په ۱۳۸۹ل کال کې د ولسي جرگې ټاکنې شوي. د اساسي قانون له مخې د ولسي جرگې او ولسمشر کاري دوره پنځه کاله ټاکل شوې؛ خو د مشرانو جرگې او ولایتي شوراگانو لهپاره کاري موده څلور کاله ده.
د اوسنۍ ولسي جرگې کاري موده په ۱۳۹۴ کال پای ته رسېدلې؛ خو له امریکا سره د شوي امنیتي هوکړه لیک له مخې تراوسه برحاله ده. په ۱۳۹۳ل کال د گډ حکومت او امریکا ترمنځ امنیتي تړون لاسلیک شو او ولسي جرگې د امریکا امنیتي تړون ته مثبته رایه ورکړه، چې د همدغه احسان له مخې تراوسه په واک کې پاتې ده او د حکومت او مریکا له شته امتیازاتو برخمنه ده.
د اساسي قانون په ۸۳مه ماده کې راغلي« د ولسي جرگې غړي د خلكو د آزادو، عمومي پټو او مستقيمو انتخاباتو له لارې انتخابېږي. د ولسي جرگې د كار دوره د پنځم كـال د چنگاښ په لومړۍ نېټه د انتخاباتو د نتيجو د اعلان څخه وروسته پاى ته رسېږي او نوې شوری په كار پيل كوي. د ولسي جرگې د دورې ترختمېدو د مخه له دېرشو څخه تر شپيتو ورځو پورې موده كې د ولسي جرگې د غړيو انتخابات كېږي.»
د ملي یووالي حکومت بنسټ هم د اساسي قانون په نقض کېښودل شو او تراوسه په اساسي قانون ملنډې روانې دي. دغه بېچاره قانون یوازې په سوله کې ډېر معتبر دی او حکومت نه حاضرېږي، چې اساسي قانون تعدیل کړي. په ټول قانون کې د ملي یووالي حکومت د جوړېدو په اړه یوه ماده هم نهشته او نه یې ذکر شوی دی. خو امریکا دغه احسان هم پر افغانانو وکړ او د ملي یووالي حکومت ازموینه یې په افغانستان کې وکړه.
د اوسني حکومت د جوړښت راهیسې اساسي قانون هره ورځ تر پښو لاندې کېږي. د ولسي جرگې له لوري هغه وزیران بېرته مقررېږي، چې دغې جرگې ترې د باور رایه اخیستې ده. والیان سر زوري کوي، حکومت د قومونو او گوندونو ترمنځ وېشل شوی، استعدادونه ورځ تر بلې له حکومت واټن نیسي، رشوت، غلا، فساد، زورواکي او ناقانوني د دې حکومت اصلي برخې دي.
ټاکل شوې ده، چې د ولسي جرگې راتلونکې ټاکنې د کال ۱۳۹۷ د چنگاښ پر ۱۶مه ترسره شي؛ خو د ټاکنو خپلواک کمېسیون مسوولین وايي، چې راتلونکې ټاکنې کېدای شي وځنډېږي. دوی یې لامل د حکومت د دواړو مشرانو ترمنځ خپلمنځي اختلافات بولي.
دواړه مشرانو هڅه کوي، چې د ټاکنو په کمېسیون کې خپل خلک ځای پر ځای کړي، چې راتلونکو ټاکنو پایلې هم د دوی په خوښه اعلان شي او که چېرې بیا هم یو گټونکی او بل بایلونکی اعلانېږي؛ نو بیا هم د ملي یووالي حکومت په نامه په خلکو بل عذاب نازلېږي، چې د همدغه درانه عذاب له لاسه هره ورځ ځورېږو.
خو واقعیت دادی، چې امریکا او نړیوال غواړي اوسنۍ ولسي جرگه او اوسنی د ملي یووالي حکومت تر راتلونکو ۷ کلونو پورې وغځوي. ځکه اوسنی حکومت د امریکا پر وړاندې سُپڼ هم نه شي کولی او دوی د همداسې کمزوري حکومت دننه خپلې پروژې ښې پلی کولی شي.
امریکا، ناټو او نورو پټو ډلو د افغانستان د کانونو چور روان کړی. حکومت ترې ځکه ناخبره دی، چې امریکایان د اوسني حکومت مشرانو ته اجازه نه ورکوي، چې له بېسونو یې لیدنه وکړي. امریکایان په خپلسري ډول له بگرام الوتنې کوي، بې پوښتنې ځي راځي، نه یې تلاشي کېږي، نه ترې پوښتنه کېږي، نه یې پلټنه کېږي، وېزه او په واشنگټن کې د افغانستان سفارت یوازې نمایش لپاره جوړ شوي دي.
حکومت یوازې تشو غوړه مالانو ته پاتې دی. د اشرف غني هر کار ورته سره زر ښکاري؛ خو همدغه اشرف غني خپل یو والي نه شي گوښه کولی. د مشرانو جرگې دویم مرستیال واده شوې ښځه تښتوي؛ خو حکومت یې پر وړاندې غږ نه شي پورته کولی، د غزني لاریون پنځو ورځو ته وغځېده؛ خو حکومت پرې څلور واړه غوږونه کاڼه کړي دي، د خوست خلک د کمپاین د عسکرو د ظلم او ستم نه سړکونو ته راوتلي؛ خو حکومت بیا هم غلی دی او مرگونې چوپتیا یې غوره کړې.
حکومت د باټو او فلمي ډیالاگونو نه جلا دی. حکومت په جدیت، د ملت د خلکو زړونو لاسته راوړل او حق حقدار ته په سپارلو کېږي، نه چې ټول ملت له څو کسانو په تنگ راغلی وي او آن هېواد پرېښودو ته اړ شوي وي. که حکومت همداسې په باټو روان وي؛ نو لرې نه ده چې څو کلونو کې یې ټغر له ټول هېواده ټول شي.
