خالد رعد
کله چې د جنوبي اسيا او په ځانګړي ډول افغانستان لپاره د امريکا د ولسمشر ټرمپ جګړه ييزه ستراتيژي د ناټو او ملي وحدت حکومت لپاره مثمره ثابته نشوه؛ نو يې د امريکايي ګټو د خونديتابه په خاطر په طالبانو د نظامي، ټولنيز، مذهبي او سيمه ييزو فشارونو واردولو پلان ته لاس واچاوه، تر څو يې د اشرف غني او عبدالله له فاسد رژيم سره مذاکرې ته کينوي.
موږ وليدل چې بې دريغه نظامي فشار يې ګټه ونه کړه، ټولنيز هغه يې هم د ولس په وړاندې له خجالت او رسوايۍ سره مخ شو، دغه راز يې سيمه ييز فشار د يرغل ضد افغانانو د استقلال له امله بې اغيزي و او مذهبي فشار يې د بيلابيلو غونډو په شکل کې دوام لري، خو په دې هم دولت ته له منسوبو کسانو پرته نور ټول هيوادوال ښه ګمان نه کوي، د ډيرو دلايلو په اساس يې يوه امريکايي پروژه بولي او وايي چې هيڅ مذهبي صبغه نه لري.
په نورو دلايلو سربېره د دې يو لوی دليل خپله د امريکايي جنرال (نيکولسن) اعتراف دی، چې ويل يې دوی به د نظامي، ټولنيز او مذهبي فشار له لارې طالبان خبرو ته مجبور کړي.
له دې علاوه هم ګردسره ټول هيوادوال په دې متيقن دي چې امريکا دلته هيڅکله د ارامي او ثبات غوښتونکې نه ده او که طالبان سوله وکړي، بيا هم دوی نه غواړي چې د ډير ځاني زيان او مالي ضياع په توسط لاندې کړې دغه خاوره ايله کړي. دغه خبره وړمه ورځ د امريکا د بهرنيو چارو وزير مايک پمپيو لا کره او مدللــه کړه.
د روانې جولائي مياشتې په ۱۰مه د امريکا خارجه وزير په نااعلان شوي سفر افغانستان ته راغی او دلته يې په خپلو جنرالانو علاوه د ملي وحدت حکومت له چارواکو سره هم وليدل.
نوموړي د يوې غوندې په ترڅ کې خبرداری ورکړ چې دوی د سولې خبرو ملاتړ کوي، زمينه ورته مساعدوي او ونډه پکې اخلي، خو فيصله بايد د افغانانو لخوا وشي.
مګر پمپيو د خپلو خبرو په پای کې په ډاګه کړه چې (They cannot wait us out) دوی «طالبان» زمونږ د وتلو انتظار نشي کولی.
دا خبرې په داسې وخت کې کيږي چې ترې يوه ورځ وروسته په بروکسل کې د افغانستان په اړه د ناټو هيوادونو غونډه دايره شوه، چې افغانستان ته پکې د نورو سرتيرو راليږلو وعدې او د مالي مرستې ژمنې وشوې.
دغه راز په عيني وخت کې د سعودي په جده ښار کې د ۳۷ هيوادونو علماؤو د افغان سولې په اړه خبرې کولې، دوی سره له دې چې د امريکا خارجه وزير پمپيو د نه وتلو خبره وکړه او د ناټو په غونډه کې د نور پوځي ځواک راليږلو وعدې وشوې، د دولت او طالبانو تر منځ په مذاکراتو يې ټينګار وکړ او د امريکا اړوند يې هيڅ مثبت يا منفي اظهار نه لاره.
د پمپيو له خبرو په څرګند ډول معلوميږي چې دوی د افغانستان پريښودلو اراده نه لري او نه غواړي چې د دوی د وجود له امله رامنځته شوې بدمرغۍ پای ومومي. د پمپيو خبرې د هغو خلکو دغه خبره هم بې بنسټه او يوازې د اشغال ضد اولس د تيرايستلو هڅه ښکاره کړه، چې وايي که طالبان سوله وکړي؛ نو امريکا به د بهانې په ختميدو خودبخود ووځي.
ځکه چې د سولې په تړان روانو غونډو سره هم مهال د يرغلګرو هيوادونو لخوا د تازه دمو عسکرو راليږلو وعدې، دلته د ميشتو بهرنيانو او د هغوی د کورنيو همکارانو لپاره ډالري چنده ټولول او پر دې سربېره د يو وزير په خوله د افغانستان نه پريښودلو خبره زمونږ تر غوږونو رارسول له دې پرته، چې امريکايان دلته د ارامي او ثبات په راوستلو کې رښتينې نه ده، بل هيڅ مفهوم نه لري.
