د کابل او غزني ترمنځ یوازې میدان وردگ ولایت پروت دی، یعنې له مرکز ډېر لرې نه دی. غزني هلمند، هرات، کندوز او ننگرهار نه دی، بلکې کابل ته نږدې ولایت دی. په کابل کې د بهرنیو او کورنیو عسکرو شمېر معلوم نه دی او په الوتکه کې غزني ته کېدای شي نیم ساعت لاره وي؛ خو طالبان بیا هم دغه ولایت د پنځمې ورځې له پاره هم د محاصرې لاندې نیسي. په تېرو اتلسو کلونو کې پر غزني بېلابېلې واکمنۍ روانې وې. د پاڅونوالو په نامه پروژه د اسدالله خالد په وخت کې پیل او تر ډېره یې د غزني ولس قرباني کړ، وروسته د ډیویډ پېټروس پروژه «اربکیان» هم له غزني پیل شوه. د غزني «اربکي في الله مجید قرار» سیدشاه سقیم، اکرم غازي، خوشال خلیل او گڼو نورو تالي څټو لیکوالو ورته لیکنې او شعرونه ویل. دوی په خپلو لیکنو او شعرونو کې اربکیان د غزني ولس ته اسماني پرښتې بللې. «العیاذ بالله» پاڅونوالو او اربکیانو چې پر خپل ولس څومره ظلمونه کړي، مازې یادونه یې د انسان له وسې بهر خبره ده. تاسې یو ځل د غزني له اندړو، مقُر، قره باغ، خوږیاڼیو او نورو ولسوالیو له خلکو وپوښتئ، چې پاڅونوالو او اربکیانو ظلمونه د چنگېز له ظلمونو څو چنده زیات نه وو؟ دوی څومره طالبان ووژل او څومره یې د غزني ملکي خلک ووژل؟
په غزني کې ظلم اخېرې حد ته رسېدلی و/ دی. د اسدالله خالد، ډیویډ پېټروس او د نورو روزل شوي وحشیان لا په بشپړ ډول ختم شوي نه دی، بلکې تراوسه یې ځینې خلک پاتې دي. ځینې کابل ته راتښتېدلي او ځینې خو یې امریکا ته هم رسېدلي دي. د تناره د یوې ډوډۍ د نه ورکړې پر سر هم هسکې ځوانۍ نړېدلي او اربکیان او پاڅونوال تراوسه د غزني له خلکو قلنگ اخلي او که انکار وکړي؛ نو ځواب یې یوه مرمۍ او مرگ دی.
له تېرې جمعې شپې راهیسې پر غزني د طالبانو بریدونه پیل شوي. د غزني ښار ډېرې سیمې طالبانو نیولي او تر نن سهار پورې یوازې د ښار درې سیمې له حکومت سره پاتې دي. د غزني ښار سربېره طالبانو په تېرو څلورو ورځو کې د غزني دوه ولسوالۍ هم ونیولې او گڼې سیمې یې له دولتي ځواکونو پاکې کړې. طالبانو په تېرو څلورو ورځو کې دومره وسله او مهمات ونیول، چې څو کاله یې بس دی.
د ملي امنیت ریاست، د فاع او کورنیو چارو وزارتونو وزیرانو په ډېره سپین سترگۍ پرون وویل، چې غزني اوس هم د حکومت تر واک لاندې دی او تازه دمي ځواکونه غزني ته رسېدلي دي. خو دوی سپین سترگو ونه ویل، چې د غزني کومه سیمه د دوی تر واک لاندې ده؟ د تازه دمو ځواکونو الوتکې خو ووېشتل شوې او غزني ته ټولې لارې طالبانو بندې کړي دي. د طالبانو چې ځمکه او هوا تر خپل کنټرول لاندې لري؛ نو ستاسې تازه دمي ځواکونه څنگه ورورسېدل؟ امریکايي تازه دمو ځواکونو خو د خلکو کورونه، هټۍ او نورو ځایونه بمبار کړل او خلکو ته یې میلیونونه ډالر زیان واړاوه. ایا تازه دمو ځواکونو مرسته همدا وه، چې د غزني له خلکو سره یې وکړه؟
د لومړي ځل لپاره….
د لومړي ځل لپاره طالبان یو ولایت د څلورو ورځو لپاره محاصره کوي او د شاتگ پر ځای ساعت پر ساعت مخکې تگ کوي او نوې سیمې نیسي. طالبان هر کله د یوې سیمې د نیولو وروسته ډېر نه پاتې کېږي؛ ځکه طالبان پوهېږي چې امریکا او افغان حکومت د دوی غچ له ملکیانو اخلي، نو د پاتې کېدو پر ځای هغه سیمه پرېږدي. کندوز او فراه د دې خبرې ښه ثبوت دی، چې طالبانو د ملکي وگړو د خوندیتوب لپاره مرکزونه پرېښودل او شاتگ یې وکړ.
د طالبانو دغه بریا امریکا او افغان دولت ته یو ښکاره پیغام دی، که دوی وغواړي نو هره سیمه تر گواښ لاندې راوستلی شي او سقوط کولی یې شي. د غزني له سقوط وروسته میدان وردگ، پکتیکا او ورڅېرمه ولایتونه هم تر گواښ لاندې دي او کېدای شي د غزني په پرتله هلته ډېر مقاومت ونه شي. د غزني د جگړې پر مهال ډېری عسکرو د جگړې پر ځای د تسلیمۍ لاره غوره کړه او ژوندي پاتې شول. عسکر باید د خپلو قومندانانو په تشو غوړو وعدو دوکه نه شي او د جگړې کولو پر ځای باید طالبانو ته تسلیم شي، هم به یې ژوند خوندي شوی وي او هم به خپلو کورنیو ته روغ سلامت رسېدلي وي. طالبانو د غزني په روانه محاصره کې ثابته کړه، چې د دوی پر ضد د حکومت او امریکا څرگندونې یوازې د خلکو تېر ایستل دي او دوی کولی شي چې ټول افغانستان هم همداسې ترې خپلې ولکې لاندې راولي. خو دغه کار په بېړه نه، بلکې په تدبیر سره کولی شي.
