لیکوال: م نجم الرحمن فضلي
پوښتنه : د يوه کس يو زوی دی کوم چې واده کړی، اوس په همداسې زوی باندې د مور پلار نفقه واجب نه ده، نو زوی خپلې مور او پلار ته زکوة ورکولای شي او که نه؟ کله چې د هغه مور پلار محتاج وي، که چيرته زکوة نشي ورکولای نو آيا د همدغه زوی په ذمه باندې له هغو سره مرسته کول واجب دي او که نه؟.
ځواب : هغوی ته د زکوة ورکول صحي نه دي، که چيرته هغوی حاجتمند وي نو د هغوی نفقه هم واجب دی، د صله رحمي په ډول دې هم له هغوی سره مرسته وکړی شي ([1]).
لور ته زکوة ورکول
پوښتنه : د يوه کس لور ده کومه چې واده شوې، اولاد يې هم شته دی او ميړه يې وفات شوی، د اولاد مصرف يې ترونه او نور تر سره کوي، پوښتنه دا ده چې والدين خپلې لور يا لمسيانو ته زکوة ورکولای شي او که نه؟.
ځواب : مور پلار اولاد ته او اولاد خپل مور پلار ته زکوة نشي ورکولای، همدا رنګه ښځه ميړه ته او ميړه ښځې ته زکوة نشي ورکولای، له دې پرته ورور او خور ته زکوة ورکول کيدلای شي، ياد لری چې د لور اولاد هم اولاد شمار دی ([2]).
وراره ته زکوة ورکول
پوښتنه : که له يو چا سره يتيمان وريرونه او وريرې اوسيږي آيا په هغو باندې د زکوة روپۍ مصرف کولای شي او که نه؟.
ځواب : زوی لور، لمسي او لمسۍ ته زکوة ورکول روا نه دي، وراره او وريرې ته يې ورکول صحي دي ([3]).
ښځه خپل ميړه ته زکوة نشي ورکولای
پوښتنه : په عام ډول د ښځې کفالت د ميړه په ذمه دی، که چيرته د بد قسمتي له امله ميړه غريب وي او ښځه مالداره وي نو شرعاً د ميړه په ښځه باندې کوم حقونه جوړيږي؟.
او همداسې ميړه ته له ښځې څخه د زکوة اخيستل او خوړل صحي دي او که نه؟.
ځواب : په ښځه باندې د ميړه چې کوم حقوق دي، هغه د ميړه د غربت او مالداري په دواړو صورتونو کې يو برابر دي، د ميړه د غربت له امله په ښځه باندې شرعاً حق دا دی چې د ميړه غربت په پام کې ولري او له هغه څخه د دومره نان نفقه غوښتنه وکړي د کومې برداشت يې چې ميړه کولای شي، البته اخلاقاً ښځې ته پکار دي چې په خپل مال سره د ميړه مرسته وکړي يا په خپل مال سره ميړه ته د کوم کار وبار کولو اجازه ورکړي.
دا چې عادةً د ښځې او ميړه ګټې مشترکې (ګډې) دي او هغوی دواړه د يوه او بل له شيانو څخه عموماً استفاده کوي نو ځکه له همدې امله ښځه او ميړه په خپل مينځ کې يوه او بل ته زکوة نشي ورکولای ([4]).
د مالدارې ښځې ميړه ته زکوة ورکول
پوښتنه : د زيد ښځه مالداره ده، او زيد قرضدار دی، آيا زيد زکوة اخيستلای شي او که نه؟.
ځواب : زيد له نورو څخه زکوة اخيستلای شي، مګر د هغه ښځه هغه ته زکوة نشي ورکولای، نو که چيرته ميړه غريب وي نو هغه د زکوة مستحق دی، د ښځې د مالداري له امله هغه مالدار نه ګڼل کيږي ([5]).
([1]) فتاوی محموديه، ج : ۹، ص : ۵۴۹، بحواله : الفقه الاسلامي وادلته، ج : ۳، ص : ۱۹۶۸، مصارف الزکوة، البته د نفلي صدقو ورکول مور پلار ته روا دي، واموال الصدقة التطوع فيجوز دفعها الی هؤلاء والدفع اليهم اولی.
([2]) فتاوی عباد الرحمن، ج : ۳، ص : ۱۲۷، بحواله : التنوير مع الدر، ج : ۲، ص : ۳۴۶، الخلاصة، ج : ۱، ص : ۲۴۲، الهندية، ج : ۱، ص : ۱۸۸.
([3]) آپکی مسايل اور انکا حل، ج : ۵، ص : ۱۵۴.
([4]) آپکی مسايل اور انکا حل، ج : ۵، ص : ۱۵۴، بحواله : عالمګيري، ج : ۱، ص : ۱۸۹، کتاب الزکوة، الباب السابع فی المصارف.
([5]) آپکی مسايل اور انکا حل، ج : ۵، ص : ۱۵۵، بحواله : عالمګيري، ج : ۱، ص : ۱۸۹.
