« سرليکنه »
د ملګرو ملتونو د بشر د حقوقو نړيوال سازمان د ملي يوالي پر حکومت نيوکه وکړه، چې په ۲۰۱۵ز کال د تېرو کلونو په پرتله چې هر کال سروې شوې ده زياته وژنه يا مرګ ژوبله رامنځته شوې، چې په دې مرګ ژوبله کې زياته برخه د ولسي وګړو ، ښځو او ماشومانو ده .
که څه هم د ملي يوالي حکومت د ملګرو ملتونو د شوې سروې راپور رد کړ، ويې ويل: چې د بشر د حقوقو سازمان د هېواد په ۲۴ولايتونو کې د هغو سيمو سروې نه ده کړې ، چې د مخالفو وسله والو تر ولکې لاندې ده او يواځې د ۱۲ ولاياتو راپور يې نشر ته سپارلی.
د بشر د نړيوالو حقوقو د سازمان لخوا د هغو اروپايي هېوادونو پوځونو ته چې د امريکې په مشرۍ يې د ناټو په سازمان کې غړيتوب ترلاسه کړی او پر افغانستان يې پوځي يرغل کړی دی په وژنو کې ګوته نيول شوې ده .
امريکايي مشاورينو افغاني چارواکو ته مشوره ورکړه، چې د ولسي وګړو د مرګ ژوبلې څخه ، چې په هر شکل وي د بشر د حقوقو د سازمان مخ بل لورې ته واړوي.
د ملي يوالي حکومت د پوهنې د چارو وزارت د فيزيکې مرګ ژوبلې پرځای دولس په فکري وژنه پېل کړی دی ، چې په دې وژنه ولس په اسانۍ سره نشي پوهيدی .
د پوهنې د وزارت لخوا ويل شوي دي : په هغو سېمو کې چې د ناامنيو له امله يې ښوونځي له منځه تللي شمېر تر ۵۰۰ څخه زيات ښودل شوی دی .
د پوهنې د چارو د وزات په حساب په دې ۵۰۰ ښوونځيو کې تر ۱۱۱۷ څخه زيات استادان او کار کوونکي په د ندو بوخت دي ، چې کلنۍ تنخوا ګانې يې ۱۳۰ مليونو افغانيو ته رسېږي، دا امکانات به هغو سيمو ته ورکړو ، چې ښوونځي پکې فعال دي.
که دا ډول کړنې د ښوونې او روزنې وزارت وکړي او د تړل شوو ښونځيو امکانات نورو ولاياتو او سيمو ښوونځيو ته ورکړي ؛ نو په کامله توګه به يادو نا امنو سيمو زده کوونکو او ولسونو فکري وژنه ترسره کړي .
د افغان ولس لپاره ټولو يرغلګرو په فيزيکي وژنو خپله خوا ساړه کړې ده ، او هم يې په غير مستيم ډول سره د ځوان نسل فکر وژلی ؛ خو د ښوونې او روزنې وزارت په مستقيم ډول او رسمي توګه د ولس د فکري وژنې اعلان وکړ.
دا اوس د پکتيا ولايت په ۱۸ ولسواليو کې تر ۵۲ پورې ښوونځي د جګړو له امله له منځه تللي ، زده کوونکي او استادان يې يا خو نورو سيمو ته لاړ او يا بې دندې او بې زده کړې په خپلو کورونو ژوند کوي ، بيا هم په دې هيله کې دي چې څه وخت به يې ښوونځي ورغول شي .
د پوهنې د وزارت وزير اسد الله حنيف بلخي بيا په هېواد کې د خيالي ښوونځيو موضوع را برسيره کړې ده ، چې يو شمېر کسان له وزارته د خيالي ښوونځيو معاشونه ترلاسه کوي، چې د فکري وژنې دويم اړخ هم ثابتيدای شي .
د ښوونې او روزنې د وزارت لخوا اعلان شوې پاليسي د اساسي قانون خلاف عمل دی ؛ ځکه د اساسي قانون له مخې د هېواد هر وګړی حق لري ، چې د دولت په امکاناتو زده کړه وکړي .
دا مهال هېواد په ۱۶۰۰۰ښوونځيو کې تر ۹ ميليونو زده کوونکي ماشومان په زده کړو بوخت دي ؛ خو د زده کړو له اسانتياوو څخه بيا هم محروم دي.
