سرلیکنه
هغه افغانان چې له پاکستان او یا ایرانه هیواد ته ستانه شول، په دې ستنو شوو کډوالو کې يو شمير سوداګرو خپلې پانګې له ځانه سره هېواد ته انتقال کړې.
په افغانستان کې موجوده خرابې امنیتي وضعې ته په کتو سره هيڅ څوک خپل مال او سر خوندي نه ګڼي، غواړي پانګې بهر ته انتقال کړي او هم له هېواده بهر هوسا او ارام ژوند وکړي.
ترکیې ته په تلونکو افغانانو کې يو شمير افغانانو له ایران او پاکستانه خپلې شتمنۍ له ځانه سره انتقال کړې او يا که په هيواد کې ميشتو سوداګرو يو څه پانګه درلوده، دوی د مخه په خپل هيواد کې خپل راتلونکی په هنداره کې لیده، ځکه خو ډېری افغانانو خپلې شتمنئ له هېواده نورو هيوادونو او ترکیې ته انتقال کړې.
په دې هېوادوالو کې هغه افغانان هم شته چې د ۲۰۰۱میلادي کال راپدیخوا یې د ناټو د ځواکونو لپاره ډول ډول قراردادونو کې په ملیونو ډالر ګټلي دي؛ خو اوس د خپلو شتمنیو او ژوند په اړه په افغانستان کې اندیښنه لري، ددې ترڅنګ یو شمیر نور لاملونه هم شته چې په زرګونو افغانانو ترکیې ته مخه وکړه .
د کله نه چې افغانانو نوورو هیوادونو ته د١٣٥٧راپديخوا د کډوالۍ مخه کړې ده، زیات شمیر یې د ایران او پاکستان وروسته په اروپايي هیوادونو کې میشت شوي دي، چې ترکیه اروپايي هیوادونو ته د افغانانو لپاره دروازه بلل کيږي. څه موده په یونان او ترکیه کې تیره کړي او بیا څوک د اروپا اتریش، بلجیم، فنلنډ، فرانسې، المان، هالنډ، ناروی، سلواکیا، سویډن او نورو هیوادونو ته ځانونه ورسوي.
اوس چې په ترکیه کې د ګولن د کودتا وروسته امنیتي حالات کنترول او سم سمکي شول ژوند بیاله سره پیل شو، د ترکیې حکومت غواړي د نوروهیوادونو وګړو ته په ترکیه کې د اقامې او تابعیت نوي شرایط وړاندې کړي.
په ترکیه کې د منقول او غیر منقول جایداد او ملکیت اخیستل، د دریو کلونو لپاره پانګونه کول چې خلکو ته کاري زمینې برابرې کړي او یا د ترکیې په کوم بانک کې د دریو کلونو لپاره د خپلې شتمنۍ ساتل د دغه هېواد د اقامې او تابعیت اخیستلو لپاره مهم شرطونه بلل کیږي.
هغه افغانان چې نورو اروپایي هیوادونو ته په تلو نه دي توانیدلي او په ترکیه کې ميشت شوي دي، دا مهال یې شمیر تر ۸۰ زرو اوړي، ترکیه میشتو افغانانو خپل کورونه او جایدادونه اخیستي، پانګونې یې کړي دي او په بانکونو کې یې پیسې ساتلي دي.
د څو ورځو راپدیخوا چې د ترکېې حکومت افغانانو ته په ترکیه کې اقامه او تابعیت ته لاره اسانه کړې ده دوه څلویښت زره نورو افغانانو د ملګرو ملتونو له لارې په ترکیه کې د پناه اخستلوغوښتنې کړي دي.
ترکیې ته د افغانانو مخه کولو یو بل لامل دا دی، چې افغانان په ټوله اروپا کې خواره واره دوستان او خپلوان لري، د هغوی سره د تګ راتګ لپاره ویزې ته اړتیا لري. اروپايي هیوادونو ته د افغانانو د ویزې ستونزه په ترکیه کې په میشتیدنې او تابعیت سره حل ده.
په افغانستان کې چې ورځ په ورځ د جګړې لوری بدلیږي، هغه افغانان چې نورو هیوادونو ته د تلو توان لري له هیواده پښې سپکوي.
له افغانستانه د افغانانو وتل به نه یواځې موجوده ادارې ته ستوزې زياتې کړي، په ټوله کې ويلای شو چې افغان ولس به د یوه بل انساني نه جبران کیدونکي ناورین سره مخ شي.
