تبصره
په لومړۍ او دویمه نړیواله جګړه کې چې تزاریانو، نازیانو، برتانویانو، امریکایانو او د هټلر په شمول په جګړو کې ښکیلو د ټولو هیوادونو نظامیانو اعتراف کړی، چې جګړه ګټه اوګټونکی نه لري.
صفویانو چې د ترکي جنرالانوسره د خراسان په یو شمیر سیمو د جګړو نه کولو موافقه وکړه، روسانو خپلې لښکرې د فارس د ختیځو سیمو د نیولو لپاره مشهد او د بیرجند په لوري وخوځولې؛ خو دهغه وخت خراسان په مازندران کې چې د شا اشرف له حضوره خبرشول روسان بیرته په شاشول.
پرنګي او ګرګیني تاړاکګرو افغانستا په ارام نه دی پریښې، کله چې افغانانو لږ څه د ارام سا اخستې یو بل یرغلګر په بله بڼه پر افغانستان یرغل کړی دی؛ خو ۱۷مه پیړۍ په جګړو کې د افغانانو یو څه د ګټې پیړۍ یاده شوې ده، چې شا اشرف په ۱۷۲۹میلادي کې د خراسان په مازندران حکومت کاوه او صفوي درباریان به ورته لاس په نامه ولاړوو.
په ۱۷۱۹میلادي کې شازمان هم په سختوجګړو اخته و خو تاریخ یو واکمن هم ګټونکی نه دی یاد کړی.
د افغانستان په تاریخ کې چې پرنګ ته یې په ۱۸۸۰میلادي کال د جولايي په ۲۷مه ماتې ورکړه، هغه په میوند کې له انګریزه د پښتنې پیغلې په میړانه ملالې ګټونکې جګړه وه، چې د افغانستان په تاریخ کې په زرینو کرښولیکل شوې ده.
امریکا په ویتنام کې په خپل ټول توان سره جګړه وکړه؛ خو ماتې ېې وخوړه، د سویس کانال په جګړوکې د نړۍ زورواکو هیوادونو زور ازمایي وکړه خو ګټونکی هیواد پکې څرګند نه شو، دغزې پر مسلمانانو بیا اسرایلو د بارودو وژونکي طوفانونه راوالوزول خو کامیابي ېې په برخه شوې نه ده، په سره تنګي عراق او ایران ۸ کاله جګړه وکړه خو یو هم د جګړی ګټونکی هیواد یاد نه شو.
په کولمبیا کې پنځوس کاله فارک یاغیانو له دولتي ځواکونو سره وډزول خو کامیابي یوې خواهم ترلاسه نه کړه، چې بالاخره د کولمبیا دولت د مانویل سنتوس په ولسمشرۍ د فارک وسله والو مخالفینوسره دسولې تړون لاس لیک کړ او د ۲۰۱۶کال د سولې نوبل جایزه د کولمبیا ولسشر خوان مانویل سنتوس ته ورکړل شوه.
هر وخت چې د سولې خبره کیږي منډیلا سترګوته ودریږي، خو د جګړو په دوام او د انسانانو په وژلو هټلرهم چا ګټونکی یاد نه کړ.
که څه هم د روانې میاشتې پر دریمه په کولمبیا کې رایې اچوونکو د ۵۰٫۲۴ منفي رایو په اچولو سره دا تړون رد کړی دی خو دې سولې چې په کولمبیاکې ېې د پنځوسو کالو جګړه پای ته ورسوله نړیوال ېې ستاینه کوي .
د افغانستان په جګړه کې ښکیلې خواوې دولت او طالبان دواړه دعوې کوي، چې جګړه مو ګټلې ده.
مونږ به د هرې یوې خوا سره د هغوی د جګړې ګټل ومنو، چې تر څه وخته یوه سیمه ورسره وي، خو د مادي تاوانونو ترڅنګ د سرونو تاوانونه، د بې ګناه ماشومانو او ښځو ارواوې چې په مرګونو توپونو او راکټونو ژوبلې شوې یا پکې ملکي بې ګناه وګړي ووژل شول، دې جګړو ته به څرنګه ګټونکې جګړه وویل شی او یابه ېې یو لورې ګټونکی یادکړل شي.
د۱۹۴۷میلادی کال راپدیخوا چې احمدشابابا تر ډیلي حکومت کاوه، تاریخ یو افغان واکمن ته هم د جګړې ګټونکی نه دی لیکلی، نو دا اوس چې په هلمند، کندز او بغلان پلخمري باندې جګړې روانې دي، د دې جګړو ګټونکی به څوک وي؟
د سولې جایزه خو د کولمبیا ولسمشر مانویل سنتوس واخسته په افغانستان کې به د جګړې جایزه څوک اخلي؟
لکه څرنګه چې چرچل، برنس، هلټر،بوش، بریژنیف او دیته ورته نور ښکرورو په تاړاکونو د جګړې جایزه ترلاسه نه کړه، دا رنګه به یې به ېې په ډالرو پلورونکي هم تر لاسه نه کړي او نه ېې ګټونکي څرګندیدای شي!.
