ولسمشرۍ ماڼۍ وايي د ولسي جرګې له خوا د وزیرانو استيضاح کول به د حکومت د دريو قواوو تر منځ شته همغږي له منځه یوسي او د یو بل پر وړاندې به یې ودروي.
د ولسمشرۍ ماڼۍ ویاند شاه حسين مرتضوي وايي، د ولسي جرګې له خوا د وزیرانو د استيضاح کولو لړۍ کېدای شي د هغو نړیوالو مرستو چې له افغانستان سره یې ژمنه کړې، منفي اغېزې وکړي او ښايي دا چاره په نړیواله کچه د افغانستان باور ته زیان ورسوي.
نوموړي نن یوې خبري غونډې ته وویل، بودیجه د مدیریت یوه برخه ده او یوازې د بودیجې لږ لګول د دې لامل نه شي کېدای چې د ولسي جرګې له خوا دې له وزیرانو د باور رایه واخیستل شي.
د ښاغلي مرتضوي په وينا د ادارو له خوا د پرمختيايي بوديجې لږ لګولو يو لامل هم په “ملي شورا پورې اړه لري چې بوديجې په خپل ټاکلي وخت نه تصويبوي”. ده وويل د کال “منځمهاله ارزونه ډېر ناوخته د شورا له خوا منل کېږي”.نوموړي دغه خبرې له هغه وروسته کړې چې نن (۱۳ نومبر) ولسي جرګې د ترانسپورټ وزير محمد الله بتاش او د پوهنې وزير اسدالله حنيف بلخي له واکه بې برخې کړل.
د افغان کابينې د غړو د استيضاح په لړ کې ولسي جرګې د بهرنيو چارو وزير صلاح الدين رباني، د کار ټولنيزو چارو ، شهدا او معلولينو وزيره نسرين اورياخېل او د فوايد عامې وزير محمود بليغ څخه د باور رايه اخيستې وه.
دا پرېکړه د ملي يووالي حکومت د مشرانو د اندېښنې لامل شوه او تېره شپه د افغانستان ولسمشرۍ ماڼۍ د پارلمان دا ګام “غيرموجه” وباله.
په پارلماني چارو کې د دولت وزير هم ولسي جرګې ته د يوه ليک په استولو غوښتنه کړې چې د ملي يووالي د حکومت د وزيرانو استيضاح دې وځنډول شي.
ولسي جرګه د دغو وزیرانو د استيضاح لاملونه له ۷۰ سلنې د کمې بودیجې لګول، د بودیجې په لګښت کې له قانونه سرغړونه او د پرمختیایي بودیجې د وړاندې اخستل شویو پیسو بېرته نه ورکول بولي.
خو بله خوا د ولسمشرۍ ماڼۍ وياند ښاغلي مرتضوي وايي، د ولسي جرګې غړو د وزیرانو له خوا وړاندې شویو معلوماتو او راپورونه ته په سمه توګه غوږ نه دی نیولی او دوی د بودیجې په برخه کې جدي او مسلکي پوښتنې هم و نه کړې.
تېره شپه ولسمشر محمد اشرف غني په ارګ ماڼۍ کې د ولسي جرګې له اداري پلاوي او د کمیسیونونو له ریيسانو سره په ناسته کې د دې جرګې له غړو وغوښتل چې د وزیرانو د پوښتلو لړۍ دې تر هغه وځنډوي چې د بودیجې په برخه کې بشپړ معلومات ور ته ورسېږي.
د افغانستان ولسي جرګې د دوشنبې ورځې په استیضاحیه غونډه کې، د عدلیې او ښارجوړونې وزیرانو ته د باور رایه ورکړه، خو د لوړو زدکړو وزیره فریده مومند یې سلب صلاحیت کړه.
وکیلانو په نننۍ غونډه کې له دوه ساعته بحثونو وروسته، د وزیرانو د استیضاح د پروسې د دوام فیصله وکړه اود لوړو زدکړو وزیرې فریدې مومند، د عدلیې وزیر عبدالبصیر انور او د ښار جوړونې وزیر سید سعادت منصور نادري ته یې د هغوی په غیاب کې د رایې ورکولو صندوقونه کیښودل.
د ولسي جرګې په نننۍ غونډه کې ۲۰۲ وکیلان حاضر وو او د وزیرانو د سلب صلاحیت لپاره ۱۱۸ رایو ته اړتیا وه.
د لوړو زدکړو وزیرې فریدې مومند د ۶۳ تائیدي او ۱۳۱ رد رأیو په ترلاسه کولو د وزارت څوکۍ له لاسه ورکړه، خو د ښار جوړونې وزیر سید سعات منصور نادري د ۱۳۵ تائیدي او ۵۹ رد، او د عدلیې وزیر عبدالبصیر انور د ۹۵ تائیدي او ۱۰۱ رد رأیو په ترلاسه کولو د خپلو وزارتخانو په څوکیو پاتې شول.
په دې سره د افغانستان ولسي جرګې د ولسمشر محمداشرف غني د کابینې شپږ وزیران سلب صلاحیت او له کاره ګوښه کړل.
له دې مخکې د بهرنیو چارو صلاحالدین رباني، د فواید عامې وزیر محمود بلیغ، د کار، ټولنیزو چارو، شهیدانو او معلولینو وزیره نسرین اوریاخیل، د پوهنې وزیر اسدالله حنیف بلخي او د ترانسپورت وزیر محمدالله بتاش د ولسي جرګې له خوا سلب صلاحیت شول، خو د مالیې وزیر اکلیل حکیمي ته یې د باور رایه ورکړه.
