یوه دیني علمي څیړنه
عزیر اسدخیل
اسلامي تاریخ وایي د بني مصطلق د غزا پر مهال چې کله یو زیات شمیر مهاجرین او انصار د جګړې لپاره راغونډ شوي وو، یو مهاجر ځوان چې ډیر شوخ او مست طبیعته سړی و یو انصاري د شا لخوا نه په ورنو کې په څپیړه یا لغته ووهلو، چې په پایله کې دغه عمل د دواړو تر مینځ په تاو تریخوالي بدل شو، په دې وخت کې مهاجر ځوان چیغې کړې چې هلۍ مهاجرو! همدغه ډول انصاري هم چیغې کړې چې هلۍ انصارو!
دا چیغې د رسول الله ص تر غوږو ورسیدې سملاسي یې وویل: دا څه خبره ده چی د جاهلیت د زمانې په شان بلنې اوازونه او چیغې اورم؟
صحابه و ورته جریان تیر کړ، رسول الله ص وویل چې د جاهلیت د زمانې له کارونو (د یو چا په څپړه او یا لغته وهلو سره سپکاوی کول او یا هم خپل قوم او خیل ته د جنګ جګړې کولو لپاره چیغې وهل) نه ځان وساتئ ځکه دا داسې کارونه دي لکه یو څوک چې د یوه مردار شوي څاروي په مرداره غوښه کې چې ګنده شوي وي لاس او ګوتې وهي، او دا یو خبیث او نجس عمل دی.
کله چې خلکو ورته وویل چې بس هلکان دي تر مینځ یې څه شخړه را پیدا شوه او یو بل یې په څپیړه یا لغته ووهل، آواز یې سره پورته شو او اوس آرامي شوه جنجال یې ختم شو.
بیا رسول الله وفرمایل سمه ده بیا نو پروا نه کوي مقصد چې قوم جنګي ورنه جوړه نشي. او بیا یی وفرمایل چې په داسې حالاتو کې د خپل مسلمان ورور سره مرسته کوئ که هغه ظالم وي او که مظلوم! که ظالم وي له ظلم نه یې منع کړئ دا له هغه سره یو ډول مرسته ده ځکه چې له ګناه نه مو وژغورلو او که مظلوم وي مرسته یې وکړئ او د ظالم له منګولو یې وژغورئ.
بیا نبی علیه السلام وفرمایل:
ای خلکو! خبردار! ستاسی رب (الله جل جلاله) یو دی، ستاسی پلار (آدم علیه السلام) یو دی، خبردار! چی یو عربي نژاده په یو غیر عربي نژاده او یو غیر عربي نژاده پر یوه عربي نژاده او یو سورپوستی په یوه تور پوستي او یو تور پوستی په یوه سور پوستي هیڅ ډول برتري نه لري او که لري یې نو هغه به یې په تقوا لرلو کې وي.
آیا ما دا خبره تاسې ته ورسوله؟
هغوی وویل هو! رسول الله مونږ ته دا خبره ورسوله.
رسول الله ص وویل: ای قریشو! خدای تعالی له تاسی نه د جاهلیت د وخت د کبر کولو بد خصلت له مینځه وړی دی چې هغه په خپلو پلرونو او نیکونو باندې ویاړل وو، ټول انسانان له آدم نه پیدا دي او آدم له خاورې نه پیدا دی.
رسول الله ص لارښوونه کوي او وایی چې:
هغه څوک زمونږ له ملت نه ندی چې د تعصب بلنه کوي او خلک دې ته رابولي څو د ظالم سره مرسته وکړي، او یا په ناحقه په دی لار کی جنګ جګړه وکړي او یا په دی لار کې مړ شي.
بل حدیث شریف کې لارښوونه کوي چې:
که څوک د هغې ډلې تر بیرغ لاندې ووژل شي چې هغه تعصب او عصبیت ته خلک رابلي نو د جاهلیت په مرګ ومړ.
امام نووی رحمه الله د مسلم په شرحه کی وایی:
رسول الله ص ځکه تعصب او عصبیت بلنې ته د جاهلیت نوم ورکړ چې دا کار یې ډیر بد ګڼلو، ځکه چې دا کارونه د جاهلیت په دور کې کیدل چې خلکو د دنیاوي او دې پورې اړوندو نورو کارونو کې د قبایلو لتاړول غوښتل، او خپل حقوق به یی د قبایلو او خیل په واسطه ترلاسه کول، خو کله چی اسلام راغی نو دا کار یې باطل وګرځولو او د قضیو حل یې په شرعی محاکمو او احکامو پروې وتړل نو که یو څوک پر بل چا تیری کوي باید چې قضیه قضائي او عدلي ارګانونو ته وړاندې کړي څو فیصله شي، او ظالم او مظلوم په ګوته او اعلان کړل شي.
رسول الله ص فرمایلي دي:
فتنه یو مړ شی دی او په هغه چا دې لعنت وي چې دغه مړی راژوندی کوي.
د ذکر شویو احادیثو مقصد او هدف د په ناحقه تعصباتو غندنه ده، لکه د خپل قوم، هیواد او خیل طرفداري کول، په دې معنی چې له خپل قوم، هیواد او خیل سره د هغه چا په ضد دریدل چې په منازعه کې ښکیل شوی وي که هغه په حقه وي او که په ناحقه.
درنو پاکستانیانو او افغانانو خویندو او وروڼو!
