سیاسي ګوند په توګه ومنو، پخپله د سولې پر وړاندې دروازي تړل دي. طالبان یواځې سیاسي ګوند نه، بلکې هغه ځواک دی چې په له منځه وړلو کې یې امریکا، ناټو او افغان ځواکونه د ناکامیو اعتراف کوي.
طالبان پر اشرف غني ځان د اور بند په کولو په رسمیت نه پېژني، طالبان امریکا او نړیوال د یوه داسې ځواک په توګه پېژني چې په افغانستان کې یې د حکومتولۍ بېلګه نه دمخه وه او نه به وروسته ولیدل شي.
که یواځې اشرف غني د کابل د سولې په غونډه طالبانو ته په اوربند د رسمیت پېژندنې وینا کوي، بیا په کابل کې د شلو هېوادونو استازي د څه لپاره راټول شوي وو؟
په دې ټوله نړۍ پوهه ده چې افغان حکومت د امریکا په قومانده له طالبانو سره جګړې ته دوام ورکوي، خو سوله د افغان حکومت په واک کې ځکه نه ده چې اختیار یې نه لري. سوله به له طالبانو سره امریکا کوي؛ امریکا په افغانستان کې جګړه پیل کړې ده او د سولې واک هم ورسره دی.
