ننگرهاریان یې باید له شمالي‌والو زده کړې/ خالد روان

کومانډویانو په فاریاب کې د قیصار ولسوالۍ امنیه قومندان نظام الدین قیصاري چې ونیو، نو خلک سړکونو ته راووتل او د ولایت مقام یې وسوځاوه. دغه لاریونونه یوازې تر فاریاب پاتې نه شول، بلکې پنځو شمالي ولایتونو کې لاریونونو زور واخیست. مهم بندرونه، دولتي ځایونه، ښوونځي او ټول بازارونه یې وتړل. قیصاري لنډه‌غر دی او لنډه‌غر به وي، خو دا چې د جنرال دوستم نږدې کس دی او په عزت سره بېرته خوشې شو. حکومت مجبوره شو، چې جنرال دوستم له ترکیې راوغواړي او د معاملو حکومت بله معامله هم وکړه. سوداگرو میلیونونه ډالر زیان وکړ او څو اوونۍ پرله‌پسې خلکو په یوه غږ د قیصاري د خوشې کولو هیله کوله.
د ننگرهار خلک دې د مسلمیار، ظاهر قدیر، حاجي حضرت علي، فریدون موند، میرویس یاسیني، امان خیري او نورو لنډه‌غرو پر خلاف هم غږ پورته کړي، ځکه د دوی ټول حقوق همدغو ځناورو خوړلي او د ننگرهاریانو پر سر هره معامله همدغه خلک کوي.
د ننگرهار خلک هره ورځ وژل کېږي. داعشي ځناور د خلکو مړي سوځوي، ژوندي کسان پر بمونو کېنوي، د امریکايي خلافت له‌پاره په خلکو هېڅ زړه سوی نه کوي. د ننگرهار مدني فعالان او کرایه شوي لیکوالان هره ورځ بیا لیکي«ولسمشره! زر کلن شې» پر داسې ولسمشر دي لعنت وي، چې د ننگرهار خلک د همدغه ولسمشر د لاسه په سره تناره کې ناست دي. د همدغه ولسمشر او د بادارانو په خوښه یې هر ساعت روح له بدنه وځي او د امریکايي پروژې تطبیق د همدغه ولسمشر په خوښه ترسره کېږي. خو ځینې خلک بیا هم ولسمشر ته د زرکلن کېدو دعاوې کوي. د هغه ولسمشر چې خبرې یوازې د فلمي اکټر په شان دي او هېڅکله رښتیا ترې نه اورېدل کېږي.
د ننگرهار خلک دې همدا نن د کابل ـ جلال اباد، جلال اباد ـ تورخم، جلال اباد ـ کونړ، جلال اباد ـ لغمان لویې لارې وتړي. دوی دې د لنډه‌غرو غوندې دولتي ځایونه نه سوځوي؛ خو خپل غږ دې اوچت کړي او خپل حق دې وغواړي، چې په کوم جرم د داعشي فتنې ښکار شوي او ولې هره ورځ بې گناه وژل کېږي؟ زه پوره ډاډ درته وایم. که دوی دغه کار وکړي، نو حکومت به مجبوره شي، چې داعشي ځناور بېرته خپلو سوړو ته ننباسي او خلک به ایله د ارامتیا ساه واخلي.
له هرې ورځ مرگ یوه ورځ مرگ ښه دی. امریکایانو او داعشیانو خو هسې هم قسم کړی، چې ننگرهار به په امن کې پاتې نه شي، نو چې په غیرت مړه شي ښه به وي، نه چې داعشیان یې په کورونو کې ووژني. وروستي بریدونه اخېري نه دي، بلکې له دې وروسته به داعشیان بریدونه نور هم ډېر کړي او هېڅ ملکي ځای به خوندې پاتې نه شي. دغه بریدونه به دومره زوره ور شي، چې څو میاشتې وروسته به ننگرهار د ژوندیو انسانانو په هدیره بدل شي. ځکه دغه وړاندوینه جنرال نیکولسن کړې او لا وختي یې ویلي، چې داعش غواړي ننگرهار خپله پلازمېنه کړي.
ننگرهار د سولې، ادب، علم او د پرمختگ زانگو وه؛ خو اوس ترې داسې خبرونه راځي، چې په لوستلو یې د انسان دماغ کار نه کوي، چې د علم، ادب او سولې زانگو ولې داسې حالت کې ده؟ ولې اوس یوازې د مرگ او ویر ټاټوبی شوی او سوله ترې الوتې ده؟
«ازداي اخیستل کېږي، ورکول کېږي نه» او ننگرهاریان باید خپل حق وغواړي، نه چې د دولت د مرستې په تمه کېني او بابا غوښې ډوډۍ راوړه شعار زمزمه کړي. که دولت همدا نن وغواړي، نو ننگرهار کې امنیت راوستی شي، خو امریکایان او دولت خپله غواړي چې د خلکو پوستکی په داعشي حشراتو وباسي، نو په داسې حال کې له دولت د خیر تمه لوی حماقت دی.