دغه احادیث ټول اسلامی امت ته د سمې لارې لارښوونه کوي او د جاهلیت پریښودو ته یې رابولي، او مونږ او تاسو نن په خپلو سترګو د دې احادیث اعجاز ګورو، زمونږ په اوسنۍ زمانه کې مونږ یو موحد اسلامي امت نن یو ټوټه ټوټه شوی اسلامي امت ګرځیدلي یو آن چې په ډیرو کوچینو کارونو کې هم بې اتفاقه یو او په جنګ جګړه لاس پورې کوو، دا ځکه چې د اسلام د ستر پیغمپر لارښوونې مو هیرې کړي دي او د اسلام د دښمنانو ډول ته په پټو سترګو نڅیږو.
نه غواړو دلته د اسلامي امت په سترو مسایلو بحث وکړو، راځئ د تورخم په اړه وغږیږو چې مونږ او تاسې ورسره همدا شیبه لاس او ګریوان یو او ټول یې ډیر خواشیني کړي یو.
مونږ افغانان او پاکستانیان د مسلمانانو په حیث باید د خدای(ج)، قرآن، محمد (ص)، او احادیثو لارښوونو ته وګورو او د هغې مطابق قدم پورته کړو ځکه چې مونږ مسلمانان و، مسلمانان یو او مسلمانان به وو. او هغه شعار ته د عمل جامه واغوندو چې پاک افغان دوستي دوام لري.
مونږ ټول چې کله د یوې قضیې په اړه د خپلو نظریاتو څرګندول غواړو نو باید د الله او د رسول الله هدایات هیر نه کړو هغه د خپلو نظریاتو د څرګندولو لپاره مشال وګرځوو، او خدای مه کا د اسلام د قسم خوړلو دښمنانو په دام کې ونه نښلو څو د جاهلیت د دور شنیع اعمال رانه صادر نشي او خدای له ځانه نا راضه نه کړو، مونږ باید ځانونه په هغه او دغه ډلو ونه ویشو، که پاکستانیان یو هم مسلمانان یو او که افغانان یو هم مسلمانان یو او دا کلمه مو سره رایوځای کوي چې لا اله الا الله محمد رسول الله، نه پوهیږو چې زمونږ دی بیلتون ته څوک لمن وهي او څنګه دا تعصبات ورځ تر بلې شدت مومي.
که لږ په خپلو ګریوانو کې فکر وکړو او سطحي ولاړ نه شو بلکې لږ عمیق فکر وکړ نو یقین به مو راشي چې همدغه د مسلمانانو او اسلامي هیوادونو خپلمنځي اختلافات ددی سبب شوي دي چې تر نورو هیوادونو(اروپا، امریکا او داسې نور) نه د قوت او هوسا ژوند په لحاظ وروسته پاتې شو او برسیره پر دې د نږدې سلو کلونو راهیسې د یوه غښتلي اسلامي خلافت د بیرته اعادی نه هم عاجز شوي یو.
افغانانو او پاکستانیانو خویندو او ورونو!
مونږ او تاسې ټول په شریکه د اسلام او مسلمانانو په هکله دروند مسولیت لرو ځکه همدا مونږ کولای شو چې د خپل اسلامي امت د یووالي بیرغ رپانده وساتو او د یو رښتوني اسلامي حکومت د اقامی لپاره په ګډه کار وکړو، نو د مسلمانانو د وحدت او اتفاق حرکت باید له صفري نکتی نه پیل کړو چې په هغی کی د مسلمانانو په مینځ د اختلافاتو هیڅ ډول بوی وجود ونلري او هغه دا که هر څومره مو نومونه او وطنونه بیل شي خو مونږ بیا هم یو یو ځکه چې مسلمانان یو او د یوې کلمی ویونکي یو. خدای مو یو، قبله مو یوه، پیغمبر مو یو، دین مو یو، فرهنګ مو یو، ژبه مو یوه، مذهب مو یو، نو باید چې فکر او نظر مو هم یو شي او په هغه څه منګولې ولګوو چې د دنیا او آخرت دواړو د نیکبختۍ سبب وګرځي.
مونږ هر یو که پاکستاني یو او که افغاني، د یوه متفق او موفق اسلامی حکومت د جوړولو لپاره په رول لوبولو مکلف او مسول یو، اسلامی حکومت له دعوت، تبلیغ، جهاد او د اجتماعی اعمالو او خدماتو له ترسره کولو پرته نشي ترلاسه کیدی یعنی داسی دعوت، داسې تبلیغ، داسې جهاد او داسې اجتماعی خدمات او اتفاق لکه د رسول الله په زمانه کې چې د هغه په لاس یې بنسټ ایښودل شوی دی او صحابه و د همدغه بنسټ په برکت د نږدې ۱۳سوه کلونو لپاره د ټولې نړۍ مشري ترلاسه کړې وه.
د تعصب غوښتنه داده چې د خپل قومي، هیوادوال، او خیل ننګه وکړل شي اګر که هغه په ناحقه هم وي، خو د مسلمان په حیث د هر پاکستاني او افغانی وظیفه داده چې باید د حق ننګه وکړي او د مظلوم سره د ظلم په لرې کولو او د ظالم سره د هغه په لاس نیوي کې مرسته وکړي او دا توپیر ونکړي چې دا د کوم قوم کوم هیواد او کوم خیل څخه دی، ځکه چې مونږ ټول د ایمان او اسلام صفت سره را یوځای کړي یو.
اسلام زمونږه مور او پلار، او افتخار دی
پاکستانیت او افغانیت مو یواځې د یو بل سره د پیژندګلوۍ نښې او نومونه دي
اللهم قد بلغت اللهم فاشهد
